Tekstil boyası üretim prosesi atıksularının kimyasal oksidasyon ve adsorpsiyon yöntemleri ile arıtımı

Nüfus artışının, endüstriyel gelişmenin ve kentleşmenin hızlı olması dünyada birçok ülkede ciddi ekonomik, sosyal, politik ve en önemlisi olan çevresel sorunları da beraberinde getirmiş ve süreç çevresel kirlilik paralelinde olumsuz yönde ilerlemektedir. Artan çevresel kirlilikler çevrenin özümseme kapasitesinden daha fazla yüklerin oluşmasına neden olmaktadır. Yaşamımızı idame ettirdiğimiz ekolojik çevremiz bu paralelde Hava, su ve toprak aşırı kirletici yüklere maruz kalmaktadır. Su ortamlarına boşaltılan Endüstri atıklar, evsel atıklara oranla çevresel açıdan çok daha büyük bir tehlike oluşturmaktadır. Endüstri atık suları genelde içerdiği kimyasal maddelerin bileşimi yönünden büyük salınımlar gösterir. Boya üretim endüstrisi özellikle milli gelirimizde önemli katkısı olan tekstil sektörüne hizmet sağlamaktadır. Yaklaşık 10.000 farklı pigment ve boya tekstil sektöründe girdi olarak kullanılmaktadır. Kullanılan bu boyaların %50 den fazlası da azo boyar maddelerdir. Boya üretim tesislerinde farklı kimyasallar kullanılır iken tekstil sektöründe de boyar maddelerin kullanımın yanında farklı yardımcı kimyasal maddeler de kullanılmaktadır. Azo boyar maddeler karsinojen aromatik aminlere ayrılması nedeni ile çevreye zararlı yüksek derecede kirletici özelliğine sahip toksik maddeler olması açısından da önem arz etmektedirler. Bu çalışmada tekstil boya ve kimyasal üretimi yapan bir sanayi tesisinin kimyasal arıtma çıkışından alınan atık su numunelerine toz aktif karbon Adsorpsiyon, Fenton ve Ozon oksidasyon arıtma prosesi uygulanarak KOİ ve Renk giderim verimleri incelenmiştir. Boya üretim sanayine ait iki ayrı atık su numunesinde yapılan deneyler sonucunda, adsorpsiyon deneylerinde toz aktif karbon miktarı arttıkça ph5 de maksimum KOİ giderim veriminin %66, renk giderim veriminin %99-100 olduğu görülmüştür. Fenton oksidasyon deneylerinde maksimum verimin %60 KOİ, %99 renk giderim verimi ile sabit 5000 mg/l hidrojen peroksit kullanımına karşılık 5000 mg/l Demir (II) sülfat konsantrasyonunda gerçekleştiği görülmüştür. Ozon oksidasyon deney sonuçlarına bakıldığında maksimum KOİ giderim veriminin 240dk ozonlama süresinde %19-28, renk giderim veriminin aynı ozonlama sürelerinde maksimum %55-62 arasında gerçekleştiği görülmüştür.