Teknolojik ilerlemenin işsizlik ve büyüme üzerindeki etkileri: Endüstri 4.0'a yolculukta ampirik bir inceleme

Bu tezin amacı, Türkiye'de teknolojik ilerlemenin işsizlik ve ekonomik büyümeye olan etkisini inceleyerek Endüstri 4.0 bağlamında Türkiye'nin konumunu tespit edebilmektir. Bu amaçla çalışmada zaman serisi analizi kullanılmıştır. Çalışma, Türkiye için 1990-2021 dönemine ait yıllık verileri kapsamaktadır. Çalışmada teknolojik ilerlemenin işsizliğe olan etkisini belirlemek amacıyla dört, büyümeye olan etkisini belirlemek amacıyla dört tane olmak üzere toplamda sekiz model tahmin edilmiştir. İlk dört model için bağımlı değişken işsizlik, kontrol değişkeni gayri safi yurtiçi hasıla, teknolojik ilerlemeyi temsilen bağımsız değişkenler ise Ar-Ge harcamaları, araştırmacı sayısı, patent ve iletişim bilgisayar vb. (hizmet ihracatının yüzdesi) değişkenlerinden oluşmaktadır. Son dört modelde ise bağımlı değişken ekonomik büyümeyi temsilen kişi başı gayri safi yurtiçi hasıla, kontrol değişkeni gayri safi sabit sermaye oluşumu olup, teknolojik ilerlemeyi temsil eden bağımsız değişkenler aynıdır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla Johansen Eşbütünleşme Testi kullanılmış ve eşbütünleşme ilişkisi çıkanlar uzun dönem tahmini DOLS yöntemiyle, eşbütünleşme ilişkisi çıkmayanlar ise kısa dönem tahmini EKK yöntemiyle analiz edilmiştir. Yapılan ampirik analiz sonuçlarına göre, işsizlik ve patent arasında uzun dönemde anlamsız bir ilişki, iletişim bilgisayar vb. (hizmet ihracatının yüzdesi) ile işsizlik arasında anlamlı ve negatif bir ilişki, Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme arasında uzun dönemde pozitif bir ilişki, ekonomik büyüme ve patent üzerinde uzun dönemde anlamsız bir ilişki, iletişim bilgisayar vb. (hizmet ihracatının yüzdesi) ile ekonomik büyüme arasında anlamlı ve negatif bir ilişki, araştırmacı sayısı ve işsizlik arasında kısa dönemde anlamsız bir ilişki, Ar-Ge harcamaları ile işsizlik arasında kısa dönemde anlamsız bir ilişki, araştırmacı sayısı ile ekonomik büyüme arasında kısa dönemde anlamsız bir ilişki tespit edilmiştir.