Türkiyeli göçmenlerin gözünden Türk Diaspora politikası: Toplumsal sorunlar ve beklentiler Avusturya örneği

Küreselleşme, kapitalizm ve demokrasi alanındaki gelişmelerin diaspora kavramının anlamında yarattığı dönüşüm ve göç veren ülkelerin siyasi, ekonomik ve kültürel enstrümanlar olarak diaspora gruplarını keşfi ile şekillenen ve dünyada gittikçe yaygınlık kazanan diaspora politikaları, son yıllarda Türkiye'nin de önem verdiği politika alanlarından biri haline gelmiştir. Özellikle siyasi retorikte diaspora kavramının sıklıkla kullanılmaya başlandığı, bu politikaya yönelik yeni kurum ve enstrümanların ihdas edildiği ve Türkiyeli göçmenlerin siyasi ilişkiler yanında kamu diplomasisinin bir konusu haline geldiği AK Parti iktidarı döneminde, diaspora politikalarının belirgin bir ivme kazandığı görülmektedir. Türkiyeli göçmenler üzerindeki etkinliğini yıldan yıla artırdığı gözlemlenen bu politikalar yürütülürken siyasi söylemde öne çıkarılan husus göçmenlerin bulundukları toplumda yaşadıkları sorunlara çözümler üretmektir. Bu bağlamda, çalışmanın temel çabası, çağdaş Türk diaspora politikasının göçmenlerin sorunlarının önceliklendirilmesi, problemlere etkin müdahale edebilme istek ve kabiliyeti noktasındaki potansiyelini ve politikalardaki ana motivasyonu anlamaya çalışmaktır. Çalışma; bir politikanın işlevselliğinin resmi siyasi söylemden çok o politikanın muhatap kitlesinin görüşlerine başvurularak anlaşılabileceğini düşündüğünden, bir saha araştırmasına dayanmış bulunmaktadır. Bu kapsamda, Avusturya'nın Viyana şehrinde 34 katılımcıyla ve Türkiye'de 4 uzman ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiş ve söz konusu saha araştırması yoluyla Türk diaspora politikasının göçmenlerin toplumsal sorunları bağlamında sunduğu imkan ve sınırlılıklar bizzat Türkiyeli göçmenlerin gözünden anlaşılmaya çalışılmıştır. Diaspora politikalarında aşağıdan yukarıya (buttom-up) bir yaklaşımla, her diaspora grubu için ev sahibi ülke, diasporanın yapısı ve konjonktürel şartların hesaba katılmasını öneren çalışma, Avusturya'da yaşayan Türkiyeli göçmenlere yönelik diaspora politikalarının bu anlayışla yeniden gözden geçirilmesine katkı sunmayı hedeflemektedir. Araştırmanın bulguları, hem yaşanan toplumsal sorunların hem de bu sorunların çözümünde Türkiye'nin rolüne ilişkin beklentilerin biçim değiştirerek arttığını göstermektedir. Çalışmanın sonuç bölümünde, Türkiyeli göçmenlerin Türk diaspora politikasına ilişkin görüş ve beklentilerinden yola çıkılarak, Avusturya'da icra edilecek politika ve uygulamalara yönelik bir takım önerilerde bulunulmuştur.