Türk toplumunda kadının yeri ve sosyal bilgiler dersinde öğretimi

Bu araştırmanın amacı, geçmişten günümüze Türk kadınının toplumdaki yerini incelemek ve ilköğretim 6. sınıfta okuyan öğrencilerin Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumları ile Sosyal Bilgiler dersine ilişkin tutumları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını saptamaktır. Bir diğer amaç, bu durumun sosyo-ekonomik çevre ve cinsiyete göre ne gibi değişiklikler gösterdiğinin saptanmasıdır. Ayrıca, öğrencilerin Türk toplumunda kadının konumuna ilişkin tutumlarını, etkin bir vatandaş olarak sorumluluklarını fark etme hususunda farkındalıklarının ne düzeyde olduğunu ve önemsedikleri kadın sorunlarını saptamaktır.Bu araştırmada, betimsel araştırma modeli uygulanmıştır. Talim Terbiye Kurulu onaylı Sosyal Bilgiler 6. sınıf ders ve çalışma kitabı, Sosyal Bilgiler 6. sınıf öğretmen kılavuz kitabı incelenmiştir. Yapılan tarama sonrasında ilköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer alan ?Demokrasinin Serüveni? ünitesinin ?Eşitliğe Doğru? konusu doğrultusunda anket soruları hazırlanmıştır. Hazırlanan anket soruları belirlenen 6. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini Ankara ili sınırları içinde bulunan devlete bağlı ilköğretim okullarının 6. sınıfları; örneklemini ise Ankara ilinde bulunan çeşitli sosyo- ekonomik düzeyleri temsil eden Çankaya, Etimesgut ve Sincan ilçelerinden rastgele (random usulü) seçilen devlete bağlı birer ilköğretim okulunun 6. sınıfları oluşturmaktadır.Araştırmada verilerin toplanma aşamasında; Öğrencilerin sosyo-ekonomik durumlarını saptamak amacıyla sosyo-ekonomik durum anketi, Sosyal Bilgiler dersine karşı tutumlarını ölçmek amacıyla tutum ölçeği, Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumlarını ölçmek amacıyla ön test ve son test olarak tutum ölçeği uygulanmıştır. İlgili konunun işlenmesinin ardından öğrencilerin konu ile ilgili sosyal bilgiler dersinde öğrendiklerini ölçmek amacıyla bilgi anketi uygulanmıştır.Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak kullanılan ölçekler; öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine karşı tutumlarını, Türk toplumunda kadının yeri hakkında ilgi düzeylerini ve bu konuyla ilgili farkındalıklarının ne düzeyde olduğunu ölçmeye yöneliktir.İlköğretim 6.sınıf öğrencilerine uygulanan anket sonuçları SPSS 15.0 programında değerlendirilmiştir. Toplanan veriler doğrultusunda sosyal bilgiler dersine karşı tutumlarını ölçmek amacıyla yapılan tutum ölçeği sonuçları ile Türk toplumunda kadının yerine ilişkin uygulanan ön test ve son test sonuçları karşılaştırılmıştır. Sosyal bilgiler dersine ilgi duyan öğrencilerle, ilgisi az olan öğrencilerin Türk toplumunda kadın konusuna bakışı ve bu durumun cinsiyete ve sosyo-ekonomik çevreye göre durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır.Araştırmanın sonucunda;1. Sosyal bilgiler dersine ilgi duyan öğrencilerin Türk toplumunda kadının yerine ilişkin olumlu düşünceler taşıdıkları sonucuna ulaşılmıştır.2. İlköğretim 6. Sınıf öğrencilerinin Türk toplumunda kadının konumuna ilişkin tutumlarının cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırıldığında, öğrencilerin Türk toplumunda kadının konumuna ilişkin tutumlarının farklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu farklılık cinsiyete göre araştırıldığında kız öğrencilerin lehine, okullar arasında araştırıldığında ise üst sosyo-ekonomik düzeyde bulunan Ayten Şaban Diri İ.Ö.O. öğrencileri lehine bulunmuştur.3. İlköğretim 6. Sınıf öğrencilerinin Türk toplumunda kadının konumu hakkındaki farkındalık düzeylerinin cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakıldığında, kız ve erkek öğrenciler arasında ve okullar arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu farklılık cinsiyete göre araştırıldığında kız öğrencilerin lehine, okullar arasında araştırıldığında ise üst sosyo-ekonomik düzeyde bulunan Ayten Şaban Diri İ.Ö.O. öğrencileri lehine bulunmuştur.4. İlköğretim 6.sınıf öğrencilerinin önemsedikleri kadın sorunlarının cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırıldığında, kız ve erkek öğrenciler arasında ve okullar arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu farklılık cinsiyete göre araştırıldığında erkek öğrencilerin lehine, okullar arasında araştırıldığında ise alt sosyo-ekonomik düzeyde bulunan Dr. Yıldız Yalçınlar İ.Ö.O. öğrencileri lehine bulunmuştur. Dr. Yıldız Yalçınlar İ.Ö.O.' nun öğrencilerinin önemsedikleri kadın sorunları bakımından diğer iki okuldan anlamlı bir şekilde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.5. İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin Türk toplumunda kadının yerine ilişkin bilgi anketi toplam puanlarının cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakıldığında, kız ve erkek öğrenciler ve okullar arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulunan fark, cinsiyete göre kız öğrencilerin lehinedir. Okul değişkenine göre, bilgi anketi toplam puanları en yüksek olan okul sosyo-ekonomik bakımdan üst seviyede bulunan Ayten Şaban Diri İlköğretim Okulu'dur.6. İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin Türk toplumunda kadının yerine yönelik tutum ölçeği ön test ve son test ortalamalarının cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırıldığında;Cinsiyet değişkenine göre, kız ve erkek öğrenciler için Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumlarında ve Türk toplumunda kadının konumu hakkında farkındalık düzeylerinde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Kız öğrencilerin önemsedikleri kadın sorunları ile ilgili ön ve son test sonuçlarının ortalamalarında ise son test lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.Okul değişkenine göre bakıldığında; Dr. Yıldız Yalçınlar İlköğretim Okulu 6. Sınıf öğrencilerinin, Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumlarında ve Türk toplumunda kadının konumu hakkında farkındalık düzeylerinde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Önemsedikleri kadın sorunları ile ilgili ön ve son test sonuçlarının ortalamalarında ise son test lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.Dumlupınar İlköğretim Okulu ve Ayten-Şaban Diri İlköğretim Okulu 6. Sınıf öğrencilerinin; Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumlarında, Türk toplumunda kadının konumu hakkında farkındalık düzeylerinde ve önemsedikleri kadın sorunları ile ilgili ön ve son test sonuçlarının ortalamalarında anlamlı bir fark bulunamamıştır.Bu bulgular ışığında Türk toplumunda kadının yerine ve sosyal bilgiler dersinde öğretimine yönelik öneriler sunulmuştur.