Türkiye Türkçesinde kökteş kelimeler üzerine bir dil incelemesi

Kök hâlinde olmayan Türkçe kelimeler, bir kökten ekler vasıtasıyla türetilir. Aynı kökten türemiş kelimelere kökteş kelimeler denir. Kökteş kelimelerin belirlenmesi, dilin bilinen köklerden türettiği kavramların bütününü ortaya koyacaktır. Bu çalışmada, Türkçenin bilinen en eski metni olan Köktürk yazıtlarındaki belirlenebilen kökler üzerinden Türkiye Türkçesinin kökteş kelimeleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada, Köktürk Yazıtlarını oluşturan kelimelerin ortak kökleri belirlenmiş ve sonrasında Türkiye Türkçesinde bu köklerden türemiş olduğu tespit edilen kelimeler dallanmalar hâlinde gösterilmiştir. Kökteş kelimelerin gösterilebilmesi için, bu kelimelerin zaman içerisinde uğradıkları ses, yapı ve anlam değişikliklerine de değinilerek Türk kültürü açısından önemli olduğu düşünülen ve açıklanmaya muhtaç görülen kelimelerin "oluşturma yönü" açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, Köktürk yazıtlarındaki belirlenebilen köklerin Türkiye Türkçesindeki türemişlerinin toplam sayısı ortaya konulmuş, böylece bu köklerden türetilen Türkiye Türkçesine ait kelimeler üzerinden Türkçenin kavram türetme konusundaki zenginliği gösterilmeye çalışılmıştır. Köktürk yazıtlarında bulunan; fakat Türkiye Türkçesinde görülmeyen kelimeler de liste hâlinde gösterilmiştir.