Türk Hukuk sisteminde toplu iş sözleşmesi özerkliği

Batı toplumunun ekonomik yapısı içinde, önce toplu iş sözleşmesi özerkliği doğmuş ardından hukuki değerlendirmeler ve düzenlemeler gelmiştir. Bu gelişme liberal sistemin yapısına uygun bir şekilde devletin katkısı olmadan ortaya çıkmıştır. Gittikçe toplu iş sözleşmesi özerkliğinin devlete ve hukuk düzenine rağmen oluştuğu fakat zorunluluk nedeni ile kabul edildiği söylenebilir. Batı ülkelerinde 18. Yüzyılda sanayi devrimi ile başlayan ekonomik ve sosyal gelişmeye ayak uyduramayan Türk toplumu ; endüstrileşmede ve ekonomik kalkınmada geri kalmışlığına rağmen kabul ettiği ekonomik düzen uyarınca, aynı ekonomik düzen içinde gelişmiş batı toplumlarında ortaya çıkan kurumlan bu arada toplu iş sözleşmesi özerkliği doğrudan benimsenme durumunda kalınmıştır. Toplu iş sözleşmesi özerkliği, toplu iş sözleşmesi hakkı ve özgürlüğü, sendika hakkı ve özgürlüğü ve grev haklarından oluşan kollektif sosyal hakların oluşturduğu toplu iş sözleşmesi özerkliği düzeniyle ideal bir zemin bulabilir. Kollektif sosyal haklardan birinin eksikliği durumunda özerklikten bahsetmek mümkün değildir. Sendikal özgürlük toplu iş sözleşmesi hakkının temini için ideal bir zemindir. Grev hakkı ise bunun teminine yönelik olarak bir silahtır. Toplu iş sözleşmesi özerkliğinden amaç ise ideal bir toplu iş sözleşmesi hakkının teminidir. Toplu sözleşme özerkliği her şeyden önce bir erkin, gücün kullanılmasını ifade etmektedir. Bu güç tarafların kendilerine bırakılan alan içerisinde objektif yasa niteliğinde, üçüncü şahısları da bağlayacak kurallar belirleyememe yetkisidir. Bu yetkiyi ortadan kaldıracak işlevsiz kılacak her düzenleme toplu iş sözleşmesi özerkliğine aykırı olacaktır. Somutlamak gerekirse, toplu sözleşme erki ancak örgütlenme hakkı ve grev hakkının birlikte bulunduğu koşullarda gerçek anlamda bir güç, bir erk olabilir. Dolayısıyla, bu erki, kural koyma yetkisini işlemsiz bırakacak her müdahale özerkliğe aykırıdır. Toplu sözleşme özerkliğinin kaynağı olan bu erk, sınırlandırmanın konusu dışındadır. Aksi halde özerklikten söz etmek olası değildir. Kural koyma erki Anayasa ve yasalarda tanınıp kabul edildikten sonra konusu, amacı, erkin sahipleri yine Anayasa ve özerkliğinin en genel anlamda sınırlarını oluşturmaktadır.