Related self and sense of belonging as protective factors against suicidal tendency in Turkish adolescents during transition to university

Bu çalışma üniversiteye geçiş sürecindeki Türk gençlerinde intihar ve depresyon belirtilerini önleyici etkenleri araştırmaktadır. Kâğıtçıbaşı (2007), Durkheim (1951), Joiner (2005) 'in kuramları ve temel psikolojik ihtiyaçlar hakkındaki teorilerden (Kâğıtçıbaşı, 2007; Maslow, 1943; Murray, 1938; Ryan & Deci, 2000) yola çıkarak ilişkisel benlik yapısının ve bireysel ait olma duygusunun intihar eğilimi ve depresyon üzerinde kritik bir önleyici rolü olduğunu öne sürüyoruz. Özellikle, ilişkisel benlik yapısının son bir yıldaki intihar eğilimi (intihar düşüncesi ve girişimi) ve depresyon belirtileri ile ilişkisini ve bu ilişkiye gençlerin genel anlamdaki aidiyet duygularının aracılık edip etmediğini araştırdık. Aidiyet duygusunun önleyici etkisinin yüksek miktarda stres altında olduğunu hisseden bireylerde daha güçlü olabileceği hipotezini test ettik. Bu çalışmada ayrıca özerk benlik yapısının intihar eğilimi ve depresyon üzerindeki etkisini de ele aldık. Bu amaçla İstanbul'daki bir özel ve bir devlet üniversitesindeki toplam 321 birinci sınıf öğrencisinden enlemesine veri toplandı. Sonuçlar aidiyet duygusu ve ilişkisel benlik yapısının intihar eğilimi (intihar düşüncesi ve girişimi) ve depresyon üzerindeki önleyici etkisini destekler nitelikteydi. Özerk benlik yapısı ile intihar eğilimi ve depresyon arasında ilişki bulunamadı. Bu sonuçlar ilişkisel benliğin, intihar düşüncesi (istek), intihar girişimi (davranış) ve depresyonu önleyici bir etmen olduğunu destekler yöndedir. Ayrıca, beklendiği gibi, aidiyet duygusunun ilişkisel benlik ile intihar düşüncesi ve ilişkisel benlik ile depresyon arasındaki ilişkide aracı etmen olduğu saptandı. Son bir yıldaki stres düzeyinin şiddetinin aidiyet duygusu ile intihar eğilimi ve aidiyet duygusu ile depresyon arasındaki ilişkide düzenleyici bir rolü saptanmadı. Beklenenden farklı olarak, aidiyet duygusunun stres ile intihar girişimi ve stres ile depresyon arasındaki ilişkiye aracılık ettiği anlaşıldı. Bu çalışma intihar ve depresyon belirtileri üzerindeki önleyici sosyokültürel etkenler hakkında destekleyici sonuçlar ortaya koydu. Bu sonuçlar kentsel üniversite ortamının sosyokültürel dinginliği göz önünde bulundurularak yorumlanmıştır. Etkili ve sosyokültürel yapıya uygun intiharı önleme stratejileri geliştirmede gelecekte yapılacak çalışmalar ile farklı sosyokültürel ortamlarda intihar eğilimini ve intihar girişimini engelleme yolları ile ilgili ayrı ayrı edinilecek bilgiler önem teşkil etmektedir.