Yenilikçi fen deneyleriyle sorgulamaya dayalı öğrenmenin öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerine, epistemolojik inançlarına ve fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisi

Bu çalışmada, fen bilimleri derslerinde yenilikçi fen deneyleriyle sorgulamaya dayalı öğrenmenin; öğrencilerin kavramsal anlama düzeylerine, epistemolojik inançlarına ve fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda İzmir ilinin merkezinde yer alan bir ortaokulda öğrenim gören ortaokul öğrencileri üzerinde Fen Bilimleri dersi kapsamında 7. sınıf "Kuvvet ve Enerji" ünitesinde karma yöntem içine gömülü deneysel araştırma deseni toplam 8 haftalık süreçte uygulanmıştır. Nitel veri toplama araçları nicel deneysel yöntem içine gömülüdür. Bu sebeple çalışma, iç içe karma desene göre oluşturulmuştur. Deneysel desen olarak, öntest- sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Uygulamalar bir deney (Yenilikçi fen deneyleriyle) ve bir kontrol grubu (sadece Fen Bilimleri dersi öğretim programı) ile gerçekleştirilmiştir. Kavramsal anlama testi, epistemolojik inanç ölçeği ve fen bilimleri dersine yönelik tutum ölçeği araştırmanın nicel veri araçlarını oluşturmaktadır. Hem kontrol, hem de deney grubundan uygulama süreci boyunca ses kayıt cihazıyla toplanan ve sadece deney grubundan yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanan veriler araştırmanın nitel veri toplama araçlarıdır. Çalışmanın hazırlık aşamasında, yenilikçi fen deneylerinin kriterlerinin belirlenmesi için İzmir ilinde görev yapan öğretmenlerle çalıştay düzenlenmiştir. Çalışmada deney ve kontrol grubu öğrencileri arasında kavramsal anlama testi açık uçlu sorular açısından deney grubu lehine anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Epistemolojik inanç ve fen bilimlerine yönelik tutum ölçeklerinde nicel olarak her iki grup arasında anlamlı fark görülmezken, epistemolojik inanç için nitel olarak deney grubu öğrencilerinde daha fazla gelişme görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sorgulamaya dayalı öğrenme, yenilikçi fen deneyleri, kavramsal anlama, epistemolojik inanç, fen bilimleri dersine yönelik tutum