Vertikal/longitudinal menisküs yırtıkları onarımında kemik iliği ile zenginleştirmenin diz fonksiyonları üzerine etkisi, üçlü karşılaştırma

İbrahim Halil DEMİR, Tıpta Uzmanlık Tezi, Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı, Gaziantep, 2021, Vertikal/Longitudinal Menisküs Yırtıklarının Onarımında Kemik İliği İle Zenginleştirmenin Diz Fonksiyonları Üzerine Etkisi, Üçlü Karşılaştırma. Menisküsün korunması ve onarılması dizin biyomekaniği ve işlevselliği sağlamak için oldukça önemlidir. Bu nedenle menisküs onarımı sonrası yırtıklarının iyileşme oranını artırmak için birçok yeni biyolojik teknik tanımlanmıştır. Çalışmamızda artroskopik olarak tedavi ettiğimiz vertikal/longitudinal menisküs yırtığı olan hastalarda izole onarımı, femur interkondiler çentike hol açarak kemik iliği kök hücrelerinin açığa çıkarılması (BMVP) ve beraberinde menisküs onarımı ve ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu (ÖÇBR) ve beraberinde menisküs onarımı yapılan hastaların postop 18. aydaki fonksiyonel sonuçları karşılaştırmak, cerrahi başarı ve bunları etkileyen faktörleri analiz etmektir. Çalışma gurubunu 2015-2019 yılları arası diz ağrısı ve instabilite şikayeti ile Gaziantep Üniversite Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji kliniğine başvuran vertikal/longitudinal menisküs yırtığı tanısı alan ve artroskopik onarım yapılan 83 hasta oluşturdu (izole onarım yapılan 30, ÖÇBR ile onarım yapılan 28 ve BMVP ile onarım yapılan 25). Hastaların verileri retrospektif analiz edildi. Hastaların klinik, fonksiyonel durumlarını cerrahi öncesi ve cerrahi sonrası 18. ay başvurularında Lysholm, WOMAC, IKDC ve VAS kaydedilerek değeğerlendirildi. Cerrahi başarıyı Barrett kriterleri ile karşılaştırdık. Hastaların demografik verileri, sigara kullanımı, yaralanma zamanı, yırtığın yeri, şekli ve zonu, atılan sutur tipi ve sayısına göre inceledik. Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşı 29,73 ± 9,31'du. 58'i erkek 25'i kadındı, 61'i medial menisküs 22'si lateral menisküs yırtığı idi. 51'inde basit longitudinal yırtık 18'inde kova sapı 14'ünde kompleks yırtık mevcuttu. 68 hastada yırtık kırmızı beyaz zonda bulunurken 15'inde kırmızı-kırmızı zondaydı. 11 menisküste anterior 26'sında korpus, 46'sında posterior yırtık vardı. Hastalardan 42'si sigara içerken, 41'i içmiyordu, 49'u BMI<25 iken 34'ü BMI>25'di. Hastaların ortalama sütürsayısı 3,36 ± 1,28'du. Üç gurup içinde cerrahi öncesi ve cerrahi sonrası 18. ayda Lysholm WOMAC, IKDC değerleri karşılaştırıldığında anlamlı olarak VI iyileşme sağlandı(p:0,001). Cerrahi sonrası 18. ay değerleri karşılaştırdığımızda BMVP ile ve ÖÇBR ile menisküs onarımı yapılan hastaların klinik ve fonksiyonel sonuçlarının benzer olduğunu saptadık (Lysholm p:0,951, WOMAC p:0,241, IKDC p:0,984). Bu iki prosedür de izole menisküs onarımı yapılan hastalara göre daha iyi klinik ve fonksiyonel sonuçlara sahipti(Lysholm p:0,001 WOMAC p:0,027 IKDC p:0,001). Ayrıca Barrett kriterlerine göre 15 hastada tedavide başarısızlık saptandı. Başarısızlık üzerinde yırtığın zonu (p:0,044) ve kompleks olması(p:0,001), BMI>25 olması(p:0,003) ve sigara kullanımı (p:0,049) olumsuz etkileri olduğunu bulundu. BMVP ve ÖÇBR ile menisküs onarım sonrası klinik ve fonksiyonel sonuçların izole menisküs onarımına göre daha iyi olması bize eklem içerisine göç eden kemik iliği kök hücreleri, kan elemanları ve doku iyileştirici faktörlerin menisküs onarımında ve diz fonksiyonları üzerinde olumlu etkileri olduğunu göstermektedir. Ayrıca yırtığın iyileşmesi üzerinde hastaların BMI yüksekliği, yırtığın kompleks ve kırmızı-beyaz zonda olması ile sigara kullanımının olumsuz etkileri olduğu kanaatindeyiz. Vertikal/longitudinal menisküs yırtıklarının onarımında diz fonksiyonlarını arttıran kolay uygulanabilen BMVP'yi rutin olarak uygulanmasını öneriyoruz. Anahtar kelimeler: Vertikal/longitudinal menisküs yırtığı, Menisküs onarımı, Kemik iliği ile zenginleştirme.