Üniversite öğrencilerinde nomofobinin temel psikolojik ihtiyaçlar doyumu, öz kontrol ve duygu düzenleme değişkenleriyle modellenmesi

Araştırmada, üniversite öğrencilerinde nomofobinin temel psikolojik ihtiyaçlar doyumu, öz kontrol ve duygu düzenleme değişkenleriyle ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca araştırmada üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Dolayısıyla mevcut araştırmanın deseni araştırma değişkenleri arasındaki ilişkilerin yapısal eşitlik modeli çerçevesinde incelendiği ilişkisel tarama türünde bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemi iki aşamada belirlenmiştir. Birinci aşamada tabakalama örnekleme yöntemi, ikinci aşamada ise uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Buna göre araştırmada Dokuz Eylül Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi'nden toplam 688 üniversite öğrencisi yer almıştır. Araştırmanın verileri araştırmacının kendisi tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve diğer araştırmacılar tarafından Türkçeye kazandırılan "Nomofobi Ölçeği", "İhtiyaç Doyumu Ölçeği", "Öz kontrol ve Öz Yönetim Ölçeği" ve "Duygu Düzenlemem Anketi" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların yarısından fazlasının hafif düzeyde, yaklaşık her üç katılımcıdan birinin ise orta düzeyde nomofobik eğilim gösterdiği belirlenmiştir. Bununla birlikte nomofobi düzeyinin cinsiyete göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür. Psikolojik ihtiyaçlar ile öz kontrol ve nomofobi arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu; psikolojik ihtiyaçlar ile duygu düzenleme arasında ise anlamlı bir ilişkinin olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca nomofobi ile duygu düzenleme arasında da anlamlı bir ilişkinin olmadığı saptanmıştır. Öz kontrol ile nomofobi arasında da negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda öz kontrolün psikolojik ihtiyaçlar ile nomofobi arasında tam aracılık rolü oynadığı belirlenmiştir. Araştırma üniversite örneklemi ile gerçekleştirilmiştir. İlerleyen dönemlerde bu modelin farklı örneklemlerde geçerliliği sınanabilir. Nomofobi günümüzde devam eden önemli bir sorun olarak kabul görmektedir. Nomofobinin önlenmesine yönelik psikoeğitim programları hazırlanarak deneysel çalışmalarla bu programların etkililiği sınanabilir. Anahtar Kelimeler: Nomofobi, temel psikolojik ihtiyaçlar, öz kontrol, duygu düzenleme.