Tokat şartlarında farklı azot dozlarının bazı arpa (Hordeum vulgare L.) çeşitlerinin verim ve verim öğelerine etkisi

Bu araştırma, azot uygulamasının (0, 3, 6, 9, 12 kg N/da) bazı arpa çeşitlerinde (Bolayır, Ünver, Hazar, Hasat) tane verimi ve verim öğelerine etkilerini belirlemek amacıyla 2018 yılında "Tesadüf Bloklarında Faktöriyel Deneme" planına göre Tokat-Kazova koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada çıkış süresi, başaklanma süresi, olgunlaşma süresi, tane dolum süresi, bitki boyu, metrekarede başak sayısı, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, tek başak verimi, yatma oranı, biyolojik verim, tane verimi, hasat indeksi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve protein oranı incelenmiştir. Araştırmada protein oranı hariç, incelenen özelliklerin tamamı bakımından genotipler arasındaki farklar istatistiki olarak önemli bulunmuştur. En önemli kriter olan tane verimi bakımından Bolayır (409.2 kg) çeşidi ilk sırayı alırken bunu Hasat (347.1 kg), Hazar (328 kg) ve Ünver (313.2 kg) çeşitleri takip etmiştir. Aynı zamanda Bolayır çeşidi; hektolitre ağırlığı, hasat indeksi, biyolojik verim ve metrekaredeki başak sayısı açısından da diğer çeşitlerin önüne geçmiştir. İncelenen özellikler bakımından azotun etkisi; başaklanma süresi, tane dolum süresi, olgunlaşma süresi, bitki boyu, başak uzunluğu, tek başak verimi, hasat indeksi ve protein oranında önemsiz; metrekaredeki başak sayısı, başakta tane sayısı, biyolojik verim, tane verimi, bin tane ağırlığı ve hektolitre ağırlığı bakımından da önemli bulunmuştur. Tüm çeşitler üzerinde en yüksek tane verimi 9 kg N/da dozunda elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, bölge için en yüksek tane verimine sahip Bolayır çeşidi ile beraber 9 kg N/da verilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.