4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Bipolar bozukluğu olan hastalarda tele hemşirelik danışmanlığının, işlevsellik ve tedaviye uyum düzeylerine etkisi
Amaç: Bu araştırma, bipolar bozukluğu olan bireylerde tele-hemşirelik danışmanlığının işlevsellik ve tedaviye uyum düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, ön test–son test tasarımlı randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Aralık 2024–Eylül 2025 tarihleri arasında Kütahya Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Başlangıçta 72 birey çalışmaya dahil edilmiş, iki katılımcının ayrılmasıyla araştırma 70 kişi (deney=35, kontrol=35) ile tamamlanmıştır. Deney grubuna sekiz hafta boyunca yapılandırılmış tele-hemşirelik danışmanlığı uygulanmış, kontrol grubuna yalnızca rutin izlem yapılmıştır. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) ve Morisky Tedaviye Uyum Ölçeği (MTUÖ) ile toplanmış; analizlerde uygun istatistiksel testler kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Grupların sosyo-demografik ve klinik özellikleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Tele-hemşirelik danışmanlığı sonrasında deney grubunda işlevsellik düzeyinin anlamlı biçimde arttığı (KİDÖ ön test: 40,54±12,41; son test: 34,48±11,86; p<0,001; d=0,50) ve kontrol grubuna göre fark gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca tedaviye uyum düzeyinde belirgin iyileşme saptanmıştır (MTUÖ ön test: 2,54±0,91; son test: 0,37±0,59; p<0,001; d=2,28). Sonuç: Tele-hemşirelik danışmanlığı, bipolar bozukluğu olan bireylerde işlevsellik ve tedaviye uyumu artırmada etkili bir yöntemdir. Bu yaklaşım, hastaların öz-bakım davranışlarını güçlendirmekte ve tedaviye aktif katılımını desteklemektedir.
Madde kullanım bozukluğu olan bireyin yakınlarının damgalayıcı tutumları, bireyin damgalanma durumu ve öz-anlayışı arasındakı ilişkinin belirlenmesi
Amaç: Çalışmada madde kullanım bozukluğu olan bireylerin damgalanma düzeyleri, bu bireylerin yakınlarının damgalayıcı tutumları ve bireylerin öz-anlayışları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan bu çalışma katma dışlama kriterlerine uyan 181 hasta ve 181 hasta yakını ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyodemografik veri formu, Madde Kullanımı Damgalama Mekanizması Ölçeği (MKDMÖ), Öz Anlayış Ölçeği (ÖAÖ) ve Yedam Madde Bağımlılığı Stismatizasyon Ölçeği (YMBSÖ) kullanılarak Eylül 2023- Mart 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler, SPSS 23.0 programında analiz edilmiştir. Analizlerde farklılıkların belirlenmesi için %95 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan analizlerin sonucunda madde kullanım bozukluğu olan bireylerin damgalanma durumlarıyla öz anlayışları arasında zayıf ve negatif yönlü bir ilişki olduğu (p<0.05), bireylerin öz anlayışları ve damgalanma durumlarıyla yakınlarının damgalayıcı tutumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı (p>0.05) tespit edilmiştir. Madde Kullanımı Damgalama Mekanizması Ölçeğinin alt boyutları olan "Onaylanmış Damgalanma" ve "Beklenen Damgalanma" puanları ile bireylerin yakınlarının damgalayıcı tutumları arasında zayıf ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu (p<0.05) saptanmıştır. Sonuç: Çalışmanın bulguları, madde kullanım bozukluğu olan bireylerin yakınlarının tutumlarının bireyin damgalanmasında önemli bir etkiye sahip olduğunu, bireylerin öz anlayış düzeyleri azaldıkça damgalanma durumlarınının arttığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışmanın sonucunda; birey ve ailelerine damgalanmayı önlemeye yönelik eğitim programlarının düzenlenmesi, yapılacak farkındalık çalışmaları ile doğru bilgi ve tutumların yaygınlaştırılarak damgalayıcı tutumların azaltılması ve madde kullanım bozukluğu olan bireylerin öz anlayışlarını geliştirecek psikososyal müdahalelerin yapılması önerilmektedir.
Sağlık çalışanlarının psikolojik sağlamlıkları, bilinçli farkındalıkları, duygu düzenleme becerileri ve aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Bu araştırma, sağlık çalışanlarının; psikolojik sağlamlıkları, bilinçli farkındalıkları, duygu düzenleme becerileri ve aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla ilişki arayıcı desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Aksaray İlinin Ortaköy İlçesinde görev yapmakta olan ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 172 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Araştırma verileri; Tanıtıcı Bilgi Formu, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği ve Toronto Aleksitimi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde; Bağımsız Örneklem T-testi, Kruskal-Wallis-H testi, Pearson korelasyon ve doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Bilinçli farkındalık ile psikolojik sağlamlık, duygu düzenleme becerileri ve alt boyutları arasında pozitif yönlü, aleksitimi ve alt boyutları arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Psikolojik sağlamlık ile duygu düzenleme becerileri ve alt boyutları arasında pozitif yönlü, aleksitimi ve alt boyutları arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Duygu düzenleme becerileri ve alt boyutları ile aleksitimi ve alt boyutları arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca, psikolojik sağlamlık, bilinçli farkındalık ve duygu düzenleme becerisinin aleksitimiyi anlamlı ve negatif yönde yordadığı ve varyansın %67,2' sini açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara istinaden; sağlık çalışanlarının psikolojik sağlamlık, bilinçli farkındalık ve duygu düzenleme becerilerinin arttırılması aleksitimi düzeyinin azalmasına katkı sağlayacaktır. Bu doğrultuda, sağlık çalışanlarının psikolojik sağlamlık, bilinçli farkındalık ve duygu düzenleme becerilerinin arttırılmasına yönelik güçlendirme programlarının geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Lise öğrencilerinin antidepresan kullanma durumları ve bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Lise Öğrencilerinin Antidepresan Kullanma Durumları ve Bunu Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi Amaç: Bu araştırma lise öğrencisi gençlerde antidepresan kullanım durumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. Gereç-Yöntem: Araştırma Şişli İlçesinde bulunan Anadolu ve Meslek liselerinden basit rastgele örneklemi ile seçilmiş birer okulda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Anadolu ve Meslek liselerinde öğrenim gören toplam öğrenci sayısı 1763 kişi oluşturmuştur.Araştırma kapsamına giren toplam 464 öğrenci bulunmaktadır. Örneklem büyüklüğü dikkate alındığında araştırmaya katılım oranı %37,99 olarak hesaplanmıştır. Anket aracılığıyla elde edilen veriler SPSS paket programında frekans ve yüzdelik değerler biçiminde çözümlenmiştir. Antidepresan kullanımı ile ikili değişkenler arasındaki ilişki için Ki-kare testi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamına giren 464 öğrenciden %5,6'sı şu anda olmak üzere, %7,1'inin lise yaşamının herhangi bir döneminde antidepresan kullandığı belirlenmiştir. Antidepresan ilaç kullanan öğrencilerin %19,2'si doktor önerisi dışında antidepresan kullanmaktadırlar. Öğrencilerin kız öğrenci olması, 12. sınıfta okuyor olması ve ailede antidepresan ilaç kullanımının olması antidepresan ilaç kullanımını etkilemektedir. Sonuç: Okul sağlığı hemşirelerinin ve ruh sağlığı hemşirelerinin ergenlerde ilaç kullanım oranlarının beklenenden yüksek olduğunun farkında olmaları, reçetesiz kullanımı önleyici faaliyetler düzenlemeleri ve reçeteli kullanımda doğru tedavinin sağlanmasında ergenlere etkili danışmanlık yapmaları önemlidir.