Sprague dawley sıçanlarda maternal ve maturasyon dönemlerinde yüksek yağlı diyete maruz kalmanın kolona etkisinin incelenmesi

Batı tarzı diyet, gelişen sanayileşme ve hazır yemek kültürünün artışıyla birlikte toplumlarda önemli bir tehlike haline gelmiştir. Yüksek miktarda yağ içeren diyetin tüketilmesi, beslenme ve sindirim sürecinde su ve elektrolitlerin emilimi ve salımını sağlayan, çok sayıda önemli bakteri çeşitliliğini barındıran ve dışkının bileşiminde en etkin organlardan biri olan kolonda, karsinogenez sürecinin başlaması ve ilerlemesi üzerinde etkilidir. Tüketilen diyetin türüne göre, bireyin hem maturasyon döneminde hem de maternal dönemindeki beslenmesinin kolondaki epitel dokuyu ve mikrobiotasını etkilediği kanıtlanmıştır. Yağlı beslenme sonucunda kolon mukozal bariyeri disfonksiyonu oluşarak luminal antijenlerin ve bakterilerin lamina propriaya girmesine neden olmaktadır ve immün hücre aracılı mukozal inflamasyon tetiklenmektedir. Sonuçta kolon epitel hücrelerinde reaktif oksijen türlerinin üretimini artmaktadır. Karsinogenez genetik ve çevresel faktörlerin etkisi ile kolonda meydana gelen genomik dayanıksızlık (instabilite) sonucu ortaya çıkmaktadır. Literatürde DNA onarım mekanizmasında meydana gelen mutasyonların ve çeşitli sinyal yolaklarının kolon karsinogenezi gelişimine etkisini açıklamaya yönelik çalışmalar bulunmaktadır. DNA hasar belirteci olan Gamma-H2aX ve çift iplik DNA onarım belirteci olan RAD51 proteinleri, karsiyogenez sürecinin belirlenmeside ön plana çıkan belirteçlerdendir. Bu çalışmada, maternal (21 gün gestasyon+21 gün laktasyon ) ve maturasyon (100 gün) dönemindeki sıçanlarda düşük lif ve yüksek yağ içeriğine sahip batı diyeti ile beslendi. Bu diyete maruz kalmanın kolonda karsinogenez oluşumunun belirteci olan paremetrelerden immünfloresan boyama yöntemi ile DNA hasarı ve onarımı, hematoksilen eozin boyama ile morfolojik değişimleri ve ticari bir kit aracılığıyla oksidatif stres değişimini göstermeyi hedefledik. Sonuçlarımızda, toplam oksidan ve antioksidan stres durumlarında, RAD51 ve H2AX ekspresyonlarında istatistiksel olarak anlamlı sonuç gözlenmezken, maturasyon dönemi yüksek yağlı beslenen grupların kolon dokusundan alınan histolojik kesitlerinde anormal kript odaklarının oluşumuna yatkınlık gözlenmiştir. Bu sonuçların doğrultusunda, gelişimin farklı dönemlerdeki yüksek yağlı diyetin kolon üzerindeki olası negatif etkilerin gözlenlendiği ve gelecek çalışmalar için katkıda bulunabileceği ön görülmektedir.