Türkiye'de döviz kuru ile dış ticaret fiyatları arasındaki yansıma etkisi analizi

Nominal döviz kuru ile dış ticaret fiyatları arasındaki ilişkiyi ifade eden yansıma etkisi,dış ticaret bilançosunun döviz kuru değişimlerine uyum sürecinde -Marshall-Lerner Koşulusağlanmış olmasına rağmen- önemli gecikmelerin görülmesi üzerine incelenen teorik veampirik bir çalışma alanıdır.Türkiye ekonomisinde ihracat ve ithalat fiyatlarına yönelik yansıma etkisinin, 1988-2004 dönemine ilişkin aylık veriler kullanılarak zincir vektör otoregresyon (VAR) yöntemi iletahmin edildiği bu çalışmada, Şubat 2001 itibariyle gerçekleşen döviz kuru rejimi ve parapolitikası değişiklikleri dikkate alınmıştır.Model tahmin sonuçları, (i) ilk dönemde üretim ve ihracat zincirindeki ithal girdikullanımının, ekonomideki enflasyonist baskılarla birleşerek TL.'daki değer kaybı yoluylaelde edilecek rekabet gücü artışını olumsuz etkilediğini, (ii) bununla birlikte ikinci dönemdeihracat firmalarının, yurtiçi üretim ve fiyatlama sürecinde -TL. yerine- döviz cinsinden kararalmaya başladıklarını, dolayısıyla ihracat fiyatlama davranışında ve (dalgalı döviz kuru ileörtülü enflasyon hedeflemesi rejimlerine bağlı olarak) döviz kuru dinamiklerinde ortaya çıkandeğişimlerin, Türkiye ekonomisinde son yıllarda görülen etkileyici ihracat artışlarına yolaçtığını (iii) yurtiçi ithalat fiyatlarına yönelik yansıma etkisinin ise Taylor Hipotezi'nidestekleyecek şekilde, ikinci dönemde uygulanan başarılı dezenflasyon politikaları sonucundaönemli ölçüde azalma gösterdiğini ortaya koymaktadır.