Umut odaklı motivasyonel görüşmenin, hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin depresyon, anksiyete, stres ve umut düzeyine etkisi

Amaç: Umut odaklı motivasyonel görüşmenin hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin depresyon, anksiyete, stres ve umut düzeyine etkisini saptamaktır. Yöntem: Bu çalışma ön test, son test ve izlem deseninde tasarlamış, tek kör randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde tedavi gören 70 birey, örneklemini ise katma dışlama kriterlerine uyan 23 müdahale, 23 kontrol olmak üzere 46 birey oluşturmuştur. Çalışmanın klinik kayıt numarası NCT04927923'tür. Araştırmanın verileri, sosyodemografik veri formu, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS 21), Sürekli Umut Ölçeği (SUÖ) kullanılarak, Ağustos 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında elde edilmiştir. Müdahale grubuna sekiz hafta boyunca, haftada bir gün, 45- 60 dakika süren umut odaklı motivasyonel görüşme yapılmıştır. Uygulamanın tamamlanmasını takip eden birinci ayın sonunda izlem değerlendirilmesi yapılmıştır. Kontrol grubuna rutin tedavisinin dışında herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırma sonucunda, 22 müdahale ve 22 kontrol olmak üzere 44 bireyin verileri analiz edilmiştir. Analiz, SPSS 23.0 programında, Mann-Whitney U testi, T testi, MANOVA ve Ki-Kare testleri kullanılarak yapılmıştır. Analizlerde farklılıkların belirlenmesi için %95 anlamlılık düzeyi (ya da α=0.05 hata payı) kullanılmıştır. Bulgular: Umut Odaklı Motivasyonel Görüşme sonrası müdahale grubundaki bireylerin depresyon, anksiyete ve stres puan ortalamalarında azalma olduğu, umut puan ortalamasında artış olduğu ve bu değişimlerin kontrol grubundaki bireylere göre anlamlı bir farklılık oluşturduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Umut odaklı motivasyonel görüşmenin hemodiyaliz tedavisi alan bireylerin depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini azaltmada ve umut düzeylerini arttırmada etkili bir müdahale olduğu belirlenmiştir. Kronik hastalıkların psikososyal bakımında, umut odaklı motivasyonel görüşmeye yer verilmesi, farklı hasta gruplarında uygulanılarak yararlılığının değerlendirilmesi, kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir.