Türkiye'de sosyo-ekonomik faktörlerin özel okul tercihine etkileri: Hane halkı ve iller düzeyinde analiz

Eğitim hem bireysel hem de toplumsal faydanın sağlanması açısından oldukça önemlidir. Daha iyi eğitimli insanlardan oluşan toplumlar kalkınmanın sağlanması açısından daha avantajlı konumdadır. Eğitim ilk olarak kamu okullarında başlasa da eğitimin piyasalaşması ile özel okullar dünyada eğitim sisteminin önemli bir parçası haline gelmiştir ve ebeveynlerin okul seçiminde alternatifleri artmıştır. Bu çalışmada 2010-2020 yılları arasında hem iller düzeyinde hem de hane düzeyinde özel okul tercihinin belirleyicileri incelenmiştir. Yasal düzenlemeler, sosyo-ekonomik durum (gelir, eğitim, istihdam), bölgesel farklılıklar, eğitim hizmetleri gibi değişkenlerin okul tercihine etkisi ekonometrik yöntemlerle araştırılmıştır. İller düzeyinde ortaöğretim seviyesinde yapılan analizde sabit etkili model, Driscoll-Kraay sabit etkili model ve genelleştirilmiş momentler yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre iller düzeyinde gelir, kadının okullaşma oranı, hane büyüklüğü, öğrencilere verilen eğitim-öğretim desteği, dershanelerin kapatılması ve büyükşehirlerin özel okul tercihi üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi vardır. Hane halkı düzeyinde yapılan analiz için ise "Türkiye İstatistik Kurumu- Yaşam Memnuniyeti Mikro Veri Seti" kullanılmıştır. Analizde Sıfır yığılmalı negatif binom regresyon model ve logit model kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, gelir, eğitim düzeyi, hane büyüklüğü, çalışma durumu ve eğitim hizmetlerin memnuniyet değişkenlerinin özel okul tercihine etkileri istatistiksel olarak anlamlıdır.