Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Anadolu Hikâyeleri adlı metinlerin kültür aktarımı açısından değerlerlendirilmesi

Yabancı dil öğrenme sürecinde dilin kelimelerinin ve dil bilgisi yapılarının öğrenilmesinin yanı sıra hedef dilin içinde gelişen kültürün de öğrenilmesi öğrenicinin doğru ve etkin iletişim kurabilmesi için önemlidir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültür aktarımını sağlamak amaçlı birçok materyal kullanılmaktadır. Bunlardan biri olan hikâye kitapları öğrenicinin ders dışında da öğrenmeye devam etmesini sağlarken Türkçenin edebî söyleyiş güzelliğinin ve Türk kültürünün zenginliğini fark etmelerini sağlamaktadır. Tez çalışmamızın konusu Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde Anadolu Hikâyeleri adlı metinlerin kültür aktarımı açısından değerlendirilmesi olarak seçilmiş ve bu kapsamda örneklem olarak Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan "Anadolu Hikâyeleri Seti (A1- A2)" seçilmiştir. Tez çalışmasında Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanındaki gelişmelere katkı sunma ve yeni hazırlanacak yardımcı okuma kitapları için veri imkânı sağlama amacı güdülmüştür. Bu çalışma nitel araştırma desenlerinden tarama modellidir. Çalışmada doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Anadolu Hikâyeleri Seti'ndeki 5 kitaptaki kültürel ögeler analiz edilmiştir. Kitaplardaki toplam kültürel ögeler her kitap için ayrı ayrı ortaya konmuş ve kültürel ögeleri barındırması açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada Okur ve Keskin (2013) tarafından kullanılan "Metinlere Yansıyan Kültürel Öge ve Alt Ögeler" ölçeği kullanılmıştır. Anadolu Hikâyeleri adlı 5 ayrı kitaptan oluşan hikâyelerde toplam 166 kültür ögesine rastlanmıştır. Bunlardan 29 tanesi günlük yaşam, 43 tanesi kişiler arası ilişkiler, 25 tanesi değerler ve eğitim, 7 tanesi edebiyat- sanat ve müzik, 23 tanesi gelenekler ve folklor, 8 tanesi sosyal yaşam, 31 tanesi coğrafya ve mekân kategorisi altındadır. Yılkı adlı hikâyede 30, Bayramlık adlı hikâyede 39, Bir Bardak Çay adlı hikâyede 20, Kırmızı Ayakkabılar adlı hikâyede 42, Lâleye Sor adlı hikâyede 35 kültür ögesine rastlanmıştır. Anadolu Hikâyeleri adlı 5 ayrı hikâyeden oluşan kitaplarda kültür aktarımını sağlayacak unsurların kitaplara eşit bir şekilde dağılım göstermediği, kitaplarda bazı kültür ögelerine hiç değinilmediği tespit edilmiştir. Kültür ögelerinin dağılımı açısından bakıldığında en fazla kültür ögesinin yer aldığı hikâyenin Kırmızı Ayakkabılar, en az kültür ögesinin yer aldığı hikâyenin ise Bir Bardak Çay olduğu görülmektedir. Sonuç olarak A1- A2 seviyelerinde kültür ögelerine çok yoğun olarak yer verilmese de kültür ögelerinin dengeli dağılımına dikkat edilmesi gerekmektedir.