Türkiye Selçukluları ve Beylikler Döneminde Erzurum'da sosyal ve kültürel hayat

Anadolu coğrafyasında stratejik açıdan önemli bir yere sahip olan Erzurum, Doğu Anadolu Bölgesinde yer almaktadır. Çevresi yüksek dağlarla çevirili olan Erzurum, tarih boyunca hem Anadolu, İran ve Ortadoğu ticareti için hem de askeri açıdan stratejik bir öneme sahipti. Bizans döneminde de Anadolu için önemli sayılan Erzurum, Türklerin fethedip, ele geçirdikleri şehirlerin başında gelmektedir. Şehirde Selçuklulardan günümüze kadar gelmiş olan mimari eserlerin bulunması Türk-İslam tarihi açısından şehrin önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca bilimsel ve kültürel alanda yapılan çalışmalar ile Anadolu'yu aydınlatan bir konumda olduğunu göstermektedir.Araştırmalar sonucunda ortaya çıkan veriler şehrin M.Ö' ye dayandığını, şehirdeki Hıristiyan ve Müslüman eserlerin varlığı da her iki din için şehrin önemini gösterir niteliktedir. Ayrıca Antik dönem başta olmak üzere Pers, Bizans, Roma, Arap, Ermeni ve Türk medeniyetlerinin yansıtan mimari eserlerin varlığı kültürel etkileşiminin devamına tanıklık etmiştir.Çalışmamda Erzurum'un coğrafi konumu ve tarihi süreç içerisinde şehre verilen adlardan kısaca bilgiler verip, Türk-İslam hâkimiyetine girişi siyasal olarak anlatılmıştır. Bu hâkimiyet sonucunda ortaya çıkmış olan mimari eserlerin öncesi ve İslami dönemi ele alınarak, Anadolu'nun kültürel, bilimsel ve sosyal boyutu aktarılmaya çalışılmıştır.Bu çalışmamda Erzurum'un sırasıyla ortaçağdaki önemi, Türklerin fethiyle birlikte Türk-İslam tarihi açısından önemi ve mimari yapıların özellikleri, kültürel ve yaşam koşulları hakkında bilgiler sunulmaya çalışılmıştır.