Tip 2 diyabetli bireylerde diyetsel faktörlerin inflamatuvar belirteçler ve serum adiponektin düzeyi üzerindeki etkisi

Bu çalışmada, yeni tanı almış Tip 2 diyabetli bireylerde diyetsel faktörlerin, serum adiponektin ve inflamatuvar belirteçlerin düzeyi üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, 19-64 yaş aralığındaki, hekim tarafından yeni Tip 2 diyabet tanısı almış gönüllü 46 birey (vaka grubu) ile sağlıklı 30 birey (kontrol grubu) katılmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümlerinin yanında rutindeki serum total kolesterol, trigliserit, düşük, çok düşük ve yüksek dansiteli lipoprotein, tiroid stimulan hormon ve insülin direnci ile ilişkili biyokimyasal değerlerine (açlık kan glikozu, glikolize Hemoglobin, açlık insülin, insülin direnci) bakılmıştır. Bireylerin serum adiponektin düzeyi ile inflamasyon varlığını belirlemek amacıyla serum C-reaktif protein, Tümör nekröz faktör-α ve interlökin-6 değerlerine bakılmıştır. Besin tüketim durumunu değerlendirmek için 2 günlük bireysel besin tüketim kaydı alınmıştır. Araştırmanın sonunda; diyabetli bireylerin beden kütle indeksi, vücut yağ miktarı, yağ yüzdesi, bel çevresi, bel/kalça oranı ve bel/boy oranı değerlerinin kontrole göre yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bununla birlikte, diyabetli bireylerde VLDL kolesterol, TG, insülin direnci ile ilişkili bulgular ve CRP düzeyi, kontrole göre anlamlı şekilde yüksek, HDL kolesterol düzeyi ise düşük bulunmuştur (p<0,05). Diyabetli erkeklerde antropometrik ölçümler ile açlık insülin, HOMA-IR, CRP ve TNF-α arasında anlamlı pozitif ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Diyabetli kadınlarda ise bel/kalça oranı ile açlık insülin ve HOMA-IR arasında, BKİ ve yağ kütlesi yüzdesi ile de CRP ve adiponektin arasında anlamlı pozitif ilişki gözlenmiştir (p<0,05). Diyabetli bireylerde adiponektin ile insülin direnci ilişkili bulunmamıştır (p>0,05). Her iki gruptaki bireylerin diyetlerinin glisemik indeks/glisemik yükü yüksektir. Diyabetik bireylerin diyetlerinin Gİ ve GY değerleri ile inflamatuvar belirteçler ve insülin direnci bileşenleri arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Bu bireylerde inflamatuvar belirteçler, diyetin karbonhidrat yüzdesi ile pozitif ilişkili; posa içeriği ile negatif ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Enerji ve diğer makro besin ögeleri ile inflamatuvar belirteçler ve adiponektin arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak özellikle diyabet riski olan bireylerde, vücutta inflamasyon varlığını belirlemek önemlidir. Sistemik inflamasyonu etkileyen beslenme ve yaşam tarzı ile ilgili faktörlerin tanımlanması, vücuttaki oksidatif-antioksidan denge ve inflamatuvar durumu belirlemede ve diyabetik hastalardaki morbidite ve mortaliteyi azaltmada yardımcı olacaktır. Diyabetik bireylere fizyolojik durumlarına uygun yeterli, dengeli ve antioksidan bileşenler yönünden çeşitlilik sağlayarak beslenmeleri önerilmelidir.