Tip 1 diabetes mellitus tanısı ile izlenen çocuk ve adölesanların hayat kalitesinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Tip 1 DM; çocukluk yaş grubunda pankreasın β hücrelerinin harap olması sonucu gelişen insülin eksikliği ve hiperglisemi ile karakterize kronik metabolik bir hastalıktır. Temelde endokrin sisteme ait bir hastalık olmakla birlikte, hastalar için sosyal ve psikolojik boyutları olan bir durumdur. Bu çalışmada; Tip 1 DM tanılı çocuk ve adölesanların yaşam kalitesi ve depresyon düzeylerinin değerlendirilmesi ve bu sonuçların sosyodemografik özellikler ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Tip 1 DM tanısıyla izlenen ve 05.07.2021- 01.01.2022 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, 8-17 yaş arası 83 hasta ile aynı yaş grubunda 86 sağlıklı çocuk dahil edildi. Yaşam kalitesi ölçümü için; çocuklara Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ), ebeveynlere de çocuklarının yaşam kalitesini değerlendirdikleri ebeveyn-ÇİYKÖ uygulandı. Depresyon açısından değerlendirme için Çocuklar için Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızda hasta ve kontrol grupları yaş ve cinsiyet açısından benzerdi. Ebeveyn tarafından tanımlanan ÇİYKÖ Fiziksel Sağlık Toplam Puanı (FSTP), Psikososyal Sağlık Toplam Puanı (PSTP) ve Ölçek Toplam Puanının (ÖTP) hasta grubunda kontrol grubuna göre daha düşük olduğu görüldü (p değerleri sırasıyla 0,003, 0,010, 0,004). ÇDÖ puanı ve ÇDÖ puan düzeyi ise hasta grubunda kontrol grubuna göre daha yüksekti (p değerleri sırasıyla <0,001, <0,001). Tip 1 DM tanılı hastaların sağlıklı çocuklara kıyasla daha yüksek depresyon düzeyine ve depresyon açısından 12,5 kat artmış riske sahip olduğu bulundu. Sonuç: Çalışmamız, Tip 1 DM'de psikososyal desteğin ve çocuk-ergen izleminde ekip olarak çalışmanın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Tanı anından itibaren hasta ve ailelerinin psikososyal açıdan desteklenmesi, hastaların çocuk-ergen ruh sağlığı ile ilgilenen uzman kişilerin de dahil edildiği iş birliği ile takip edilerek yaşam kalitelerinin yükseltilmesi, depresyon ve benzeri psikopatolojiler açısından aralıklı taranması ile oluşabilecek komplikasyonların engellenmesi sağlanmalıdır. Anahtar kelimeler: Tip 1 Diyabetes Mellitus, çocuk, yaşam kalitesi, depresyon