Uluslararası andlaşmaların onaylanmasında Türk Hukuku ile Irak Hukukunun karşılaştırılması

Uluslararası antlaşmalar uluslararası hukukun temel kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Antlaşmalar hazırlama, imzalama, onaylama ve yayımlama gibi süreçlerden geçtikten sonra devletler nezdinde hukuki geçerlilik kazanırlar. Uluslararası hukukun oluşması ve uygulanması açısından uluslararası antlaşmaların onaylanması safhasının önemli bir yeri vardır. Uluslararası antlaşmalar devletin yetkili mercilerince onaylanarak yürürlüğe konulmakta ve uluslararası hukukun bir parçası olmaktadır. Uluslararası antlaşmalar imzalanması devletin uluslararası topluma ve uluslararası hukuka uyum sağlamayı kabul ettiğinin önemli bir göstergesidir. Uluslararası hukukun temel kaynaklarından olan antlaşmaların yürürlüğe konulması için gerekli olan onaylamanın hukuki özellikleri ulusal ve uluslararası düzenlemelerle belirlenmektedir. Ülkelerin egemenlik yapısına göre yasama ve yürütme organlarının onaylama safhalarına ilişkin yetkileri ve bundan kaynaklanan hukuki sorunlar ülkeden ülkeye değişiklik gösterebilmektedir. Bu çalışmada, antlaşmaların onaylanmasına ilişkin hukuki süreçler, görevli ve yetkili merciler ve uygulamada karşılaşılan sorunlar Türk ve Irak hukuklarıyla karşılaştırmalı olarak iki bölüm halinde incelenmiştir. Birinci bölümde, antlaşmaların tanımı ve tarihi gelişimi genel ol açıklanmıştır. Antlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için onaylamanın gerekliliği ve onaylama ile ilgili işlemlerin neler olduğu konuları incelenmiştir. Şartlı ve kısmi onaylama türleri ayrıca inceleme konusu yapılmıştır. İkinci bölümde Türkiye'de onaylama safhasına ilişkin tarihi süreç Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulduğu 1923 tarihinden itibaren, bugün yürürlükte olan 1982 Anayasası ile birlikte incelendikten sonra Irak Devleti'nin kurulduğu 1921 yılından beri uygulanmış olan onaylama rejimleri ve günümüzde 2005 Irak Anayasası ile kabul edilen sistem mercek altına alınmıştır. Son olarak, uluslararası antlaşmaların onaylanması açısından Türk hukuku ve Irak hukukunun benzer ve farklı yönleri maddeler halinde karşılaştırılmıştır.