Üniversite öğrencilerinde kariyer stresin yordayıcısı olarak kariyer karar öz yeterliliği, kariyer uyum yetenekleri ve kariyer planlama tutumları

Güncel ve yaygın kariyer sorunlarından biri olarak görülen kariyer stresinin olumsuz etkilerinin ortadan kaldırılabilmesi öncelikle bu problemin ilişkili olduğu faktörlerin ve nedenlerinin tespit edilmesiyle mümkündür. Buradan hareketle araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin kariyer stresinin yordayıcısı olarak kariyer kararı özyeterliliği, kariyer uyum yetenekleri ve kariyer planlama tutumları faktörlerini incelemektir. Araştırmaya çeşitli üniversitelerden 894 üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcılar, uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiş olup Google Forms destekli oluşturulan anket ile online olarak çalışmaya destek olmuşlardır. Katılımcılara; "Kişisel Bilgi Formu", "Kariyer Stresi Ölçeği" (Özden ve Sertel-Berk, 2017), "Kariyer Kararı Özyeterliği Ölçeği Kısa Formu" (Akın ve ark., 2014), "Kariyer Uyum Yeteneği Ölçeği Kısa Formu" (Işık ve ark., 2018) ve "Kariyer Geleceği Ölçeği" (Kalafat, 2012) uygulanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 26 istatistik programında yapılmıştır. Verilerin analizi aşamasında bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre üniversite öğrencilerinin kariyer stresleri ile; yaş, sınıf düzeyi, öğrenim gördüğü bölümü tercih etme nedeni, anne eğitim düzeyi ve bölümle ilişkili mesleklerde kendini yeterli görme durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Araştırmanın diğer sonuçlarına göre; kariyer kararı özyeterliği, kariyer uyum yetenekleri ve kariyer planlama tutumları kariyer stresi ile negatif yönde ilişkilidir. Kariyer kararı özyeterliği ve kariyer planlama tutumlarının ise kariyer stresi üzerinde anlamlı şekilde yordayıcı olduğu görülmüştür. Araştırmanın değişkenlerinden biri olan kariyer uyum yeteneklerinin ise katılımcıların kariyer stresini yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Son bölümünde ise araştırmanın sonuçlarından yola çıkılarak ilgili literatüre katkıda bulunmak ve yeni çalışmalara ışık tutabilmek adına bazı önerilere yer verilmiştir.