Spor yapan ve yapmayan ortaokul öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri, öğrenme stilleri, dikkat ve öz-yeterliklerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; Spor yapan ve yapmayan ortaokul öğrencilerinin duygusal zekâ düzeyleri, öğrenme stilleri, dikkat ve öz-yeterliklerinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Kastamonu İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün kapsama alanında bulunan ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu ise evren içerisinden olasılığa dayalı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile Şehit Osman Yılmaz Ortaokulu, Şehit Necmi Yıldırım Ortaokulu, Şehit Ayşe Aykaç Yatılı Bölge Ortaokulu, Şehit Ensar Ayanoğlu Ortaokullarında 2021-2022 eğitim öğretim yılında bu okullarda okuyan 6,7 ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Elde edilen bu bilgiler ışığında araştırmanın örneklemi: 2021-2022 eğitim-öğretim yılında 6,7 ve 8. sınıfta öğrenim görmekte olan 926 öğrencinin içinden, kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 394 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçlarında, öğrencilerin demografik bilgilerini ve öğrencilere ait tanımlayıcı istatistiklere ulaşılması amacıyla araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" , öğrencilerin duygusal zekâ düzeylerini belirlemek için Küçükkaragöz ve Kocabaş (2012) tarafından geliştirilen "Çocuklar İçin Duygusal Zekâ Ölçeği" Kolb (1999) tarafından geliştirilen, Evin-Gencel tarafından (2007) türkçeye uyarlanan "Kolb'un Öğrenme Stilleri Envanteri –Versiyon III (KÖSE-III)", Benjanim Burdon (1955) tarafından geliştirilen "Burdon Dikkat Testi" ve Muris (2001) tarafından geliştirilen Telef (2012) tarafından türkçeye uyarlanan "Çocuklar İçin Öz-yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler kodlanarak SPSS 25 paket programına aktarılmış, tanımlayıcı istatistikleri belirlemek için frekans ve yüzde dağılımlarına bakılmış, t-testi, çoklu doğrusal regresyon, pearson korelasyon analizi, MANOVA teknikleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; ortaöğretim öğrencilerinin duygusal zekâ puanlarına göre demografik bilgilerinin karşılaştırılmasında, cinsiyet, günlük internet kullanım süresi, algılanan akademik başarı düzeyine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Öğrencilerin öz-yeterlik puanlarına göre demografik bilgilerin karşılaştırılmasında, cinsiyet, günlük internet kullanım süresi, algılanan akademik başarı düzeyine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir. Öğrencilerin dikkat puanlarının demografik bilgilerine göre karşılaştırılmasında ise cinsiyet değişkeninde anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir. Öğrencilerin öğrenme stillerine göre karşılaştırılmasında, 89' unun yerleştirme, 153'ünün değiştirme, 65'inin ayrıştırma, 87'sinin özümseme öğrenme stiline sahip olduğu görülmüştür. Öğrencilerin duygusal zekâ puanlarının öz-yeterlik puanları ve dikkat puanları arasındaki yordayıcı gücüne bakıldığında, akademik öz-yeterlik ait toplam varyansın %24, sosyal öz-yeterlik ait toplam varyansın %23, duygusal öz-yeterlik ait toplam varyansın %29, dikkat düzeylerine ait toplam varyansın ise %3'ünün duygusal zekâ ile açıklandığı görülmektedir. Öğrencilerin duygusal zekâ puanları ile öz-yeterlik puanları arasındaki ilişkiye bakıldığında, (r= ,566) pozitif yönlü orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmektedir. Dolayısıyla duygusal zekâ düzeyi arttıkça öz-yeterlik düzeyi de artmaktadır. Öğrencilerin dikkat puanlarının duygusal zekâ alt boyutları ve toplam puanı arasındaki ilişkiye bakıldığında, (r= ,109) pozitif yönlü düşük düzeyde bir ilişki olduğu görülmektedir. Dolayısıyla öğrencilerin duygusal zekâ puanı arttıkça dikkat düzeyi de artmaktadır. Elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış ve önerilere yer verilmiştir.