Tarih, estetik ve toplumsal cinsiyet: Zeugma mozaiklerinde kadın imgesi

Günümüzden yaklaşık iki bin yıl önce yaşayan Zeugmalılar, coğrafyanın ikliminden kaynaklı aşırı sıcaklardan bunalmış ve korunmak için evlerinin ve "hayat" adı verilen, çevresi duvarlarla kapalı avlularının tabanlarına, Fırat nehrinden topladıkları renkli çakıl taşları ile mozaikler yapmaya başlamıştır. Zamanla bir sanata dönüşen bu mozaikler; tarihsel, kültürel ve estetik açıdan önemli değerleri bünyesinde barındırmış ve dönemin; siyasi, ekonomik ve etnografik yapısını da yansıtmaya başlamıştır. Bugüne kadar arkeolojik ya da turistik bir konu olarak ele alınan mozaikler, semiyotik bir okuma ile yeniden analiz edilerek bu kez sosyolojik olarak ele alınmıştır. Döneme ait kadınlık imgelerinin ve cinsiyet rollerinin toplumsal görünümleri ortaya çıkarılmak istenmiştir. Bu toplumsal görünümün günümüzle herhangi bir bağı olup olmadığı araştırılarak günümüz insanın kodlarına işlemiş kimi pratikler yeniden incelenmiştir. Zeugma Mozaik Müzesi teşhirinde yer alan ve kadınlık imgelerinin bulunduğu mozaikler, göstergebilimsel bir eleştiriyle okunmuştur.