Stoma ve yara bakım hemşirelerinin yaşadıkları etik sorunlar: Nitel bir çalışma

Stoma ve yara bakım hemşirelerinin, hastalar, meslektaşları, hekimler, çalıştıkları kurum ve iletişimde bulundukları endüstri temsilcileri ile ilgili ilişkilerinde farklı konularda etik sorunlar yaşadıkları bilinmektedir. Bu çalışma, stoma ve yara bakım hemşirelerinin yaşadıkları etik sorunların belirlenmesi amacıyla niteliksel olarak yapılmıştır. Çalışma, aktif olarak stoma ve yara bakımı yapan, Yara Ostomi İnkontinans Hemşireleri Derneği'ne üye olan, gönüllü toplam 20 hemşirenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için Koç Üniversitesi Sosyal Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik kurul izni, Yara Ostomi İnkontinans Hemşireleri Derneği'nden resmi izin ve katılımcılardan aydınlatılmış onam alınmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formunun kullanıldığı bireysel derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak Ekim 2019-Ağustos 2020 tarihleri arasında elde edilmiştir. Veriler, deşifre edilmiş, bilgisayar ortamında depolanmış ve tematik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bireysel derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler "yaşanan etik sorunlar" bağlamı altında "etik ikilemler" ve "moral belirsizlikler" ana temaları oluşturularak gruplandırılmıştır. Ana temalar altında, stoma ve yara bakım hemşirelerinin; hastalar, hemşireler, hekimler, kurum ve endüstri temsilcileri ile ilgili ilişkilerinde yaşanan etik problemlere yönelik tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Çalışmada, stoma ve yara bakım hemşirelerinin "etik ikilemler" ve "moral belirsizlikler"e yönelik; hastalar, meslektaşları, hekimler, kurum ve endüstri temsilcileri ile ilgili ilişkilerinde etik sorunlar ve etik karar verme konusunda zorluklar yaşadıkları belirlenmiştir. Stoma ve yara bakım hemşirelerinin yaşadıkları etik sorunların çözüme kavuşturulmasında, hemşirelere yol gösterecek etik sorun çözme modellerini içeren etik eğitimi programlarının geliştirilmesine ve uygulanmasına yönelik planlamaların yapılması önerilir.