Türk Kamu Hukukunda bilim ve sanat hürriyeti ve uygulamaya yansımaları

İnsanın fikir üretimi alanındaki en yüce faaliyetleri olarak nitelenen bilim ve sanat, topluma daima yeniliği ve gelişmeyi getirdiği için özgürlüğe ihtiyaç duymaktadır. Bilim ve sanat alanındaki özgürlük ihtiyacının yansıması olarak 1982 Anayasası'nda "Bilim ve Sanat Hürriyeti" 27. maddede düzenlenmiştir. Bu çalışmada Anayasa'nın 27. maddesindeki düzenleme esas alınarak, bilim ve sanat hürriyetinin niteliği, kapsamı ve sınırlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde bilim ve sanat kavramlarına ilişkin genel açıklamalar yapıldıktan sonra, bilimin ve sanatın devlet ile kurulması zorunlu olan ilişkisi ve bilim ve sanat hürriyetine neden ihtiyaç duyulduğu açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde bilim ve sanat hürriyetinin niteliği, çeşitli hak sınıflandırmaları ile ele alınmış, 27. maddeye göre bilim ve sanat hürriyetinin faaliyet ve kişi bakımından kapsamının tespiti yapılmış ve Anayasa ile bilim ve sanat hürriyetine getirilen sınırlama sebepleri açıklanarak; esasında bu özgürlüğün koruma alanının nasıl belirlenmesi gerektiği sorusuna cevap aranmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, bilim ve sanat hürriyetinin uygulamada kanunlar ile nasıl sınırlandığı ile yargı kararlarında ne şekilde ele alınıp, korunduğu örnekler ile ortaya konulmuş ve bilim ve sanat hürriyeti için çizilen kapsam tartışılmıştır. Bilimin ve sanatın sabit kalmayıp, değişen yapısı bu özgürlüğün içeriğini ve kapsamını da zaman içerisinde farklılaştırmakta; bu sebeple bilim ve sanat açısından özgür bir yorumlamaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma kapsamında yapılan araştırmalar ile bilim ve sanat hürriyetine, Türk Kamu Hukukunda getirilen sınırların uygulamada geniş yorumlandığı ve bu özgürlüğü korumaya yönelik hükümlerin uygulama karşısında yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilim ve Sanat Hürriyeti, 1982 Anayasası madde 27, Bilim Özgürlüğü, Sanat Özgürlüğü