Ulusal inovasyon sisteminin etkinliği: Türkiye örneği

İnovasyon, ülkelerin gelişmişlik seviyesini ve toplumların refah düzeyini belirlemekte temel faktör olarak yer almaktadır. Gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler arasında oluşan teknoloji açığını kapatmak için inovasyon konusunda daha sistemli bir yaklaşıma ihtiyaç duyulmuştur ki bu da temelde ulusal inovasyon sistemi olarak ifade edilmektedir. Dolayısıyla, etkin bir ulusal inovasyon sistemi gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkeler seviyesine ulaşmasında büyük önem taşımaktadır. Bu noktadan hareketle bu tez çalışmasında, gelişmekte olan bir ülke özelliği gösteren Türkiye'nin ulusal inovasyon sisteminin etkinliği, Avrupa İnovasyon Karnesindeki on iki ana değişken ve alt bileşenleriyle, 2014-2021 yıllarındaki değerleri kullanılarak incelenmiştir. Analizde her bir değişkenin sekiz yıllık ortalamaları alınarak Türkiye'nin değerleri, Avrupa Birliği (AB) ortalamasıyla mukayese edilmiştir. İncelenen değişkenlerin AB ile karşılaştırılması sonucunda hangi değişkenlerin AB ortalamasından ne kadar uzak veya yakın olduğu belirlenerek Türkiye ulusal inovasyon sisteminin görece iyi çalıştığı ve yetersiz olduğu alanlar tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular fikri varlıklar, insan kaynakları, cazip araştırma sistemi ve bilgi teknolojileri alanında etkinliğin düşük fakat firma inovasyon çıktıları alanında etkinliğin çok iyi olduğunu göstermiştir. Bu sonuç doğrultusunda, Türkiye'de etkin bir ulusal inovasyon sisteminin geliştirilebilmesi için yükseköğretim reformu yapılması ve firmaların ArGe, girişim sermayesi, radikal inovasyon, bilgi yoğun etkinlikler, patent gibi inovasyon faaliyetlerinin desteklendiği bir ekosistem geliştirilmesi önerilmektedir.