Türkiye'de lisansüstü eğitim almış kadınların kraliçe arı sendromu algısı

Kadınların iş hayatında karşılaştığı önemli bir sorun kraliçe arı sendromudur. Kraliçe arılar erkek egemen örgütlerde, diğer kadınlardan ne kadar farklı olduklarını vurgulayarak başarıya ulaşmış kıdemli kadınlardır. Kraliçe arıların davranışları kariyer sonuçlarında cinsiyet eşitsizliğine katkıda bulunduğu görülse de kraliçe arı davranışının aslında kariyer sonuçlarında cinsiyet eşitsizliğine neden olan cinsiyet yanlılığı ve sosyal kimlik tehdidinin bir sonucudur. Bu sonuçlar, cinsiyet ön yargılı örgütlerin, cinsiyet kimliği düşük kadınları diğer kadınlarla ayrışmaya teşvik ederek ve kraliçe arı tepkilerini bireysel hareketliliğe ulaşmanın bir yolu olarak göstererek kadınların davranışlarını şekillendirdiğini göstermektedir. Bu sendrom sadece kadın yöneticilerde görülmemektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, kadın akademisyenlerin örgütlerde kariyer gelişimlerini nasıl sınırladığını tespit etmek amacıyla lisansüstü eğitim almış kadınlarda kraliçe arı sendromunu incelemektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de bulunan üniversitelerde lisansüstü eğitim almış ve danışmanı kadın olan toplam 9 kadın oluşturmaktadır. Bu katılımcılara veri toplamak amacıyla lisansüstü eğitim almış kadınların yaşadıkları sorunlara ilişkin "cinsiyet, medeni durum, çalışma planı, danışmanıyla ilişkisi veya aralarındaki engeller" gibi faktörlerin incelendiği 15 açık uçlu sorudan oluşan yarı-yapılandırılmış sorular iletilmiştir. Sorulara alınan cevaplar, içerik analizi ile yorumlanmıştır.Elde edilen veriler deşifre edilip, kodlanıp, yorumlandığında örneklemde yer alan kadınların lisansüstü eğitim süreçlerinde danışmanları tarafından kraliçe arı davranışlarına maruz kalmadıkları görülmüştür.