Suriyeli sığınmacı çocukların sosyolojik profili (Elazığ ili örneği)

Suriye'de yaşanan iç savaş, sonrasında büyük bir insani krize dönüşerek küresel ölçekte de büyük bir insanlık sınavı haline gelmiştir. Dünya gündemini etkileyen bu mülteci meselesi ile karşı kaşıya kalan Türkiye'de, milyonlarca Suriyeli sığınmacıya kapısını açmıştır. Suriyeli sığınmacıların yaşadığı trajik durumlar ve özelde de Suriyeli çocukların yaşadığı durumlar konunun ne kadar hassas bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu nedenle mülteci grubunun en kırılgan gruplarından biri olan çocukların bugünkü durumları, sorunları, gündelik yaşam pratikleri, yaşadıkları değişim ve dönüşümler ile bunların etkilerinin göç ve sığınmacı olma kimliği altında nasıl deneyimlendiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Hem savaşa tanıklık hem de zorunlu olarak göç etmek ve bunların etkileri çocukları birçok açıdan zorlamaktadır. Sığınmacı çocuklar yeni ama yabancı oldukları mekânlarda pek çok sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Bu zorlukların en başında da eğitimden mahrumiyet, dil sorunu, düşük ekonomik koşullar, çocuk işçiliği ve entegrasyon problemi gibi sorunlar gelmektedir. Çalışma özelinde Elazığ il merkezinde ikamet eden Suriyeli çocukların göç öncesi ve sonrasında hayatlarında ne gibi değişimler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Eğitim, barınma, sosyo-ekonomik durum, karşılaşılan risk ve güvenlik sorunları, sosyal izolasyon ve uyum konusunda yaşadıkları değişim ve dönüşümler bunlardan bazılarıdır. Suriyeli çocukların göç sonrasında eğitim imkanlarından mahrumiyet, düşük ekonomik koşullar içinde yaşama, çocuk işçiliği, dil sorunu, ötekileştirilme ve entegrasyon sorunu gibi problemler ile iç içe oldukları tespit edilmiştir. Çocukların gündelik yaşam pratikleri de bu sorunlar etrafında şekillenmektedir. Bu açıdan çalışma kapsamında Suriyeli çocukların zorunlu göç deneyimleri ve sonrasında hayatlarında ne gibi değişim ve dönüşümlerin olduğunun ortaya koyulması amaçlanmıştır. Suriyeli çocukların sığınmacı olma kimliği altında toplumsal alandaki görünürlüklerinin nasıl şekillendiğinin, bunun entegrasyon sürecine etkilerinin ve çocukların yaşadığı sorunların neler olduğuna yönelik bir durum tespitinin yapılması planlanmıştır. Bu bağlamda da Elazığ il merkezinde ikamet eden 10-18 yaş aralığındaki 308 Suriyeli çocuğa nicel araştırmaya dayalı yarı yapılandırılmış anket formu uygulanmıştır. Verilerin elde edilmesinde ayrıca gözlem ve çocukların ifadelerinin yer aldığı görüşme notlarından da faydalanılmıştır. Anahtar Kavramlar: Göç, zorunlu göç, Suriyeli sığınmacı çocuklar, risk ve problemler, gündelik yaşam pratikleri, entegrasyon