Türk Halk Müziği korolarında nota disiplini çerçevesinde kabak kemane icrası üzerine bir inceleme

Bu çalışmada, Geleneksel Türk Halk Müziği icrasında kullanılan kabak kemanenin, günümüz THM korolarındaki yeri ve icrası incelenmiştir. Kabak kemanenin kökenin Orta Asya'ya dayandığı, Türklerin ilk çalgısı olarak düşünülen kopuzun, yay ile çalınması düşüncesiyle oklu kopuz (ıklığ) dan esinlenilerek yapılıp icra edildiği düşünülmektedir. Anadolu coğrafyasında özellikle Güneybatı Anadolu'da konar göçerlerin müzik geleneklerinde icra etmiş oldukları kabak kemanenin tarihsel gelişim süreci, kelime anlamı, yapısı, yapımı, ülkemizdeki alan araştırmalarındaki yerine değinilmiş, kabak kemane hakkında genel bilgiler verilmiştir. Günümüz THM koro icraları, tarihsel olarak incelendiğinde Cumhuriyet Dönemi sonrası yayınlanmaya başlanan, özellikle 1946 yılında kurulmuş olan Yurttan Sesler topluluğunun kuruluşuna dayanmaktadır. Yurttan Sesler Topluluğu oluşumu, içerisinde yöre türkülerinin icra edildiği, solist ve enstrümanların bir arada bulunduğu koral yapılanmanın ilk örneği olarak düşünülebilir. Günümüz amatör, profesyonel Türk Halk Müziği koroları, Yurttan Sesler'in oluşumuyla başlanan çalışma sistemi çerçevesinde icra edilmektedir. Korolarda icrasal bütünlüğün sağlanabilmesi için gerekli olan çalgısal oturtum, nota disiplini, akord vb. özellikler günümüz koro icralarında uyulması gereken kurallar olarak düşünülmektedir. 1950'li yıllar itibariyle topluluk içerisinde yer almaya başlayan kabak kemane bu unsurlar çerçevesinde icra edilmeye başlanmıştır. Çalışmada günümüz Türk Halk Müziği Koro icralarında kabak kemanenin icrasal özelliklerine değinilmiş, özellikle nota disiplini çerçevesinde icrası açıklanmaya çalışılmıştır. İzmir Büyükşehir Belediyesi Türk Halk Müziği Korosu konserinde icra edilmiş olan türküler notaya alınarak, orkestrasyon, kabak kemanenin ne şekilde icra edilmesi gerektiği yazılan notalar üzerinde belirtilmiştir. Yapılmış olan çalışma günümüz Türk Halk Müziği Koroları' ndaki kabak kemane icralarına örnek teşkil etmektedir. Anahtar Kelimeler: Kabak Kemane, Koro, İcra, THM, Yöre