Yapılandırılmış terapötik oyun ile radyoterapi öncesi işlem hazırlığının çocuğun anksiyete-korku ve ebeveyn anksiyete düzeyine etkisi

Amaç: Bu araştırma 4-7 yaş arası çocukların yapılandırılmış terapötik oyun ile radyoterapi öncesi hazırlığının çocuğun anksiyete-korku ve ebeveyn anksiyete düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırma ön test–son test düzeninde yarı deneysel bir yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, Kasım 2020-Mart 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Radyoterapi Ünitesi'nde ilk kez radyoterapi alan 4-7 yaş aralığındaki çocuklar (n:16) ve ebeveynleri (n:16) oluşturmuştur. Yapılandırılmış terapötik oyun oturumları toplam dört kez simülasyon öncesi, radyoterapi öncesi ilk üç gün uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında 'Çocuk ve Ebeveyn Tanıtım Formu', 'Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği', 'Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluk Ölçeği' ve 'Çocuk Korku Ölçeği' kullanılmıştır. Veri analizleri SPSS 23.0 paket programında Sperman kolerasyon ve Wilcoxon testi uygulanarak yapılmıştır. Bulgular: Araştırmada çocukların simülasyon öncesi-sonrası Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluk Ölçeği (ÇAS-DÖ) toplam puan ortalamaları sırasıyla 8,31±1,195, 4.81±1,870; Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ) toplam puan ortalamaları sırasıyla 3,50±0,516, 0,88±0,719 olarak bulunmuştur. Çocukların radyoterapi birinci gün öncesi-sonrası ÇAS-DÖ toplam puan ortalamaları sırasıyla 8,19±1,0478, 4,38±2,062, ÇKÖ toplam puan ortalamaları sırasıyla 3,44±0,512, 0,69±0,704 olarak bulunmuştur. Çocukların simülasyon öncesi ÇAS-DÖ (8,31±1,195) ve ÇKÖ (3,50±0,516) toplam puanlarını ile radyoterapi üçüncü gün sonrası ÇAS-DÖ (1,31±1,138) ve ÇKÖ (0,25±0,447) toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Yapılandırılnış terapötik oyun oturumları ile simülasyon ve radyoterapiye hazırlanan çocukların işlemler sırasında hareketsiz kaldığı ve anestezi/sedasyon uygulamalarına ihtiyaç duymadığı belirlenmiştir. Radyoterapi hazırlık eğitimi alan ve yapılandırılmış terapötik oyun oturumlarında çocuklarına eşlik eden ebeveynlerin simülasyon öncesi Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) toplam puan ortalamaları (61,75±5,285) ile radyoterapi üçüncü gün sonrası DKÖ toplam puan ortalamaları (29,93±2,568) arasındaki farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Yapılandırılmış terapötik oyun ile radyoterapi öncesi hazırlığın çocuğun anksiyete-korku ve ebeveyn anksiyete düzeyini azalttığı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: anksiyete, çocuk hemşireliği, korku, radyoterapi, terapötik oyun