Yetişkin bir Türkiye popülasyonunda apikal periodontitis prevelansının retrospektif olarak değerlendirilmesi

Amaç: Bu tez çalışmasının amacı; yetişkin bir Türkiye popülasyonunda (Malatya ili ve çevre illerini kapsayan) birincil endodontik enfeksiyon kaynaklı ve periapikal kemik yıkımı ile karakterize edilen apikal periodontitisin (AP) sıklığının retrospektif olarak değerlendirilmesidir. Materyal ve Metot: İnönü Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi (İÜDHF) Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi kliniğinde genel muayene sonrası Endodonti kliniğine başvuran 7386 hastaya ait takip sistemi kayıtları retrospektif olarak incelendi. 4281 hasta (2342 kadın - 1939 erkek) ve 107.054 diş çalışma kapsamında değerlendirildi. Tüm hastaların panoramik radyografileri (üçüncü büyük azı dişler hariç bırakıldı) ve ilgili dişlerin periapikal radyografileri incelendi. Dişlerin periapikal durumları Ørstavik tarafından geliştirilen PAI skalası ile koronal durumları ise çürük, restorasyon varlığı ve restorasyon türüne göre sınıflandırıldı. Kişiye ve dişe özgü risk faktörlerinin AP sıklığı üzerindeki etkileri Kruskal-Wallis ve Conover ikili karşılaştırma test yöntemleriyle belirlendi. Analizlerde iki-yönlü anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: 4281 hastada (107.054 diş) kök kanal tedavisi gereksinimi bulunan toplam 5475 diş tespit edildi. Bunlardan 2949'unda (1633 kadın - 1316 erkek) (%53) AP bulunmaktaydı. Yaş grupları ile dişlerin PAI skorları arasındaki ilişki incelendiğinde genç popülasyonda AP sıklığı daha fazlaydı (p<0.001). Koronal durum değerlendirildiğinde çürük lezyonuna sahip dişler yüksek AP sıklığı gösterdi (p<0.001). Restore edilmeyen dişlerde, dolgu ile restore edilen dişlere kıyasla PAI skorları değerlendirildiğinde AP sıklığı daha fazla idi (p<0.001). AP sıklığı, diş türleri arasında değerlendirildiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlendi (p<0.001), kök türüne göre ise fark bulunmadı (p˃0.05). Sonuç: Bu tez çalışması bir Türkiye alt popülasyonunda AP sıklığını %53 olarak tespit etti. Anahtar Kelimeler: Apikal periodontitis, epidemiyoloji, kök kanal tedavisi periapikal indeks, periapikal radyografi.