Tokat'ta Ayin-i Cemlerde seslendirilen deyişlerin müzikal analizi

Bu çalışma, Tokat ilinde icra edilen Alevi-Bektaşi inanç törenlerinden biri olan Âyin-i Cemlerde seslendirilen deyişlerin müzikal özelliklerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın giriş kısmı, kuramsal çerçeve, araştırmanın amacı, önemi, problem durumu, literatür taraması ve araştırmanın yöntemine yer verilmiştir. İkinci bölümde temel kavramlar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde cem ibadeti hakkında genel bilgiler verilmiş, ibadetin temel unsurlarından biri olan "On İki Hizmet" ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Dördüncü bölümde Âyin-i Cemlerde icra edilen müzikal formlar incelenmiş ve bu formların yapısal ile işlevsel özellikleri üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde araştırma kapsamında elde edilen bulgular sunulmuş ve bu bulgular doğrultusunda çeşitli değerlendirme ve yorumlar yapılmıştır. Altıncı ve son bölümde ise çalışmanın sonuçları ortaya konularak önerilere yer verilmiştir. Araştırma, Tokat merkez ve merkez köylerinde aktif olarak cem erkânının yürütüldüğü cemevleri ile sınırlandırılmış olup kavramsal çerçevede yalnızca 25 deyiş formu incelenmiştir. Nitel bir yaklaşımla yürütülen çalışmada, literatür taraması sonucunda veriler toplanmış ve betimsel araştırma deseninden yararlanılmıştır. Araştırma sürecinde gerçekleştirilen ritüeller ve müzikal icralar; gözlem, görüşme ve doküman incelemesi teknikleri aracılığıyla incelenmiş, elde edilen veriler nitel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Makam analizinde Arel nazariyatı model olarak alınmıştır. Bu doğrultuda, incelenen eserler Tokat ilindeki Âyin-i Cemlerde seslendirilen deyişlerin müzikal analiz sonuçları ayrıntılı biçimde ortaya konulmuştur.