Türkiye'de iç göç olgusu: 13 mart 1992 Erzincan depremi özelinde iç göçlerin incelenmesi

İnsanlık tarihi kadar eski olan göç olgusu, geçmişten günümüze kadar ülkelerin sosyal, siyasi ve ekonomik yapıları üzerinde önemli bir rol oynamaktadır. İnsanlar göç ettikleri yerlere kültürlerini de taşırlar, göç edilen yerde etkileşim oluşur. Depremler ise yine ülkemizde ciddi öneme sahiptir. Öyle ki hemen hemen her 15-20 yılda bir ülkemizde 7 şiddeti civarında deprem meydana gelmiş ve bu depremler, yüksek oranlarda can ve mal kayıplarına yol açmıştır. Erzincan ili geçmişten günümüze kadar birçok depreme sahne olduğu için, il özelinde yaşanan depremlerin ve akabinde gelen göç süreçlerinin, Erzincan halkı üzerindeki etkisi azımsanmayacak derecede yüksektir. Erzincan tarihindeki en büyük deprem, dünya tarihi içerisinde de olumsuz sonuçları ve şiddeti bakımından ilk sıralarda yer alan 1939 depremidir. Erzincan için bir diğer önemli deprem ise, 13 Mart 1992'de meydana gelen ve Erzincan ilinin güncel yapısına önemli derecede etki eden depremdir. Bu çalışma, 13 Mart 1992 Erzincan depremi ve sonrasında il genelinde yaşanan göç süreçlerinin sosyal ve ekonomik sonuçlarını analiz etmeyi amaçlamıştır. Çalışmada; Türkiye İstatistik Kurumu, Devlet İstatistik Enstitüsü ve Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verileri yanında; 13 Mart 1992 Depremi'ni yaşamış 20 aile fertleriyle ile yapılan derinlemesine mülakatlardan edinilen veriler temel alınmıştır. Hem resmi veriler hem de tanıkların anlatıları; 13 Mart 1992 depreminin Erzincan'ı sosyal, ekonomik ve demografik olarak gerilettiği yönündedir. Kentin nüfus yapısında genel bir azalma olduğu gibi nitelikli iş gücü ve kamu personeli sayısı oranında da ciddi bir düşüş yaşanmıştır. Bu durum kentin toplumsal yapısı yanında, özellikle göçü tetiklediği için farklı boyutlarda da şehri olumsuz yönde etkilemiştir. Deprem kentin ekonomik yapısını da etkilemiştir. Hem ücretli çalışanlardan hem de ticaret yaşamında olan birçok kişi deprem sonrası göç etmeyi tercih etmiştir. Çalışmada, deprem sonrası değişim, resmi veriler ve mülakatlar ışığında elde edilen veriler sonucu; depremden sonra yaşanan göç olgusunu, Erzincan'ın sosyolojik, demografik ve ekonomik yapısında olumsuz etki yaptığı yargısına varılmıştır.