Türkiye'de postfeminist kültürün izini sürmek: "Çıtır" kadın filmlerinin genç kadınlar tarafından alımlanması

Bu çalışmada 2000'lerin başında öne çıkan "çıtır" kadın filmlerinden (chick flicks) Bu Nasıl Sarışın! (Legally Blonde, 2001, Robert Luketic) ve Şeytan Marka Giyer'in (The Devil Wears Prada, 2006, David Frankel) genç kadınlar tarafından nasıl alımlandığı incelenmektedir. Sırasıyla 21 ve 16 yıl önce vizyona girmelerine rağmen söz konusu filmler günümüzde hala toplumsal cinsiyet çerçevesinde tartışılmaktadır. Bu filmlerin de dahil olduğu birçok "çıtır" kadın filmi, literatürde postfeminist etiketiyle eleştirilmektedir. Türkiye postfeminist kültür ile uzun zamandır sarmalanmasına karşın Hollywood yapımı ve postfeminist olarak tarif edilen filmlerin Türkiye'deki izleyiciler tarafından nasıl okunup yorumlandığıyla ve bunun feminizme ilişkin dolaşımdaki söylemlerle ilişkisi daha önce incelenmemiştir. Bu alımlama çalışmasında etnografik yöntem ve tekniklerden yararlanılmış ve postfeminizmin ideal öznesi olarak nitelendirilen genç kadınlar örneklem alınmıştır. Yaşları 20-29 arasında değişen, kendini feminist olarak tanımlayan 7 görüşmeci ve kendini feminist olarak tanımlamayan 7 görüşmeci olmak üzere 14 görüşmeciyle yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerle filmlerin nasıl alımlandığı feminizmle ilgili bağlamsal söylemler ile ilişkilendirilerek incelenmektedir. Görüşmeler sonucunda hem kendini feminist olarak tanımlayan hem de tanımlamayan kadınların feminizme dair dolaşımdaki bütün bağlamsal söylemlerle ilişkilendiği görülmüştür. Tahmin edilebileceği gibi feminizm hakkında konuşurken daha çok kendini feminist olarak tanımlayan görüşmeciler feminist söylemin, kendini feminist olarak tanımlamayan görüşmeciler ise antifeminist ve postfeminist söylemlerin içerisinden konuşmaktadırlar. Buna karşın filmler okunup yorumlanırken bunun kırıldığı anlar da söz konusu olmuştur. Filmlerin yorumlanması her iki gruptaki kadınlarda da toplumsal cinsiyet tartışmalarının açılmasına neden olmuştur. Kadınların toplumdaki yeri, rolü, iş hayatı, ilişkileri ve normatif güzellik anlayışı sorgulanmıştır. Görüşmeciler kimi zaman verili toplumsal cinsiyet rollerine karşı çıkarken kimi zaman ise bu geleneksel ayrımları yeniden üretmiştir.