Türk romanında yeni insan tasavvuru (1923-1938)

Modernleşmenin düşün ve eylem planı gelenek karşıtı bir düşünce temelinden hareket etmesidir. Bu dünyanın dinamiğini, Kilise'nin dolayısıyla dinin hegemonyasından uzaklaşan düşünce, bilgi, yönetim ve yaşam oluşturmuştur. Modernizmin uç vermesi ve Burjuva sınıfının güçlenip imparatorlukların parçalanmasıyla bir taraftan Avrupa'da üst bir bağ oluşturan dini yapıların geri çekilmesi diğer taraftan soyluların himaye ettiği ve Kilise'nin meşrulaştırdığı toplumsal katmanlaşmanın çözülmeye yüz tutması; yeni bir devlet teşekkülü, toplum yapısı ve birey tanımı ihtiyacını doğurmuştur. Yönetime egemen yeni güç; bu süreçte zikrolunan ihtiyaçlara karşılık devlet organizasyonunu hegemonik bir ulus devlet inşası ile teşekkül etmiş, 'ancient regime'in toplum yapısındaki kalabalıklara yeni bir duygu sahası oluşturmak için ulusalcılık kavramını üretmiş ve bireyleri de din/Kilise ile mesafeli ulusçu bir hissiyatla yeniden tanımlamaya çalışmıştır. Böylelikle Ortaçağ Avrupası'ndan farklı olarak yeni bir birey belirmiştir. Türkiye'deki ulus devlet kurucu kadrosu da Batı'nın geçirdiği süreçleri kısa bir zaman diliminde kendi topraklarında geçirerek Batı'nın güçlü ekonomik, politik ve devlet yapısına ulaşmayı ummuştur. Dönemin kitle iletişim araç yoksunluğunda edebiyat ve özellikle roman, zikrolunan kapsamlı dönüşümün bireylere ulaşmasında önemli bir araç haline getirilmiştir. Anlatılanlar dâhilinde Türk Romanında Yeni İnsan Tasavvuru (1923-1938) adlı çalışma, imparatorluk tabiiyetinden ulus-devlet tabiiyetine geçiş sürecinde yazarların romanlarında; iktidar ideolojisine uygun olarak tasarlanan roman kişilerinin konuşmalarına, tasvirlerine, düşüncelerine, dışlayıcı ve kabul edici özelliklerine işaret ederek yeni bir insanı belirtmesini ve bu yeni insanın romanlarla bireylere dolayısıyla topluma benimsetilmesini incelemektedir. Anahtar Kelimeler: Roman, Yeni İnsan, Cumhuriyet Dönemi, Orta Çağ Avrupası, Modernizm, Birey