Yaşam boyu öğrenme kapsamında Bartın ilinde okuma kültürü: Bir durum çalışması

Toplumların gelişmişlik düzeyini belirleyen en önemli öğelerden birisi okuma kültürüdür. Okuma kültürüne sahip olan toplumlar; kültürel, ekonomik ve toplumsal gelişimlerini tamamlamış, demokrasinin gereğini yerine getirebilen, modern ve çağdaş toplumlardır. Okuma kültürü faktörleri içerisinde yer alan kitapların, gazetelerin, dergilerin, kütüphanelerin, kırtasiyelerin, kitabevlerinin ve okuma kültürüne ilişkin bir takım faaliyetlerin, bu çalışmanın örneklemini oluşturan Bartın'da, eskiden beri var olduğu bilinmektedir. Bu nedenle; yaşam boyu öğrenme kapsamında, Bartın Cumhuriyetçi Memleket Gazetesi aracılığıyla, Bartın ilinde 1929–2015 yılları arasında okuma kültürünün nasıl desteklendiğini ortaya koymak, bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan veriler, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yoluyla elde edilmiştir. Bu kapsamda, Türkiye'nin en eski üç gazetesinden biri olan ve halen yayımına devam eden Bartın Cumhuriyetçi Memleket Gazetesi incelenmiştir. Buna göre; 1 Ocak 1929-31 Aralık 2015 tarihleri arasında, gazetede yer alan ve doğrudan okuma kültürünü içeren tüm haberler (haber, köşe yazısı, reklam vb.) çalışmaya dâhil edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, içerik analizi tekniklerinden kategorisel içerik analiz kullanılmıştır. Verilerden elde edilen iletiler biraraya getirilerek incelenmiş, benzerlik ve farklılıkları doğrultusunda değerlendirilerek, tematik bir kodlama yapılmıştır. Kodlamalar doğrultusunda beş ayrı kategori oluşturulmuştur. İnceleme sonucuna göre, konu ile ilgili toplam 740 haber tespit edilmiştir. Buna göre haberlerin; 460 adedi okuma materyalini, 100 adedi okuma alışkanlığını kazandırmaya ilişkin faaliyetleri, 68 adedi okuma alışkanlığını kazandırmayı, 57 adedi okuma materyalinin sağlanmasını ve 55 adedi ise okuma alışkanlığı kazandırmayı amaçlayan ve kâr amacı gütmeyen kurumları destekler niteliktedir. Çalışma, Bartın'ın gerek ilçe, gerekse il statüsü kazandıktan sonra okuma kültürünün oluşmasına ilişkin gerçekleştirmiş olduğu çalışmaları ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda Bartın'da okuma kültürünün var olmasında ve gelişmesinde, Bartın Cumhuriyetçi Memleket Gazetesi'nin çok büyük katkıları olduğu görülmektedir. Çalışmanın sonuçlarına göre; eğitim ve kültür politikalarında olası düzenlemeler, okuma kültürünün oluşturulması ve yaygınlaştırılması konusunda önemli görülmektedir. Yine medyanın toplum üzerindeki etkisi de göz önünde bulundurularak, okuma kültürüne ilişkin etkin faaliyetler gerçekleştirilmesi önemli görülmektedir. Ayrıca belediye ve sivil toplum kuruluşlarının da, okuma kültürüne dair yapacakları çalışmalar önemli görülmektedir. Bununla beraber, bu çalışmanın, okuma kültürü konusunda çalışma yapacak diğer araştırmacılara da yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler:Okuma Kültürü, Yaşam Boyu Öğrenme, Bartın Cumhuriyetçi Memleket Gazetesi