Türkiye'de borsa ve ekonomik büyüme: nedensellik analizi

Özellikle son yıllarda borsaların ekonomi üzerindeki etkinliğinin artmasıyla birlikte borsa ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi iktisatçıların ilgisini çeken bir konu haline gelmiştir. 1990?lı yılların sonunda Levine ve Zervos (1996) ile başlayan borsa ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik analizi, Cheung ve Ng (1998), Mohtadi ve Agarwal (2001) ve Frimpong (2008)?un çalışmalarıyla sürmüştür. Literatürde Türkiye için borsa ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini inceleyen çok sayıda çalışma olmasına rağmen, analizlerin tamamının sadece toplulaştırılmış verileri dikkate aldığı görülmektedir. Oysa Granger (1987, 1988b), Pesaran ve diğerleri (1989), Gulasekaran (2002) ve Granger ve Siklos (1995) toplulaştırılmış verilerle yapılan analizlerin toplulaştırılmamış verilerle yapılan analizlerden farklı sonuçlar sergileyebileceğini ve bu sonuçların sağlıklı olmayacağını savunmuşlardır. Bu çalışmanın amacı, literatürde belirtilen eksiklik dikkate alınarak, 1997 - 2012 dönemi için Türkiye?de borsa ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığını hem toplulaştırılmış veriler bazında hem de alt kalemler bazında Engle - Granger eş-bütünleşme ve nedensellik testleri yardımı ile analiz etmeye çalışmaktır.Bu çalışmadan elde edilen bulgular, toplulaştırılmış veriler ve sanayi sektörü için borsa ve ekonomik büyüme arasında ekonomik büyümeden borsaya doğru tek yönlü bir nedenselliğin olduğunu, hizmet sektörü içinse borsa ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedenselliğin var olduğunu göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Türkiye, Borsa, Ekonomik Büyüme, Eş-Bütünleşme, Nedensellik