Tokat ili Erbaa ilçesinde spor yapan ve yapmayan ortaokul öğrencilerinin özsaygı düzeylerinin araştırılması

TOKAT İLİ ERBAA İLÇESİNDE SPOR YAPAN VE YAPMAYAN ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ÖZSAYGI DÜZEYLERİNİN ARAŞTIRILMASI Murat ÖZER Amasya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı / Yüksek Lisans / Haziran /2019 Danışman: Dr. Öğr. Üyesi İlknur YAZICILAR ÖZÇELİK Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin özsaygı düzeylerini, spor yapma (lisanslı, serbest zaman değerlendirmek için) ve yapmama, cinsiyet, yaş, spor yapma amacı, spor branşı ve haftalık egzersiz sıklığı değişkenleri açısından araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya 2018-19 öğretim yılında Tokat ili Erbaa ilçesindeki ortaokullarda öğrenim gören 1045 (Nkadın:541, Nerkek:504) öğrenci katılmıştır. Araştırma verilerini elde etmek amacıyla, kişisel bilgi formu ve Pişkin (1996) tarafından Türkçeye uyarlanan Coopersmith Özsaygı Envanteri kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi ve LSD Post Hoc. Testleri kullanılmıştır. Araştırmanın analiz sonuçlarına göre, lisanslı (okul takımlarında), lisanssız (serbest zaman değerlendirmek için) spor yapma ve spor yapmama değişkeni ile "genel özsaygı, sosyal özsaygı ve akademik özsaygı" düzeyleri arasında; cinsiyet değişkeni ile "genel özsaygı ve sosyal özsaygı" düzeyleri arasında; yaş değişkeni ile "sosyal özsaygı, ev aile özsaygısı ve akademik özsaygı" düzeyleri arasında; genel olarak spor yapıp-yapmama değişkeni ile "genel özsaygı ve akademik özsaygı" düzeyleri arasında; spor yapma amacı değişkeni ile "genel özsaygı, sosyal özsaygı ve akademik özsaygı" düzeyleri arasında; spor branşı değişkeni ile "genel özsaygı ve akademik özsaygı" düzeyleri arasında ve haftalık egzersiz sıklığı ile "akademik özsaygı" düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Buna karşın, lisanslı (okul takımlarında), lisanssız (serbest zaman değerlendirmek için) spor yapma ve spor yapmama değişkeni ile "ev-aile özsaygısı" düzeyi arasında; cinsiyet değişkeni ile "ev-aile özsaygısı ve akademik özsaygı" düzeyi arasında; yaş değişkeni ile "genel özsaygı düzeyi" arasında, genel olarak spor yapıp-yapmama değişkeni ile "sosyal özsaygı ve ev-aile özsaygısı" düzeyi arasında; spor yapma amacı değişkeni ile "ev-aile özsaygısı" düzeyi arasında; spor branşı değişkeni ile "sosyal özsaygı ve ev-aile özsaygısı" düzeyi arasında ve haftalık egzersiz sıklığı ile "genel özsaygı, sosyal özsaygı ve ev-aile özsaygısı" arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur (p>0,05). Sonuçta araştırmadan elde edilen bulgulara dayanarak, lisanslı spor yapmanın ve serbest zaman değerlendirmek için spor yapmanın, cinsiyetin, takım sporları branşlarında yer almanın ve haftalık egzersiz sıklığının iki gün ve daha fazla olmasının öğrencilerin özsaygı düzeylerinin yükselmesinde etkisi olduğu söylenebilir. Anahtar kelimeler: Spor, Özsaygı, Ortaokul öğrencisi