Türkiye'de yeni medyanın kamu hizmeti yayıncılığında yarattığı değişimler: TRT ve yeni medya ilişkisi

1980 sonrası süreçte yaşanan gelişmeler medya alanında köklü dönüşümlere yol açmıştır. Radyo ve televizyon yayıncılığında yaşanan değişimler de bu gelişmeler temelinde ortaya çıkmıştır. Neo-liberal politikalar, deregülasyon uygulamaları ve teknolojik gelişmeler bir yandan radyo ve televizyon yayıncılığı sektörüne yönelik özel girişimciliğin kapılarını aralarken, diğer yandan da geleneksel yayıncılığın dönüşüm geçirmesine yol açmıştır. Yayıncı kuruluşlar dijitalleşmenin ve internet teknolojilerinin sağladığı olanaklarla bir taraftan geleneksel radyo ve televizyon yayıncılığı faaliyetlerini yeniden şekillendirirlerken, diğer yandan da bu faaliyetlerini yeni medya mecralarına yaygınlaştırarak farklı biçimlerle destekleme ve geliştirme sürecine girmişlerdir. Bu süreçte ortaya çıkan en temel değişim beklentisi, yeni medya teknolojileri sayesinde geleneksel kitle iletişim araçlarının tek yönlü akış ve yayma mantığını, karşılıklılığı içerecek bir niteliğe dönüştürme noktasında ortaya çıkmıştır. Böylece pasif konumdaki izleyici veya dinleyicilerin de yayıncılık faaliyetlerinin aktif katılımcıları olarak yeniden konumlandırıldıkları bir süreç başlamıştır. Dijital ortamlar ve yeni medya platformları istenilen içeriğe istenildiği zaman ulaşabilmeyi mümkün kılar hale getirirken, bu mecralar yayıncı kuruluşların yeni tür alanlarda farklı türden içerikler üretmelerini de gerekli hale getirmiştir. Bu araçlar veya platformların hızla genişlemesi ve gün geçtikçe daha girift bir yapıya bürünmesi ile yayıncı kuruluşların faaliyetlerini bu mecralara yaygınlaştırma eğilimlerinin belirginleşmesi, yayıncılık alanını bu temel gelişmeler üzerinden inceleme ve anlamlandırma gerekliliğini de ortaya çıkarmaktadır. Bu kapsamda, tezde kamu hizmeti yayıncılarının sürekli gelişen yeni medya teknolojilerine uyumlanma biçimleri ve bu mecralarda yürüttükleri yeni faaliyetler temelinde TRT'nin yaşadığı dönüşümlere odaklanılmaktadır. Bir kamu hizmeti yayıncısı olarak TRT'nin dijital medya mecralarına nasıl uyum sağladığı, bu mecralar aracılığıyla faaliyet alanlarını nasıl genişlettiği, yeni faaliyet alanlarında kamu hizmeti yayıncılığı ilkelerini ne derece ön plana çıkardığı ve tecimsel kuruluşlardan ne gibi farklılıklar sergilediği incelenmektedir. Bu bağlamda, çözümleme için temel olarak TRT'nin web siteleri ele alınmıştır. İnternet tabanlı sistemlerin genel anlamda yayıncılığı değiştirdiği, tek yönlü bilgileri ve içerikleri yaymaktan ziyade, diyalogu ve katılımı ön plana çıkaran yeni bir yayıncılık biçimini ortaya çıkardığı bilinmektedir. Dolaysıyla bu araştırmada, web sitelerinin TRT'nin geleneksel yayıncılık biçimini nasıl yeniden şekillendirdiği ve değiştirdiği de incelenmiştir. Bu anlamda, çalışmanın amacı; Türkiye'de yeni medyanın kamu hizmeti yayıncılığında yarattığı değişimleri TRT ve yeni medya ilişkisi bağlamında ele alarak bir değerlendirmeye tabii tutmaktır. Bu düşünceden yola çıkarak kuruma ait olan kanalların web sayfaları içerik analizi yöntemiyle incelenmiş ve elde edilen veriler yayıncılığın dönüşümü ve kamu hizmeti yayıncılığına dair kuramsal tartışmalar üzerinden değerlendirmeye tabi tutulmuştur. İnceleme sonucunda TRT'nin web sayfaları aracılığıyla faaliyetlerini sürekli genişlettiği, bu mecraları alandaki konumu, görünürlüğü ve erişilebilirliği açısından önemsediği ve bu faaliyetlerinde kamu hizmeti yayıncılığı ilkelerini dikkate alma çabası gösterdiği yönünde bulgulara ulaşılmıştır.