Yabancı/ikinci dil olarak Türkçe konuşma becerisinin Yedi İklim B1 düzeyi ders materyalleri üzerinden değerlendirilmesi

Yabancı/İkinci dil öğretim sürecinde, sınıf içi uygulamalarının büyük bir bölümünü ders materyallerinde sunulan etkinliklerin oluşturduğu görülmektedir. Bu nedenle bir dersin ne kadar verimli olacağı noktasında ders materyallerinin etkililik düzeyi ayrıca önemli olmaktadır. Yabancı dil öğretiminde yaşanan gelişmelerle birlikte, konuşma becerisinin daha da önem kazandığı göz önüne alınırsa, ders materyallerinin işlevi ve iletişimsel açıdan yeterliği tartışılan bir konu haline gelmiştir. Bu çalışmayla, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders materyallerinden, Yunus Emre Enstitüsü Türkçe Öğretim Seti Yedi İklim B1 düzeyi ders kitaplarındaki konuşma etkinliklerinin, güvenilir bir başvuru metni haline gelen diller için Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi (AOÖÇ) ölçütleriyle ne kadar örtüştüğü üzerine bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, AOÖÇ'de yer alan konuşma becerisi tanımlayıcıları, öz değerlendirme ölçekleri, konuşma etkinlikleri tanımlayıcı ölçekleri ve iletişimsel yetinin kazandırılması üzerine görüşler temel alınarak, Yedi İklim B1 düzeyi ders kitabındaki 49 konuşma etkinliği incelenmiş, daha sonra etkinliklerin türleri, iletişimsellik ve etkileşimsellik düzeyleri üzerine nitel desenli gözlemler yoluyla betimlemeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, incelenen ders kitabındaki konuşma etkinliklerinin büyük bir kısmının sadece konuşma üretimlerine yönelik olduğunu; etkileşim ve iletişim durumlarına yer veren konuşma etkinliklerinin ise sayıca az olduğunu göstermiştir. Verilerden yola çıkarak, seçilen etkinliğin türü ve etkinliğin uygulama biçimi ile AOÖÇ'de dil öğretiminin en önemli amacı olarak görülen iletişimsel yetinin kazandırılması arasında yakın bir ilinti olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, Yedi İklim B1 düzeyi ders kitabındaki konuşma etkinliklerinin büyük bir bölümünün, iletişimsel yetiyi geliştirmek için yeterince uygun olmadığı söylenebilir. Anahtar Sözcükler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, iletişimsel yeti, konuşma becerisi.