Türkiye'de döviz kuru ve ekonomik büyümenin enerji ithalatı üzerindeki etkileri

Enerjinin tarihi insanlık tarihi kadar eski olmasına rağmen ekonomik faaliyetlerde ağırlığı Sanayi Devrimi ile artmıştır. Avrupa'da 18. ve 19. yüzyıllarda yeni keşiflerin üretime katkısı ve buhar gücüyle çalışan makineler Sanayi Devrimini başlatmış ve bu süreçte önemi artan enerji, 1973 yılında yaşanan Petrol Krizi ile bilim dalı haline gelmiştir. Günümüzde gelinen noktada büyümenin ve kalkınmanın temellerinden olan enerji, sanayileşme ve nüfus artışına paralel daha fazla talep edilmektedir. Enerji kaynaklarının yeryüzünde dengesiz dağılım göstermesi enerji girdisinin ticarileşmesine neden olmuştur. Bu nedenle enerji, enerjiyi arz eden ve talep eden ülkeler arasında hem ticari hem de stratejik öneme sahiptir. Ülkelerin kalkınma düzeylerini de belirleyen enerji, ekonomiler için ciddi bir finansal maliyet oluşturduğundan ülkelerin enerji politikaları benimsemesi ve enerjiyi elde etme mücadelesi her geçen gün önemini artırmaktadır. Ülkelerin yerli enerji kaynaklarının enerji talebini karşılayamadığı durumda kaçınılmaz olan enerji ithalatı, enerji bağımlılığını artırmakta ve bu da politik bağımsızlığı tehlikeye sokmaktadır. Türkiye gibi enerji bağımlılığı yüksek ülkelerde bağımlılığı azaltmaya ve enerji ithalatını artıran unsurları araştırmaya yönelik çalışmalar önem arz etmektedir. Bu çalışmada, ithalat fonksiyonu çerçevesinde reel enerji ithalatı incelenmiştir. Uygulama yöntemi olarak, Johansen Eşbütünleşme Testi ve Vektör Hata Düzeltme Modeli kullanılmıştır. Çalışmada toplam reel enerji ithalatı bağımlı değişken, reel gayri safi yurtiçi hasıla ve reel efektif döviz kuru endeksi bağımsız değişken olarak kullanılmıştır.