Total diz protezi uygulanan hastalarda hareket korkusu, hasta hareketliliği ve etkileyen faktörler

Amaç: Bu araştırma total diz protezi uygulanan hastalarda hareket korkusu, hasta hareketliliği ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tiptedir. Araştırma, Ekim 2019 ile Aralık 2022 tarihleri arasında Ortopedi ve Travmatoloji kliniklerinde total diz protezi uygulanan 205 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusuyla hazırlanan "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Tampa Kinezyofobi Ölçeği" ve "Hasta Hareketlilik Ölçeği" ile toplanmıştır. Bulgular: Tampa Kinezyofobi Ölçeği puan ortalaması 40.47±7.01 (min-max:17-68) ve Hasta Hareketlilik Ölçeği puan ortalaması 79.94±18.92 (min-max: 0-120) olarak belirlenmiştir. Yanlız yaşayan hastaların ve ameliyat öncesi dönemde daha aktif mobilize olan hastaların kinezyofobisi daha düşük olduğu bulunmuştur. Kinezyofobiyle eğitim düzeyi arasında negatif yönde (r=-0.281) ve yaşları ile pozitif yönde zayıf (r=0.228) bir ilişki gözlenmiştir. Kinezyofobi ile hasta hareketliliği arasında pozitif yönde orta (r=0.463) düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Çift taraflı diz protezi ameliyatı olma (β=0.216) ve artan kinezyofobi puanının (β=0.465) hareketlilik puanları ile bağımsız olarak pozitif yönde ilişkilisi olduğu saptanmıştır. Sonuç: Bu araştırmada, total diz protezi uygulanan hastalardaki kinezyofobinin hasta hareketliliğini olumsuz yönde etkilediği bulunmuştur. Bunun yanısıra yaş, eğitim ve çift diz protezi olmasının kinezyofobi ile ilişkisi olduğu saptanmıştır. Hastaların hareketlilik düzeylerini arttırmak için hemşireler hareket korkusunun farkında olmalı ve kinezyofobiyi azaltmaya yönelik hemşirelik girişimleri uygulamalıdır. Anahtar Kelimeler: Cerrahi hemşiresi, Hareket korkusu, Hasta hareketliliği, Kinezyofobi, Total diz protezi