Toplumsal hafızanın geriye göçü

Son yıllarda üçüncü kuşak Türkiye kökenli Avrupa vatandaşlarının Türkiye'ye beyin göçü gerçekleştirdikleri gözlemlenmiştir. Bu çerçevede çalışma üçüncü kuşak Avrupalı Türklerin Türkiye'ye göç kararında kimlik, aidiyet, kültür, çifte vatandaşlık, iktisadi ve diğer gerekçelerin etkilerini araştırmayı amaçlamaktadır. Aidiyet ekseninde çapraz bir değerlendirme yapılarak Türkiye'ye ve Avrupa'ya uyum süreçlerinde hedef kitlenin karşılaştığı zorluklar ve günlük yaşamlarını kolaylaştıran unsurları analiz edilmiştir. Bu kapsamda araştırmada yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilerek yorumlayıcı sosyoloji temelinde çalışmalar yürütülmüştür. Hedef kitlenin göç kararında özellikle aidiyet duygusu üzerinde durularak, bireylerin kimlik oluşumda aile ve okul gibi sosyalleşme alanlarının etkileri analiz edilmiştir. Bu çerçevede, aile kurumunun daha çok Türk kültürü ile ilişkilendirildiği, okul kurumunun ise entelektüel sermayeye katkı sağladığı ancak ayrımcı sembolik değerler ile özdeşleştiği gözlemlenmiştir. Bu nedenle bireyleri Avrupa ülkelerine aidiyet duygusunun düşük, Türkiye'ye ise yüksek olduğu kaydedilmiştir. Avrupalı Türkler yurtdışında oluşturdukları kolektif kimlik ağını Türkiye'de de oluşturmuşlardır çünkü bu ağ hedef kitleye kimliğini özgürce ifade edebilme fırsatı tanımaktadır. Bireyler Türkiye'de en fazla kamu hizmetlerine erişimde sorun yaşadıkların, öte yandan Avrupa'da kamu hizmetlerinin erişilebilir, bilgilendirici ve ucuz olduğu ifade etmişlerdir. Bu çerçevede Türkiye'ye geldikten sonra bireylerin sisteme alışması ve alışkanlıklarından vazgeçmesinin kolay olmadığı değerlendirilmiştir. Avrupa'da ayrımcılıkla karşılaşan bireyler Türkiye'ye geldikten sonra özellikle milli ve dini kimliğini ifade edebilme alanı bulmuştur. Bunun dışında Türkiye'ye göç etmek bireylerim aidiyet ve kimlik sınırlarını, çifte vatandaşlık ve kültürel değerler üzerinden tekrar değerlendirmesine fırsat tanımıştır.