Türkiye Türkçesinde isimler üzerine bir çok anlamlılık incelemesi

Bu çalışmada, Türkiye Türkçesi yazı dilinde kullanılan isimler dilbilimin çok anlamlılık başlığı altında incelenmiştir. Çok anlamlılığa sahip sözcüklerin tespitinde bilinen klasik örnekler yerine, edebî eserlerden doğal ve kullanımdaki örnek cümleler esas alınmıştır. Çok anlamlılığın tespiti için farklı dönem ve şahsiyetlerden on tane roman, hikâye ve şiir taranmıştır. Belirlenen sözcükler edebi eserlerin içinde yer alan cümlelerde incelenmiş ve alfabetik olarak sıralanmıştır. Bu çalışmanın asıl amacı, Türkiye Türkçesi ile yazılmış edebî eserlerde kullanılan fakat Türkçe Sözlük' te bulunmayan yeni anlamlarını tespit etmektir. Bu genel amaca hizmet eden diğer amaçlar şu şekilde özetlenebilir: Türkçe Sözlük' te 3 ve 3'ten fazla kullanıma sahip ''C'' maddesindeki isimleri, Türkiye Türkçesi yazı diliyle 1910-1974 yılları arasında yayımlanmış edebî eserlerde tespit etmek; büründüğü yeni anlamları canlı örnekleri bir sınıflandırmaya tâbi tutmak; çok anlamlılığın sebepleri ve sonuçlarını tartışmak; çok anlamlılık üzerinde yeni bakış açıları oluşturmak; dilde anlam ve çok anlamlılık olaylarına daha geniş ve farklı pencerelerden bakılmasını sağlamaktır. Çalışmamızın baş kısmında ilgili literatür taranmış ve mevcut bilgiler bir araya toplanmıştır. Bu bilgiler, kendi içinde sınıflandırılmıştır. Daha sonra, inceleme bölümünde doğal ve kullanımdaki örnekler sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. En son kısımda ise, elde edilen sonuçlar ve veriler ışığında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmanın sonunda ise kaynakça yer almıştır. Sonuç olarak Türk dili yeni yan anlamlar kazanmaya ve anlam değişmesi yönünden güçlü bir dildir. Bu eğilimin sebebi; sözcüklerin kullanım sıklığına bağlı olarak yaşadığı doğal değişimlerdir. Zaman içinde ortaya çıkan bu değişimler, Türkçe Sözlük' te geçen kullanımlara ek yeni anlamlar meydana getirmektedir. Söz konusu eğilimin bir başka sebebi, bir sözcüğe birçok farklı anlamın yüklenerek dilde en az çaba yasasını uygulamaktır. Anahtar Kelimeler: Türkiye Türkçesi, dil, dilbilim, anlambilim, çok anlamlılık