Türkçenin yeme-içme kültürüyle ilgili tematik söz varlığı

Bu çalışma ile Türkçedeki yeme-içme ile ilgili söz varlığını oluşturan kelimelerin tespit edilmesi, tarihî lehçelerde geçen yeme-içme ile ilgili kelimelerin çağdaş lehçelerde mevcut olup olmadığı, mevcut ise yapı ve anlam bakımından gösterdikleri değişimlerin belirlenmesi hedeflendi, lehçeler arasında aynı kavram için kullanılan farklı kelimelerin ya da kelimelerin farklı lehçelerde gösterdikleri farklı manaların tespit edilmesi amaçlandı. Bu kapsamda 24 sözlük ve 16 eser tarandı. Tarihî lehçelerin tamamı, Çağdaş Lehçelerden Türkiye, Altay, Gagauz, Hakas, Karaçay-Malkar, Kazak, Kırgız, Kumuk-Balkar, Özbek, Şor, Tuva, Türkmen, Yeni Uygur Türkçeleri olmak üzere on üç lehçe ve iki uzak lehçe Çuvaşça ve Sahaca (Yakutça) çalışmaya dahil edildi. Yiyecek içecek kültürüne dair tespit edilen kelimelerden aynı kavram alanında olanlar, yedi bölüme ayrılan çalışmada, aynı başlıklar altında tasnif edildi. Tarihî lehçeler kronolojik olarak, çağdaş lehçeler alfabetik olarak sıralandı. Tasnif işlemi sonrası başlıkların altında kelimelerin Türk yeme-içme kültüründeki yeri, ifade ettiği değerler ile birlikte köken bilgileri hakkında, etimoloji sözlükleri ve farklı kaynaklardan değerlendirmelere yer verildi. Çalışmanın sonuç kısmında tarihî lehçeler ve günümüz lehçelerine ait kelimelerin sayısal karşılaştırması yapılarak yüzdelik değerleri tablolar hâlinde gösterildi. Araştırma, tarihî ve çağdaş Türk lehçelerindeki yeme-içme ile ilgili kelimelerin tespiti ile birlikte bu alandaki söz varlığının belirlenmesine katkı sağlayacak, bu alanda yapılacak çalışmalar için kaynak teşkil edecektir. Türkçede kullanılan kelimelerin kökenlerinin belirlenmesinde, tarihsel süreçte geçirdikleri fonetik ve semantik değişimlerin saptanmasında, kültürel değişimlerin etkilerinin söz varlığı üzerindeki etkisinin tespitinde araştırmacılara kaynak olacaktır.