Tüm insanlıkla özdeşleşmenin öznel iyi oluş, psikolojik iyi oluş ve fiziksel sağlık ile ilişkisinde temel psikolojik ihtiyaçların rolü

Bu tez, insanlık kimliğinin gruplar arası etkilerinin ötesine uzanmayı hedeflemektedir. Bu nedenle bu tezin temel amacı, insanlık kimliği ile öznel, psikolojik ve fiziksel iyi oluş arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide temel psikolojik ihtiyaçların aracı rolünü incelemektir. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Tezin ilk bölümünde Türk kültüründe insanlık kimliğini ölçmek amacıyla Tüm İnsanlıkla Özdeşleşme Ölçeği'nin iki versiyonu Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçme aracının bir versiyonu değişmeden kalırken diğeri Türkiye bağlamına özgü kültürel değerleri de içerecek şekilde düzenlenmiştir. Ölçeğin iki versiyonunun psikometrik özelliklerini incelemek amacıyla yaşları 18 ile 35 (Ort = 21.27, SS = 2.64) arasında değişen 229 üniversite öğrencisinden (%75.1'i kadın) toplanan veriler kullanılarak açımlayıcı faktör analizi (AFA) yürütülmüştür. Benzer şekilde Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde yaşayan ve yaşları 18 ile 54 (Ort = 32.26, SS = 0.54) arasında değişen 220 katılımcının (%57.7'si erkek) verileri kullanılarak doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yürütülmüştür. Yürütülen faktör analizleri, ölçeğin her iki Türkçe versiyonu için iç tutarlılığı yüksek, iki faktörlü bir yapı ortaya koymuştur. Tezin ikinci bölümünde tüm insanlıkla özdeşleşme ile öznel iyi oluş, psikolojik iyi oluş ve fiziksel sağlık arasındaki ilişkide özerklik, yeterlik ve ilişkiselliğin aracı rolü incelenmiştir. İkinci çalışmanın katılımcıları Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde yaşayan, yaşları 18 ile 70 arasında değişen (Ort = 29.53 SS = 8.67) 552 yetişkinden (%60'ı kadın) oluşmuştur. Yapısal eşitlik modeli analizleri, tüm insanlıkla özdeşleşme ile öznel iyi oluş, psikolojik iyi oluş ve fiziksel sağlık arasındaki ilişkiye özerklik, yeterlik ve ilişkiselliğin aracılık ettiğini açığa çıkarmıştır. Mevcut tezin bulguları, Tüm İnsanlıkla Özdeşleşme Ölçeği'nin her iki versiyonunun Türkiye kültüründe kullanılabilecek düzeyde uygun psikometrik değerlere sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca bulgular, tüm insanlıkla özdeşleşmenin öznel iyi oluş ve psikolojik iyi oluş ile pozitif yöndeki ilişkisinin ve fiziksel sağlık problemleriyle negatif yöndeki ilişkisinin, artan temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ile açıklandığını göstermiştir. Bu tez, insanlık kimliğinin gruplar arası ilişkiler üzerindeki etkilerinin ötesinde psikolojik etkilerini açığa çıkarmıştır.