51
Arşivlenen Tez
0
DOI Atanmış
0%
DOI Oranı
Anabilim Dalı
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin e-içerik geliştirme becerileri ile Fatih Projesi teknolojilerine (Etkileşimli tahta ) yönelik öz-yeterlilik inançları ve bilgisayar kullanımına yönelik tutumları arasındaki ilişki
Bu çalışma Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin sahip oldukları E-İçerik geliştirme becerileri ile FATİH Projesi teknolojileri Öz- Yeterlilik inançları ve Bilgisayar kullanımına yönelik ilişkinin tespiti amacıyla yapılmaktadır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tutum ve becerileri Yaş, Cinsiyet, Mezun olunan okul türü Bilgisayar kullanım süreleri vb. değişkenlere göre ele alınmıştır. Çalışmada araştırma yöntemi olarak Nicel araştırma yöntemlerinden Korelasyon Modeli seçilmiştir. Örneklem olarak Ağrı merkez ve ilçelerinde görev yapmakta olan Sosyal Bilgiler Öğretmenleri seçilmiştir. Çalışmada 68'i erkek 35'i kadın olmak üzere, araştırmada toplam 103 öğretmene ulaşılarak ölçek uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak E-İçerik Geliştirme Becerileri Ölçeği, Fatih Projesi Teknolojileri Öğretmen Öz-yeterlik Ölçeği ve Bilgisayara yönelik tutum ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analiz amacıyla, Elde edilen bu ölçek skorlarının çeşitli demografik bilgilere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği tespiti amacıyla yapılan analizde, veriler normal dağılım gösterdiği için parametrik testlerle incelenmiştir. Ölçek ortalamaları iki gruplu değişkenler için (cinsiyet, bilgisayar sahibi olma vb.) bağımsız gruplarda t testi, ikiden fazla gruplu (yaş grubu, eğitim düzeyi vb.) değişkenler için tek yönlü varyans analizi (one way ANOVA) ile incelenmiştir. Tek yönlü varyans analizi sonucunda anlamlı düzeyde farklılık olması halinde farklılığın hangi gruptan kaynaklandığının belirlenmesi için TUKEY testi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, yaş, cinsiyet mezun olunan okul türü vb. olarak ele alındığında anlamlı düzeyde farklılık ortaya çıkmamıştır. Öneriler bölümünde ise, öğretmenlere yönelik eğitimlerin arttırılması, altyapı ve materyal eksikliğinin giderilmesi, e-içerik geliştirilmesi vb. önerilere yer verilmiştir.
Ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ile Sosyal Bilgiler dersindeki akademik başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ile Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları arasında ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyleri ve Sosyal Bilgiler akademik başarıları öğrencilerin öğrenim gördükleri okul, cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu ve Sosyal Bilgiler dersi sınavlarında en çok zorlandıkları soru tipi değişkenleri açısından da incelenmiştir. Araştırmanın verileri öğrencilerin kişisel özelliklerini belirlemek amacıyla hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve Görücü'nün (2014) geliştirdiği 17 maddeden oluşan "Eleştirel Düşünme Ölçeği" aracılığı ile toplanmıştır. Tarama modelinde yürütülen bu çalışmada kullanılan ölçek Ağrı şehir merkezindeki 5 ortaokuldaki 7. sınıfta öğrenim gören 224 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulanan ölçekle toplanan veriler istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0,71'dir. Çalışmada anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Yapılan analizlerde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma), Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman's Korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmaya göre; öğrencilerin genel eleştirel düşünme puan ortalamaları x̄=57.72'dir. Görücü (2014) tarafından belirlenen puan aralığına göre öğrencilerin eleştirel düşünme düzeyleri orta seviyededir. Öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları ile hem cinsiyet hem de anne eğitim durumu değişkenleri arasında; eleştirel düşünme düzeyleri ile hem okul hem de Sosyal Bilgiler sınavlarında zorlandıkları soru tipi değişkenleri açısından anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin eleştirel düşünme ölçeğinden aldıkları puan ile Sosyal Bilgiler dersi akademik başarıları arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Ortaokul öğrencileri, akademik başarı, eleştirel düşünme, Sosyal Bilgiler
Sosyal bilgiler ortaokul öğretim programının ötekileştirme olgusu açısından değerlendirilmesi
Bu çalışmada, sosyal bilgiler dersinin demokratik birey yetiştirme misyonundan hareketle, programın önemli bir toplumsal sorun olan ötekileştirme olgusunun engellenmesindeki rolü sorgulanmıştır. Bu durumda teorik olarak donanımına ve yeterliliğine bakılan program, sorunun çözümünde ölçüt kabul edilen değer, düşünce ve davranış kalıpları olan demokrasi kültürü, farklılıklara saygı, hak ve özgürlükler, adalet, hukukun üstünlüğü, eşitlik, ayrımcılık yasağı, ön yargı ve kalıp yargılar, empati, eleştirel düşünme, duyarlılık, problem çözme, iletişim, sorumluluk, insan haklarına saygı gibi etmenlerin varlığı açısından analiz edilmiştir. Nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek gerçekleştirilen bu çalışmada, doküman analizi yöntemi kullanılarak veri elde edilmiş ve toplanan veriler içerik analizi tekniği ile değerlendirilmiştir. Çalışmadaki temel veri toplama kaynakları, Sosyal Bilgiler 2005 ve 2018 Öğretim Programlarıdır. Bu durumda programın temel öğeleri olan amaçlar, öğrenme alanları, kazanımlar, kavramlar, beceriler ve değerler, daha önce geniş bir literatür taraması ve uzman görüşüne başvurularak belirlenen ölçütlerin varlığı açısından derin bir analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizde programın, ötekileştirme sorununun çözümünde ölçüt kabul edilen etmenlerin varlığı açısından oldukça iyi bir donanıma sahip olduğu, programda demokratik bir havanın hakim kılınmaya çalışıldığı, ayrıca yenilenen programda demokratik değerlerdeki söz konusu varlığın önceki programa göre nispeten arttığı dolayısıyla programın ötekileştirme sorunun çözümünde önemli paydaşlardan biri olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Sosyal bilgiler dersinde Orhun Abidelerinin değer kazanımına etkisi
Bu çalışmanın amacı Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan değerlerden hangilerinin Orhun Abidelerinde yer aldığını ve Orhun Abideleri ile değerler eğitimi programının öğrencilerin değer kazanmasındaki etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Göktürk Devletine ait olan Orhun Abideleri incelenerek Göktürk Devleti zamanında benimsenen değerler ile günümüz değerleri arasındaki benzerlikleri ortaya çıkartmak için nitel veri toplama teknikleri, Orhun Abidelerinde yer alan değer ifadelerinin öğrencilerin değer kazanmalarındaki etkisini ölçmek için de nicel veri toplama tekniklerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda dokuman analizi tekniği, nicel boyutunda ise yarı deneysel desenlerden, ön test / son test eşitlenmemiş kontrol gruplu model kullanılmıştır. Karma yöntem yaklaşımı benimsenerek hazırlanmış olan bu çalışmanın nitel boyutunda Ergin (2016)'in Orhun Abideleri doküman olarak kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda ise Ağrı ilinin Taşlıçay ilçesinde öğrenim gören 20 6. sınıf öğrencisi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Öğrencilerin yardımseverlik, dayanışma, tarihsel mirasa duyarlılık, misafirperverlik, hoşgörü, adil olma, çalışkanlık, doğal çevreye duyarlılık, sorumluluk ve vatanseverlik değerlerine sahip olma düzeylerini belirlemek için Keskin (2008) tarafından geliştirilmiş "Değerler Eğitimi Ölçeği" veri toplama aracı kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda elde edilen bulgulara göre, günümüz değerleri arasında bulunan dayanışma, sevgi, saygı, bağımsızlık (özgürlük), barış, dürüstlük, duyarlılık, bilimsellik, estetik, adillik, yardımseverlik, aile birliğine önem verme, çalışkanlık, sorumluluk, eşitlik, tasarruf ve vatanseverlik değerlerinin Göktürk Devleti döneminde de var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda elde edilen bulgulara göre; deney grubu puan ortalamaları kontrol grubu puan ortalamalarından daha fazla olmasına rağmen aralarında anlamlı farkın olmadığı tespit edilmiştir. Deney grubuna uygulanan son test puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarından daha fazla olduğu ve aralarında anlamlı farkın olduğu tespit edilmiştir. Erişi puan ortalamalarına göre ise deney grubu puan ortalamalarının kontrol grubu puan ortalamalarında fazla olduğu fakat aralarında anlamlı farkın olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Değerler Eğitimi, Sosyal Bilgiler, Orhun Abideleri
Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin sosyal medyada yansıttıkları değerler
Yapılan araştırmada ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin sosyal medya ortamında yansıttıkları değerler, değer ihlalleri, değerlerle ilgili yaşadıkları çelişki ve tutarsızlıklar ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca öğrencilerin sosyal medyayı kullanım amaçları ve sıklıkla tercih ettikleri paylaşım türleri irdelenmiştir. Araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile gerçekleştirilmiştir ve araştırmaya 30 sekizinci sınıf öğrencisi dahil edilmiştir. Veri toplama sürecinde öğrencilerin 4 yıl boyunca Facebook ortamında yaptıkları paylaşımların tümü, Talim Terbiye Kurulunun ilköğretim müfredatında belirlediği değerler esas alınarak incelenmiş ve doküman arşivi oluşturulmuştur. Doküman incelemesinden elde edilen veriler ışığında, çalışma grubundan seçilen üç öğrenciyle görüşmeler düzenlenerek araştırmaya konu olan durumlarla ilgili derinlemesine bilgi elde edilmeye çalışılmıştır. İncelenen dokümanlar ve yapılan görüşmelerde elde edilen bulgular nitel içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma neticesinde öğrencilerinin sosyal medya ortamında "demokrasi bilinci" ve "sadelik" değerleri haricindeki değerleri yansıtan farklı türlerde paylaşımlar yaptıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin paylaşımlarında "sevgi", "saygı", "duyarlılık", "özgüven", "insana değer verme", "sorumluluk sahibi olma" ve "dostluk" gibi değerlere daha çok yer verdikleri görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin günlük hayatta ifade edemedikleri "hayvanseverlik", "cesaret" gibi bazı değerleri Facebook ortamında paylaşımlar vasıtasıyla yansıttıkları izlenmiştir. Yapılan araştırmada, bazı öğrencilerin "kanaatkâr olma" ve "kötü tezahürata karşı" olma değerlerine ilişkin birbiriyle çelişen paylaşımları izlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin "sabır", "toplumsal olaylara duyarlılık" ve "dayanışma" gibi birkaç değerde kavram karmaşası yaşadıkları fark edilmiştir. Öğrencilerin farkında olarak ya da olmayarak değerleri ihlal eden paylaşımlar yaptıkları görülmüştür. Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre öğrencilerin değerleri ihlal eden paylaşımlar yapmasının en temel sebepleri eğlence, futbol fanatizmi, önyargı ve dikkat çekme kaygısı olmuştur. Öğrencilerin Facebook'u kullanım amaçları incelendiğinde, sosyalleşme, onay görme, iletişim kurma, eğlence, bilgiye ulaşma ve derslerle ilgili paylaşımlarda bulunma gibi faktörlerin etkili olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçları doğrultusunda sosyal medyanın değerler eğitiminde kullanımına ve sosyal medyanın olumsuz etkilerinden korunmaya ilişkin öneriler getirilmiştir.
Sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve ders kitaplarında çok kültürlülük: 1998 – 2017 sosyal bilgiler ders kitaplarının karşılaştırılması
Bütün insanlığın ortak yaşam alanı olan dünyada birbirinden çok farklı ya da az çok ortak yanları olan etnik gruplar, diller, dinler, inançlar bulunmaktadır. Bu farklılık ve benzerlikler dünyanın var oluşundan itibaren toplumsal yapıda canlı bir mekanizma oluşturmuştur. Geçmiş dönem siyaseti ve yapısı incelendiğinde kara ve deniz imparatorluklarının ve bu imparatorluklar bünyesinde farklı dilleri konuşan, farklı dini ve inancı olan, farklı ırkları olan insanların bir arada yaşadığı görülmektedir. İmparatorluğu kuran milletlerin tutumuna göre kimi zaman bu farklılar kabullenilirken kimi zaman da asimile edilmeye çalışılmıştır. Son zamanlarda küreselleşme olgusu doğrultusunda dünyada yaşanan teknolojik gelişmeler, göçler, savaşlar, büyük felaketler vb. durumlar, farklı grupların ve yapıların, dinlerin, inançların, dillerin birbirleriyle daha çok bir araya gelmesine neden olmuştur. Bu durumun sonucunda da karşımıza çokkültürlülük olgusu çıkmıştır. Çokkültürlülük fikrinin ve farklılıkların bir arada sağlıklı bir şekilde yaşaması düşüncesinin bireylere aşılanması durumu da çokkültürlü eğitimi ihtiyaç haline getirmiştir. Çokkültürlü eğitimle; farklı kültürlerin tanınmasını, kültürlerarası etkileşimlerin yaşanmasını; gelecek nesiller olan çocukların bu farklılıklara saygı ve hoşgörü çerçevesinde öğrenmelerini sağlamak hedeflenmiştir. Bu amaçla ülkelerin okullarında ve eğitim öğretim programında yerini almıştır. Çokkültürlü eğitimin; insan haklarına saygılı olma, farklılıklara hoşgörü ile yaklaşma gibi becerilerin kazandırılmasında önemli bir disiplin ise sosyal bilgiler dersi eğitimidir. Bu araştırmayla, farklı felsefelere dayanan 1998 ve 2017 tarihli sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve bu programlara göre hazırlanmış ders kitapları çok kültürlülük olgusuna yer vermesi bakımından karşılaştırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanarak yapılan çalışmada veri kaynağı olarak; 1998 ve 2017 tarihli sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve bu programlara bağlı olarak Talim Terbiye Kurulu tarafından kabul edilen ilköğretim ders kitapları kullanılmıştır. 1998 tarihli sosyal bilgiler ders programında 4, 5, 6. ve 7, sınıf düzeylerinde 4 ders kitabı kullanılmıştır. 2017 tarihli sosyal bilgiler ders programında ise yenilenen öğretim programı nedeniyle 5 ve 6. sınıf düzeyindeki ders kitapları incelenmiştir. Elde edilen veriler nitel içerik analizine tabi tutularak tablo ve görseller yardımıyla betimlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda 2017 tarihli sosyal bilgiler dersi öğretim programının 1998 tarihli sosyal bilgiler dersi öğretim programından daha çok ve çeşitli boyutlarıyla çokkültürlülük olgusuna yer verdiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Çokkültürlülük, çokkültürlü eğitim, sosyal bilgiler öğretim programı, ders kitabı incelemesi.
Ortaokul sosyal bilgiler derslerinde savaş ve barış kavramlarına yer veriliş durumlarının öğretmenlerin bakış açılarıyla değerlendirilmesi
Bu araştırmanın temel amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin savaş ve barış kavramlarının derslerindeki yerine ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomonolojik desene uygun olarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu; Sakarya ili içerisinde kolay ulaşılabilirlik esasıyla seçilen 2014 - 2015 eğitim-öğretim yılında ilköğretim kademesinde eğitim veren 15 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Veri toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeden elde edilen veriler betimsel analize tabi tutularak değerlendirilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin savaş ve barış kavramlarını daha çok sosyolojik yönden ele aldıkları ortaya çıkmıştır. Sosyal Bilgiler öğretmenleri derslerinin öğretim programı ve kitaplarında savaş ve barış kavramlarının yüzeysel olarak verildiğini düşünmektedirler. Savaş kavramının öğretiminde sadece siyasal anlamı içeren olayların vurgulandığını, barış kavramında ise herhangi bir olayın vurgulanmadığını, her iki kavramın öğretiminde milli duygularının etkisiyle sübjektif davrandıklarını belirtmişlerdir. Savaş ve barış konularının öğretiminde genel olarak buluş yoluna ilişkin teknikleri kullandıklarını ancak ülkeler arası yanlı politikalardan, toplumsal ortamdan ve dünya genelinde yaşanan olaylardan kaynaklı sorunlar nedeniyle zorlandıklarını ifade etmişlerdir. Araştırma neticesinde savaş ve barış kavramlarının tüm boyutları ile ele alınması ve bu boyutların farklı teknikler ile öğrenciye öğretilmesinin gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Savaş, Barış, Sosyal Bilgiler Öğretmeni, Ortaokul Sosyal Bilgiler Dersi
Sakarya TÖMER'de Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin iyelik ve hâl eklerini öğrenmelerinde dolaylı ve doğrudan geribildirimin etkisi
Bu çalışma yurt dışından Türkiye'ye gelmiş olan A1 düzeyindeki yabancı öğrencilere yazılı olarak verilen doğrudan ve dolaylı geribildirimin hal ve iyelik eklerini öğrenmelerindeki etkisini sunmayı amaçlamaktadır. Ön değerlendirme ve son değerlendirmeli yarı deneysel ve zaman serisi araştırma deseni olan bu çalışmada öğrencilere her hafta için müfredata uygun bir yazma konusu verilmiştir. Çalışmaya 19 ve 21 kişiden oluşan iki sınıf katılmıştır. Çalışmanın başında ön değerlendirme olarak ve çalışmanın sonunda son değerlendirme olarak yazma konuları verilmiştir. Öğrencilerin yazmış oldukları paragraflar incelenerek iyelik ve hâl ekleri konusunda ne kadar bilgi sahibi oldukları tespit edilmiştir. Öğrenciler ön değerlendirme ve son değerlendirme arasında beş hafta farklı konular üzerine paragraflar yazmışlardır. Yazılan her paragraf için geribildirim verilmiş ve bu geribildirimlerden yararlanarak aynı paragrafı düzelterek yeniden yazmışlardır. Bir sınıfa doğrudan geribildirim verilirken diğer sınıfa hatanın sadece altının çizilmesi ile dolaylı geribildirim verilmiştir. Son değerlendirmede ise yine farklı bir konu verilerek yeni bir paragraf yazdırılmıştır. Her iki gruba verilen tüm yazma konuları aynı olmakla beraber yazma etkinlikleri aynı haftalarda eşgüdümlü yürütülmüştür. Tüm yazma etkinlikleri sınıf içinde öğretmen gözetiminde yapılmıştır. Nicel (quantitative) bir çalışma yürütülmüş olup veriler yüzdeler şeklinde hesaplanarak yazılı düzeltici geribildirimin öğrencilerin hatalarını düzeltmelerindeki etkisi incelenmiştir. Frekans analizi ile önce öğrencinin hata sayısı belirlenmiş, ardından geribildirim aldıktan sonra öğrencinin ne kadar düzeltme yaptığı belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen verileri desteklemek amacıyla çalışma sonunda yapılan görüşmeler ise bu çalışmanın nitel (qualitative) kısmıdır. Bu nedenle bu çalışma karışık desenli bir çalışmadır. Sonuçlar, doğrudan geribildirimin öğrencilerin özellikle hâl eklerini öğrenmelerinde daha etkili olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, sonuçlar dolaylı geribildirimin A1 düzeyinde öğrencilerin için yeterince açıklayıcı olamadığını ortaya çıkarmıştır. Anahtar Kelimeler: Yazılı Düzeltici Geribildirim, Dolaylı ve Doğrudan Geribildirimin Etkisi, Öğrenci Tutumları
Sosyal medyadaki sosyal bilgiler öğretmen gruplarına yönelik bir inceleme
Bu çalışmanın temel amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal ağlar üzerinde oluşturdukları öğretmen topluluklarındaki etkileşimlerinin hangi boyutlarda meydana geldiğini ortaya koymak ve sosyal bilgiler alanında yapılan çalışmalara katkıda bulunmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan etnografinin internet sahasına uyarlanmış hali olan netnografi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 16.10.2019 tarihinde Facebook üzerinden üye olunan ve Türkiye'de Facebook üzerinde en kalabalık üye sayısına (24.190) sahip olan Sosyal Bilgiler Bilgi ve Görsel Arşivi grubu oluşturmaktadır. Araştırmada çalışma grubunun 1 Ocak 2020 ile 29 Şubat 2020 arasında paylaştıkları tüm içerikler veri olarak kabul edilmiştir. Bu veriler sosyal bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler Bilgi ve Görsel Arşivi Grubunda paylaştıkları her türlü görsel – işitsel medyayı ve matbu çalışmaları kapsamaktadır. Çalışma sonunda üye kontrollerinin yapıldığı netnografi yönteminde elde edilen bulgular üyelere Google Form üzerinden sunulmuş ve çalışma sonuçlarıyla üyelerin verdikleri cevaplar karşılaştırılmıştır. Elde edilen tüm bulguların ışığında çalışma sonucunda Facebook Sosyal Bilgiler öğretmen gruplarının yazılı olan ve olmayan belli kurallar içerisinde ortak bir amaç etrafında bir araya geldikleri, dijital kültür izlerine sahip oldukları ve bu izleri paylaştıkları içeriklerle ve bir araya geldikleri Facebook platformuyla pekiştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca sosyal bilgiler öğretmenlerinin Facebook üzerinden etkileşim sağlarken bu etkileşimleri her türlü görsel-işitsel medya sahasına ait paylaşımlarla meydana getirdikleri de ulaşılan bir başka sonuçtur.
Geçici koruma altındaki Suriyelilerin dil ihtiyaçlarının belirlenmesi: Şanlıurfa ili örneği
Suriye'de 2011 yılının mart ayında başlayan kargaşadan ötürü milyonlarca insan evlerini terk etmiştir. Bu kargaşa ortamında yaklaşık üç milyon Suriyeli Türkiye'ye sığınmıştır. Bu araştırma; Şanlıurfa'da yaşayan geçici koruma altındaki Suriyelilerin dil ihtiyaçlarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla nitel araştırma yöntemine göre düzenlenen bu araştırmanın katılımcılarını Şanlıurfa'da yaşayan ve gönüllü olarak araştırmaya katılan 36 Suriyeli sığınmacı oluşturmaktadır. Araştırma sonucu elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiş ve bu araştırma sonucunda sığınmacıların Türkçe öğrenme dil ihtiyaçlarının üç alt boyuttan eğitsel, ekonomik ve sosyal ihtiyaçlar oluştuğu tespit edilmiştir. Suriyelilerin en çok ihtiyaç duyduğu dil becerisinin ise "konuşma" becerisi olduğu tespit edilmiştir. Sığınmacıların sözel iletişim becerilerine önem verdiği görülmüştür. Sığınmacıların Türkiye'de bulunma sürelerinin uzamasıyla orantılı olarak sığınmacıların sosyal ihtiyaçlarında artış gözlenmiş, eğitim durumunun artışına bağlı olarak ekonomik ihtiyaçlarda artış olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırmada Suriyelilerin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak istedikleri belirlenmiştir.
Cengiz Dağcı'nun romanlarında değerler eğitimi
Cengiz Dağcı (1919-2011) Kırım'da doğan bir Tatar Türkü olarak Türk kimliğine sadık, Türk tarihini araştıran, dünyadaki son günlerini Türk kültüründen örnekler sunduğu romanlarını yazarak geçiren "edebiyat emekçisi" bir yazardır. 1956 yılında ilk romanı Korkunç Yıllar'ı kaleme almasıyla yazarlık hayatına başlayan Cengiz Dağcı, yaşamı boyunca biriktirdiği hatıraları ve hatıralarından arta kalanları yazarak ömrünün son günleri dahi çalışma masasında geçirmiştir. Yazarın ölmeden önce basımını planladığı bazı notları Ötüken Neşriyat tarafından toparlanarak kitaplaştırılmıştır. Cengiz Dağcı ölümünden sonrasına dahi basılmaya hazır "miras" özelliğinde romanlar bırakmıştır. Dağcı'nın romanları, Kırım'dan göçe zorlanan Tatar Türklerinin hayatlarına ışık tutmasının yanında, II. Dünya Savaşı esnasında tüm dünyayı etkileyen politik ve ekonomik sistemlerden bahsetme özelliğiyle de tarihî belge niteliği taşımaktadır. Yazar, romanlarında yalnızca gerçeklerden bahsetmek yerine eserlerinin zeminine hayal gücünü yerleştirmiş, böylece adını dünya çapında duyurmuştur. Dağcı'nın başarıya ulaşmasında etkili olan özelliği, yalın dili ve üslubunun yanında, günümüz dünyasında unutulmaya yüz tutan "değer" kavramına dikkat çekmiş olmasıdır. Çalışmamızda Cengiz Dağcı'nın Onlar da İnsandı, Korkunç Yıllar, Yurdunu Kaybeden Adam, İhtiyar Savaşçı, Benim Gibi Biri, Üşüyen Sokak, Ölüm ve Korku Günleri, Biz Beraber Geçtik Bu Yolu, Dönüş, Yoldaşlar, O Topraklar Bizimdi, Badem Dalına Asılı Bebekler, Anneme Mektuplar, Regina ve Genç Timuçin adlı romanlarının zeminine yerleştirdiği "değerler" üzerinde durulmuştur. Bu romanlarda siyasî, sosyal, ahlâkî, iktisadî, ilmî, dinî değerler ve estetik değerleri incelenmiştir.
Görme engelli Türkçe öğretmenlerinin eğitim öğretim sürecinde karşılaştıkları durumlar
Bu çalışma, görme engelli Türkçe öğretmenlerinin eğitim öğretim sürecinde karşılaştıkları durumları belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın verilerini toplamak için yarı yapılandırılmış bireysel görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde görev yapan ve farklı dönemlerde atanmış olan 15 görme engelli Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma süresince veri toplama aracı olarak kullanılan 10 soruluk görüşme formunun soruları danışman ve araştırmacı tarafından oluşturulmuş ve geçerlilik ve güvenirliliği uzman kişilerce sağlanmıştır. Görme engelli Türkçe öğretmenlerinin görüşme sorularına vermiş oldukları yanıtlar temalar kullanılarak kodlanmıştır. Araştırmanın sonunda; görme engelli Türkçe öğretmenlerinin bu mesleği seçmelerinde dışsal faktörlerin etkili olduğu, velilerin görme engelli Türkçe öğretmenlerine olumlu bakış açısıyla yaklaştıkları, idarecilerin bazı öğretmenlere problem çıkardıkları görülmüştür. Öğretmenlerin derse öğrencilerini güdülemek için ödül mekanizmasına ve farklı uyaranlara hitap eden materyal kullandıkları, ders işlerken teknolojiden epeyce faydalandıkları tespit edilmiştir. Görme engelli Türkçe öğretmenlerinin okuldaki sosyal ve kültürel etkinliklere katkıda bulundukları, sınav sürecini nasıl gerçekleştirdikleri, etkileşimli tahta kullanmada ve görme gerektiren durumlarda zorluk yaşadıkları saptanmıştır. Görme engelli Türkçe öğretmenlerinin öğrenci ve velilerle iletişimlerinin iyi olduğu ifade edilmiştir. Engelli öğretmenlerimizin bu mesleği yapacak engelli öğretmen adaylarına tavsiyeleri de ortaya çıkarılmıştır. Sonuç olarak görme engelli Türkçe öğretmenlerinin eğitim öğretim sürecinde yaşadıkları durumların olumlu yönde olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Görme engelli Türkçe öğretmeni, Eğitim öğretim sürecinde yaşanan durumlar, engellilere bakış açısı, teknoloji.
Ters yüz sınıf modelinin 7. sınıf sosyal bilgiler dersi üretim dağıtım ve tüketim ünitesinde uygulanmasının akademik başarıya etkisinin incelenmesi
Bu tez çalışmasının amacı, Ters Yüz Sınıf modelinin 7. sınıf Sosyal Bilgiler dersi Üretim Dağıtım ve Tüketim ünitesinde uygulanarak öğrencilerin akademik başarılarına olan etkisini değerlendirmektir. Çalışma 2018-2019 eğitim-öğretim döneminde Şanlıurfa iline bağlı Viranşehir ilçe merkezinde bulunan resmi bir devlet ortaokulunda 27 öğrenciden oluşan deney grubu ve 27 öğrenciden oluşan kontrol grubu olmak üzere toplamda 54 öğrenciye uygulanmıştır. Deney grubunda konular öğretmen tarafından çekilmiş ders videoları şeklinde öğrencilere dağıtılıp dört hafta etkinliklerle beraber işlenirken, kontrol grubunda ise mevcut öğretim programı ile konular işlenerek tamamlanmıştır. Çalışma kapsamında araştırmacı tarafından Eğitim Bilişim Ağı ve Morpa Kampüs Eğitim Yazılımı örnek alınarak bir başarı testi geliştirilmiştir. Üretim Dağıtım ve Tüketim ünitesi kapsamında bu başarı testi öğrencilere ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Başarı testi verileri, SPSS programından faydalanılarak analiz edilmiştir. Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin akademik başarı testine ait ön test puanları arasında ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesinde "İlişkisiz Örneklemler T-Testi" kullanılmıştır. Her iki grubun kendi içerisinde ön test ve son test puanları arasındaki değişimi incelemek için ise "İlişkili Örneklemler T-Testi" kullanılmıştır. Çalışma sonunda, Ters Yüz Sınıf modelinin sosyal bilgiler dersi Üretim Dağıtım ve Tüketim ünitesinde uygulanmasının öğrencilerinin akademik başarılarına katkı sağladığı tespit edilmiştir.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin somut olmayan kültürel miras öğretimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi
Somut olmayan kültürel miras, yılların deneyimlerinden süzülerek gelebilmiş nesilden nesile aktarılan değerler bütünü olarak kabul edilir. Kültürel değerlerin içinde bulundukları toplum ile arasında derin bağları vardır. Kültürel miras bilinci oluşturma görevini Sosyal bilgiler dersi üstlenmiştir. Bu nedenle Sosyal bilgiler Öğretim Programı'nın genel amaçlarından bazıları öğrencilerde kültürel miras bilinci oluşturmada önemlidir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, Sosyal bilgiler öğretmenlerinin somut olmayan kültürel miras öğretimine ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu Kırşehir il merkezinde görev yapan 20 Sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmış ve betimsel analiz kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde Sosyal bilgiler öğretmenlerinin somut olmayan kültürel miras kavramını ve somut olmayan kültürel miras unsurlarını açıklayabildikleri görülmüştür. Öğretmenler somut olmayan kültürel mirasın korunmasına ilişkin olarak geçmişimizi koruma görevimiz olduğunu öğrencilere belirtmemiz gerektiğinden ve kültürel ögelerimizin toplumu birleştirici rolleri olduğundan bahsetmişlerdir. Ortaokul öğrencileri için somut olmayan kültürel miras öğretiminin önemli olduğunu düşündükleri görülmüştür. Ayrıca öğretmenler somut olmayan kültürel miras öğretiminde uygulamaya dönük çalışmalar yapılması gerektiğinden bahsetmişlerdir.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknopedagojik alan bilgisi yeterlilikleri ve Web 2.0 teknolojileri hakkında görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterliliklerinin tespit edilmesi ve Web 2.0 teknolojileri hakkında öğretmen görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinin çeşitli ilçelerinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin bütünleştirildiği karma yöntem kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Yeterlilikleri TPAB alt boyutlarına göre incelenmiş ve veriler tablolar halinde verilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin Web 2.0 teknolojilerini kullanım durumları, sıklıkları ve eğitime entegre etme süreci hakkında görüşleri yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular yorumlandığında sosyal bilgiler öğretmenlerinin TPAB alt boyutlarına göre yeterliliklerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte çalışma grubunda yer alan öğretmenlerin Web 2.0 teknolojileri konusunda kendilerini orta derecede yeterli gördükleri bilgisine ulaşılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknolojik uygulamalar konusunda olumlu tutuma sahip oldukları ve bu konuda eğitim almaya istekli oldukları saptanmıştır. Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgular doğrultusunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin teknolojiyi eğitim süreçlerine entegre etmelerine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin EBA (Eğitim Bilişim Ağı)'ya yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi
Bu tez çalışmasının amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin fatih projesi kapsamında oluşturulan EBA( Eğitim Bilişim Ağı) hakkındaki bilgi düzeylerini ve kulanım durumlarını öğrenmek için hazırlanmıştır. Çalışma 2018- 2019 Eğitim Öğretim döneminde sosyal medya üzerinden paylaşılan online anket yoluyla yapılmış ve araştırmaya 254 sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan veri toplama aracı Tutar (2015) tarafından geliştirilmiş olup araştırmada kullanılması için gerekli izinler alınmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken betimsel ve ilişkisel tarama yöntemleri kullanılmış olup araştırmaya ilişkin sonuçlara bulgular ve yorumlar kısmında yer verilmiştir. Araştırma sonunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin EBA'dan yeterli düzeyde faydalanmadıkları ve EBA'nın sadece belli bölümlerini kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: EBA, Fatih Projesi, Sosyal Bilgiler
Yenilenen Türkçe öğretim programına göre hazırlanan (2018) ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin/ etkinliklerin duygusal ve sosyal zekâ açısından incelenmesi
Kişinin kendini tanıması, kendi düşüncelerinin, duygularının, güdülerinin farkında olması ve başkalarının duygu, düşünce, bakış açısını anlayabilmesi duygusal ve sosyal zekâ kavramının temelini oluşturmaktadır. Duygusal ve sosyal zekâ Gardner'in çoklu zekâ kuramından doğan bir kavramdır. Gardner, zekânın sekiz ana formu üzerinde durmuştur. Bunlardan kişiler arası zekâ ve kişisel zekânın birleşimine duygusal ve sosyal zekâ adı verilmektedir. Duygusal ve sosyal zekâsı gelişmiş bireylerin özellikleri incelenecek olursa, özelliklerin çoğunun Türkçe dersinin temel amaçları ile örtüştüğü görülmektedir. 2018 yılında hazırlanan Türkçe Öğretim Programında, kendini ifade eden, kendi ilgi alanlarının farkında olan, iş birliği yapan, girişimcilik ve sorun çözme kapasitesi gelişmiş, öz güveni yüksek, çevresi ile uyumlu, etkili iletişim becerilerine sahip bireyler yetiştirmek Türkçe eğitiminin temel amaçları arasında yer almaktadır. Bu beceriler aynı zamanda duygusal ve sosyal zekâsı yüksek olan bireylerde öne çıkmaktadır. Türkçe öğretiminde öğrencilerin duygusal ve sosyal zekâ kapasitesini artırmak mümkündür. Bu çalışmada 2018 yılında yenilenen Türkçe Öğretim Programına uygun olarak hazırlanan 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinler ve etkinlikler duygusal ve sosyal zekâyı geliştirmeleri açısından incelenmiştir. Metinlerde ve etkinliklerde, duygusal ve sosyal zekâ alanlarına ne oranda yer verildiği saptanıp bu zekâ alanlarını geliştirebilecek unsurlara yer verilip verilmediği araştırılmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde duygusal ve sosyal zekâ ele alınmıştır. İkinci bölümde ise kitaptaki metinler ve etkinlikler incelenmiştir.
1901-1902 tarihli Maârif Sal-nâmesine göre Musul vilâyetinde eğitim-öğretim
Bu araştırmada H.1318 tarihli Maârif Sal-nâmesi ele alınarak dönemin maârif politikası hakkında bilgi vermek amaçlanmıştır. Osmanlı Devleti'nin diğer vilâyetler ile birlikte Musul'daki eğitim-öğretim ile ilgili de bilgi veren bu sal-nâmenin transkripti yapılmıştır. Yapılan transkript sonucu bazı tablolar oluşturulmuştur. Ortaya çıkarılan tablolar ışığında bazı tespitler yapılmıştır. Buna göre Musul'daki okulların birçoğunun ismi ile okul müdürü gibi idari konumda görev alan kişilerin isimlerine ulaşılmıştır. Kayıt altına alınan medreselerin isimleri ile birlikte bulundukları mahalleler de belirtilmiştir. Sal-nâmede Musul'un sancak ve kazâlarında yer alan mahalle isimleri ve okulların kurucularının isimleri de yer almıştır. Ancak sal-nâmede paylaşılmamış bilgilerden dolayı bazı kısımların boş bırakıldığı da olmuştur. Burada kullanılan Literatür Taraması yöntemi ile bilgi eksikliği giderilmeye çalışılmıştır. Sal-nâmenin orijinal transkripti tezin ekler bölümünde yer almaktadır. Yıllıkta Musul'da bulunan yabancı okullara da yer verilmiştir. Milletlerle ilgili dini bilgilere de kısaca değinilmiştir. Kız ve erkek sayıları yabancı okullar için paylaşılmış fakat diğer okullarda bu bilgilere yer verilmemiştir. Musul'daki kütüphaneler, gazeteler ve matbaa bilgilerine de ulaşılmıştır. Yazılan eserlerde kullanılan dil çeşitleri de yıllıkta yer almıştır. Araştırmada Osmanlı Devletinin hedeflediği eğitim politikalarının eyaletlere taşınabildiği verilerine ulaşılmıştır. Bu eğitim politikalarının da uygulanabildiği öğrenilmiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim ve Öğretim, Musul, Sal-nâmeler
Köktürk ve Uygur Dönemi eserlerindeki değerler ve bu değerlere ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri
Bu çalışma, Eski Türkçe'nin Köktürk ve Uygur Dönemlerine ait eserlerde yer alan sosyal değerleri analiz etmek ve bu değerlerin günümüzde algılanma düzeyini ortaya koyabilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç çerçevesinde çok yöntemli desenlenen araştırmada, keşfedici sıralı karma desen benimsenmiştir. Çalışmanın nitel boyutu doküman incelemesi yöntemiyle tasarlanmış; bu çerçevede Eski Türkçe Dönemi eserleri arasından İslamiyet öncesi dönemi temsilen seçilen Orhun Yazıtları, Ötüken Uygur Dönemi Yazıtları (Şine Us, Tes, Tariat), Irk Bitig, Huastuanift, Altun Yaruk (Birinci Kitap, Şehzade ile Aç Pars Hikâyesi), İyi ve Kötü Prens Öyküsü, Daśakarmapathāvadānamālā (Çaştani Bey Hikâyesi, Dantıpali Bey Hikâyesi) adlı eserler, Schwartz'ın Değer Ölçeği'nde listenen on temel değer ve alt değerlere göre incelenmiştir. İnceleme sırasında eserlerde yer alan değer ifadeleri tespit edilmiş, bunun için nitel veri toplama tekniklerinden "Doküman Analizi" kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutu ise tarama modelinde tasarlanmış; incelenen eserlerden hareketle "Eski Türkçe Dönemi Eserlerindeki Sosyal Değerlerin Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Adaylarının Görüşlerine Göre Değerlendirilmesine İlişkin Anket Formu" oluşturulmuştur. Bu ankette hem Schwartz Değer Ölçeği'ndeki değerlerin önemine, günümüzde nasıl algılandığına hem de ETD eserlerinden hareketle oluşturulan değer tanımlarına ve eserlerde değerlerin aktarımı ile ilgili tespit edilen süreçlere yönelik maddelere yer verilmiştir. Anket formu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 427 Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adayına uygulanmıştır. Araştırma neticesinde elde edilen nitel veriler İçerik Analizi Yöntemi, nicel veriler ise Mann-Whitney ve Kruskal Wallis testleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ETD eserlerinin sosyal değerler bakımından oldukça zengin kaynaklar olduğu; eserlerde yer alan değerlerin çoğunlukla günümüzde de karşılığının bulunduğu; eserlerden hareketle oluşturulan görüşlere Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı öğretmeni adaylarının büyük oranda katıldığı tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Eski Türkçe Dönemi, Köktürkler, Uygurlar, Sosyal değerler, Schwatrz Değer Ölçeği, değerler eğitimi.
Kaşkay Türklerinin çocuk edebiyatı ürünleri ve bu ürünlerin çocuk gelişimi üzerine etkisi
İran'ın merkezi ve güneyinden Fars, Huzistan, İsfahan ve Buşehr eyaletlerinde yaşayan Kaşkay Türkleri dil ve kültürlerini korumaya çalışan bir Türk topluluğudur. Türkçe eğitim öğretim yasak olduğundan ve yazılı bir tarihe sahip olmamalarından dolayı Kaşkay sözlü edebiyatı ne yazık ki gün geçtikçe unutulmaktadır. Çocukların anadillerinden uzak kalmaları sonucunda Kaşkay Türkçesinin eski anlatı türleri unutulmaya yüz tutmaktadır. Bu sözlü kültür ve geleneği canlandırmak için çocuk eğitimine yönelmek gerekir. Bu araştırmada, İran'ın Şiraz çevresinde bulunan göçebe Kaşkay Türkleri, Kaşkay çocuk edebiyatı anlatım türleri ve bu edebiyatın unutulmaya yüz tutmasına sebep olan faktörler incelenmiştir. Araştırmada Kaşkay sözlü çocuk edebiyatı ürünleri derlenmiştir. Çalışma Kaşkay sözlü edebiyatı ve çocuk seviyesinde ayrıntılı bir incelemeyi içermektedir. Araştırmamız Kaşkay Türk edebiyatı ürünlerinin çocuk edebiyatı ürünleri kısmına yoğunlaşması bakımından diğer çalışmalardan farklılık göstermektedir. Bu incelemelerle Kaşkay çocuk edebiyatı hakkında sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır. Sözlü kültür ürünlerinin yazıya geçirilmesi ve bu ürünlerin kaybolmadan sonraki nesillere aktarılması oldukça önemlidir. Bu sebeple yapılan bu çalışmada yitirilme tehlikesi altında bulunan Kaşkay Türk kültürünün sözlü ürünleri ele alınmış ve bu ürünler tanıtılıp yazıya geçirilmiştir. Kaşkay sahasında Şiraz ve ilçelerinin gezilmesi sırasında ninni, masal, tekerleme ve oyun gibi sözlü ürünler kaynak kişiler tarafından derlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ilk kısmında Özet, Ön Söz, İçindekiler ve Kısaltmalar bölümleri bulunmaktadır. Çalışmada Giriş ve Sonuç bölümlerinin dışında alan derleme sahası olan Kaşkay sahası hakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kaşkay Türkleri, çocuk edebiyatı, sözlü kültür.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin derslerinde edebi ürün kullanma durumları (Erzurum örneği)
Araştırma Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin edebi ürünleri kullanma durumlarını ve varsa sorunlarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırma nitel bir yaklaşım çerçevesinde temel nitel araştırma modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim öğretim yılında Erzurum ili palandöken ilçesinde görev yapan 26 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılmıştır. Mülakat soruları oluşturulurken alanında uzman üç eğitimcinin görüşü alınmıştır. Uzman görüşleri doğrultusunda sorular üzerinde ihtiyaç duyulan düzeltmeler yapılarak 3 sosyal bilgiler öğretmeni ile veri toplama aracının pilot çalışması yapılmıştır. Sorular sosyal bilgiler öğretmenlerinin derslerinde edebi ürünleri kullanıp kullanmadığı, buna yönelik eğitim alıp almadıkları, edebi ürünlerin kullanım amacı, edebi ürünler seçilirken hangi ölçütlerin kullanıldığı, ne tür edebi ürünlerin kullanıldığı, kullanılan edebi ürünlerin nerden temin edildiği, öğretmenlerin ders süresince edebi ürünleri nasıl kullandıkları, edebi ürünlerin katkıları ve öğretmenlerin edebi ürün kullanırken yaşadıkları sorunlara yönelik sorulardır. Araştırmadan elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular neticesinde derslerinde edebi ürünleri kullanan öğretmenlerin çoğunlukta olduğu görülmüş ve öğretmenlerin edebi ürün tercihlerinde konu, öğrenci seviyesi gibi unsurları dikkate aldığı, sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Öğretmen, Edebi Ürünler
Gürcistan ve Türkiye'de uygulanmakta olan coğrafya öğretim programlarının karşılaştırılması
Bu çalışmada "Gürcistan ve Türkiye'de Uygulanmakta Olan Coğrafya Öğretim Programlarının Karşılaştırılması" yapılmıştır. Çalışmada her iki ülkenin coğrafya öğretim programları esas olarak amaç, kazanım, içerik, öğretim süreci ve haftalık ders saatleri yönünden karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde konunun problem cümlesi, amacı, önemi, konu ile ilgili başlıca araştırmalar, varsayımlar ve bazı tanımlar yapılmıştır. İkinci bölümde ise çalışmanın kuramsal çerçevesi ortaya koyularak Gürcistan'ın ve Türkiye'nin eğitim sistemi tanıtılmış, coğrafya eğitiminden bahsedilmiş ve coğrafya eğitiminden örnekler gösterilmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmada yapılan yöntem ile ilgili bilgiler sunulmuştur. Dördüncü bölümde ise karşılaştırmalar yapılarak bulgular ve yorumlar yazılmıştır. Son olarak beşinci bölümde sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Araştırmada nitel bir yaklaşım ve durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve doküman incelemesinden oluşmaktadır. Elde edilen veriler ise betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Eğitim sistemi, Coğrafya öğretimi, Gürcistan, Türkiye, Karşılaştırma
Kayseri ilinin eğitim tarihi açısından incelenmesi (1923-1980)
Eğitim, toplumların bilgi ve kültürel birikimlerini gelecek nesillere aktarmada önemli bir araçtır. Bundan dolayıdır ki eğitim tarihi çalışmaları da bu birikimlerin oluşumundaki etkenleri, bu süreçte geçirilen evreleri ve ulaşılacak hedefleri anlamada ve yapılan çalışmalardaki eksik veya yanlışları toplumların daha iyi algılamalarını sağlamada önemli bir yoldur. Bu çalışmada, Türk Eğitim Tarihi içerisinde Kayseri eğitim tarihinin yeri ve önemi incelenmiştir. Cumhuriyetin ilan edilmesinin ardından eğitim alanında bir dizi reformlar yapılmış ve bu doğrultuda halka okuma yazma öğretmek için Millet Mektepleri, sosyal ve kültürel açıdan gelişmeyi sağlamak için Halkevleri açılmıştır. Anadolu'nun her yerinde ilkokul açılmış ve bu okulların öğretmen ihtiyacını karşılamak için de Köy Enstitüleri kurulmuştur. Kayseri'de de Zincidere Köy Muallim Mektebi ve Pazarören Köy Enstitüsü açılmıştır. Eğitim seferberliği kapsamında halkın eğitime desteği ve hayırseverlerin de katkısıyla il genelinde ilkokul, ortaokul ve liseler açılıp çağın şartlarına uygun eğitim verilmeye başlanmıştır. Özellikle sanayi ve okulların işbirliği içerisinde hareket etmesiyle sanayi alanında nitelikli eleman ihtiyacı karşılanmaya çalışılmıştır. Bunlara ek olarak, sanayi ve ticaret kenti olan Kayseri'de bir üniversitenin açılması da şehrin bilim ve kültürel açıdan gelişmesine öncülük etmiştir. Bu çalışma nitel bir çalışma olup doküman analizi kullanılmıştır. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, Milli Eğitim Bakanlığı arşivi, İl Milli Eğitim Müdürlüğü arşivi, salnameler, seyahatnameler, Cumhuriyet döneminde Kayseri'de çıkan vilayet gazetesi, Halkevinin çıkardığı Erciyes Dergisi, TBMM Zabıt Cerideleri, şehirle ilgili yazılan kitaplar incelenerek bu çalışma ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kayseri, Pazarören Köy Enstitüsü, Zincidere Köy Muallim Mektebi, Millet Mektebi, Halkevi, Hayırseverler
Eğitsel oyunların Almanya'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçe öğrenme başarılarına etkisi
Bu araştırma, eğitsel oyunların Almanya'da yaşayan Türk çocuklarının Türkçe öğrenme başarılarına etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla 2015-2016 eğitim öğretim yılında, Federal Almanya'nın Bayern eyaletinde bulunan Nürnbeg Holzgarten Schule, Ziegelstein Schule, Erlangen Pestalozzi Schule, Erlangen Emmy Noether Gymnasium ve Auerbach Mittelschule'de Türkçe ve Türk kültürü dersine katılan öğrencilerden deney grubu (30 öğrenci) ve kontrol grubu (30 öğrenci) seçilerek toplam 60 öğrenciyle uygulama yapılmıştır. Rastgele (random) yoluyla belirlenen deney ve kontrol grubunda; öğrencilerin cinsiyetlerine, sınıf seviyesi ve sayılarına göre denklik sağlanmıştır. Araştırmada, deney grubundaki öğrencilere eğitsel oyunlarla Türkçe ve Türk kültürü dersi sunumu yapılmış; kontrol grubundaki öğrencilere ise uygulamadaki müfredata göre ders sunumu yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan ve 20 sorudan oluşan değerlendirme sınavı uygulamanın başında, uygulamanın sonunda ve kalıcılığı ölçmek için uygulamadan 30 gün sonra yapılmıştır. Ayrıca öğrencilerin eğitsel oyunlarla yapılan dersler hakkındaki tutumlarını belirlemek amacıyla eğitsel oyun tutum ölçeği uygulanmıştır. Veriler; gruplara ilişkin betimsel değerlerin puan ortalamaları arasındaki karsılaştırmalar SPSS 22 programında ilişkili örneklemler için t testi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda, eğitsel oyunlarla Türkçe ve Türk kültürü dersi sunumu yapılan grubun geleneksel ders sunumunun yapıldığı gruba oranla daha başarılı olduğu ve eğitsel oyun destekli ders sunumunun öğrenilen bilgilerin kalıcılığını sağladığı ve öğrencilerin derse karşı ilgilerini artırdığı gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Türkçe ve Türk kültürü dersi, eğitsel oyun, ana dil öğretimi, yurt dışında Türkçe öğretimi, iki dillilik.
Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile Türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Okuma alışkanlığı, kişinin okuma eylemini belli bir düzen içerisinde sürekli ve eleştirel bir biçimde devam ettirmesidir. Bu sürecin ortaya çıkarılmasında okuma eyleminin bir haz unsuru, bir gereklilik olarak algılanması gibi nedenler rol oynamaktadır. Gerek yerleştirilmesinde gerekse geliştirilip ilerletilmesinde bireysel ve sosyal etkilerin söz konusu olduğu okuma alışkanlığının öğrencilerin kişisel gelişimine olan katkısı yadsınamaz bir gerçekliktir. Araştırmanın diğer boyutunda incelenmeye tabi tutulan Türkçe dersine yönelik tutum ise öğrencinin sosyallik ve kendini ifade edebilme gibi dil temelli kazanımlarında ortaya çıkmaktadır. Türkçe dersine karşı geliştirilen tutum ile toplumsal yaşam içerisinde daha etkin ve verimli bir rol sahibi olma arasında bağlantının var olduğu kabul edilmektedir. Okuma alışkanlığı öğrencinin Türkçe dersine yönelik tutumlarını çeşitli boyutlarla etkileyerek kişinin eleştirellik, objektiflik, tutarlılık ve toplumsal sorunlara karşı duyarlılık gibi üst düzey yetiler kazanmasını sağlamaktadır. Ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik ilgileri ile Türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelendiği bu çalışmanın modeli ilişkisel taramadır. Araştırmaya veri elde edebilmek için " Türkçe dersine yönelik tutum ölçeği" ve " okuma alışkanlığı tutum ölçeği" Erzurum ili Oltu ilçesinde Oltu Ortaokulu, Cumhuriyet Ortaokulu, İMKB Yatılı Bölge Ortaokulu, Mehmet Akif Ersoy Ortaokulu ve Karabekir Ortaokulu'nda öğrenim görmekte olan 213 öğrenciye uygulanmıştır. Elde edilen veriler yorumlanarak araştırmanın okuma alışkanlığı boyutu ile Türkçe dersine yönelik tutum boyutu arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. Yapılan analizler ve değerlendirmeler sonucunda ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinden okuma alışkanlığına sahip olan öğrencilerin Türkçe dersine karşı daha olumlu bir tutum geliştirdiği ve derse karşı ilgi ve motivasyonlarının yüksek olduğu sonucu görülmüştür. Okuma alışkanlığına ve Türkçe dersine yönelik tutuma cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, karne notu gibi farklı değişkenlerin etki ettiği sonucuna varılmıştır.
Coğrafya öğretmenlerinin lise coğrafya ders kitaplarında yer alan kavram haritalarına yönelik görüşleri
Yapılandırmacı eğitim sisteminin ülkemizde tatbik edilmeye başlamasıyla birlikte haritaların, harita becerilerinin ve görsel öğelerin eğitim öğretim sürecinde daha fazla yer alması kavram haritalarının önemini arttırmıştır. Özellikle çok fazla sayıda kavramın olduğu coğrafya derslerinde, en etkili kavram öğretim tekniği olan kavram haritalarının kullanımını arttırılmıştır. Fakat kavram haritalarının ortaöğretim ders kitaplarında yeterince kullanılıp kullanılmadığının ve ne tür kavram haritalarına ne derece ihtiyaç duyulduğunun bilenmesinin en iyi yollarından biri ortaöğretim kurumlarında görev yapan coğrafya öğretmenlerinin görüşlerinin alınmasıdır. Bu araştırma ile eğitim öğretim sürecinin en önemli öğretim materyali olan coğrafya ders kitaplarında yer alan kavram haritaları, öğretmen görüşlerine müracaat edilerek mevcut durumun ne olduğu değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini, ortaöğretim kurumlarında görev yapan coğrafya öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklemi ise, Erzurum'un Yakutiye-Palandöken-Aziziye ilçelerinde görev yapan coğrafya öğretmenleri oluşturmaktadır
İlkokul 4.sınıfta hikâye türünün yazılı anlatım becerisinin gelişimine etkisi
Bu araştırma ön hazırlığı temel alarak hazırlanmış etkinliklerin aracılığıyla ilk okul 4. Sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım becerilerini geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma, Erzurum Mecidiye ilkokulunda uygulanmıştır. Araştırma bu okulda öğrenim gören 40 dördüncü sınıf öğrencisi dâhil edilmiştir. Yazılı anlatım becerilerini ölçmek amacıyla öğrencilerden alan uzmanlarının görüşleri alınarak hazırlanmış konulardan biriyle ilgili bir hikâye yazmaları istenmiştir. Yazılan hikâyeler araştırmacı tarafından hazırlanan Yazılı Anlatım Değerlendirme Formu' na göre değerlendirilmiş ve SPSS analiz edilmiştir. Ön test son test kontrol gruplu deneysel yöntemin kullanıldığı bu araştırmada, ön test uygulamasının ardından, deney grubunda yer alan öğrencilere altı hafta boyunca toplam yirmi dört saat süreyle hikâye yazma etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubundaki öğrencilerle ise dersler klasik usulle işlenmiştir. Uygulama çalışmalarının ardından gruplara son test uygulanmış ve öğrencilerden seçtikleri konuyla ilgili tekrar bir hikâye yazmaları istenmiştir. Öğrencilerin hikâye yazma becerileri Yazılı Anlatım Değerlendirme Formu' ndaki maddeleri bakımından karşılaştırıldığında, deney grubu öğrencilerinin son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, deney grubu öğrencilerinin son test puanlarının kontrol grubu öğrencilerinin son test puanlarından anlamlı olarak daha yüksek çıktığı görülmüştür. Öğrencilerin yazılı anlatım becerileri aldıkları toplam puanlar açısından incelendiğinde, deney grubu öğrencilerinin son test toplam puan ortalamalarının da, kontrol grubu öğrencilerinin son test toplam puan ve ortalamalarından istatistikî olarak anlamlı derecede yüksek çıktığı görülmüştür. Bu sonuçlardan hareketle, verilen uygulama eğitiminin, hikâye türünün öğrencilerin yazılı anlatım becerilerini geliştirdiği belirtilebilir. Anahtar Kelimeler: Hikâye Yazma Becerisi, Yazma Etkinlikleri, 4. Sınıf Öğrenciler
Erzurum Lisesi üzerine tarihsel bir inceleme
Osmanlı Devleti'nde eğitimin modernleştirilmesine yönelik yapılan çalışmalarla birçok yeni okul açılmıştır. Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile ortaöğretim kurumu olarak tesis edilmesi kararlaştırılan idadilerde açılan bu yeni okullar arasındadır. Ülke genelinde vilayet ve sancak merkezlerinde açılan bu idadilerden biride,1889 yılında Erzurum'da açılan Erzurum İdadisi'dir. Çalışmamızda Erzurum Lisesi'nin açılışı, tarihi gelişimi, yapılan eğitim öğretim faaliyetleri, kültürel, sportif alanlardaki çalışmaları ele alınarak eğitim öğretime olan katkıları incelenmiştir. Tez beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın konusu ve problemi, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, araştırmanın sınırlılıkları belirlenmiştir. İkinci bölümde araştırma konusuyla ilgili kuramsal çerçeve ve konuyla ilgili belli başlı araştırmalar anlatılmıştır. Üçüncü bölümde araştırmanın yöntemi ve veri analizi yapılmıştır. Dördüncü bölümde bulgular tespit edilmiş ve yorumlar yapılmıştır. Beşinci bölümde sonuç ve öneriler kısmına yer verilmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bilgi ve belgelerle Erzurum Lisesi'nin kuruluşu, tarihi gelişimi, yapılan eğitim öğretim faaliyetleri ele alınmış, genelde Türk eğitim tarihine özelde ise Erzurum ilinin eğitim tarihine önemli katkılar sağladığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Erzurum Lisesi, orta öğretim, İdadi
Tarih öğretiminde drama yönteminin etkililiği
Bu çalışmanın yapılmasındaki amaç tarih derslerini drama yöntemi ile işlemenin etkili bir yöntem olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmada ön test- son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Yapmış olduğum araştırmanın evrenini Erzurum il merkezindeki liseler, örneklemini Nevzat Karabağ Anadolu Lisesi 10/C ve 10/ D sınıfı öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak çoktan seçmeli sorulardan oluşan anket kullanılmıştır. Araştırmada kullanılmak için seçilen dersler, deney grubu öğrencileriyle drama yöntemi ile işlenirken kontrol grubu öğrencileriyle klasik yöntemler kullanılarak işlenmiştir. Yapılan araştırmada drama yöntemi ile ders işlemenin öğrenci başarısını arttırdığı ayrıca öğrenciyi aktif kıldığı ve öğrencinin derse olan ilgisini de arttırdığı gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Yaratıcı drama, tarih, öğretim, etkililik
2002-2012 dönemi hükümetlerindeki eğitim politikalarının incelenmesi
Bu çalışma; 2002-2012 dönemi hükümetlerindeki eğitim politikalarını konu edinmektedir. Çalışmada 58., 59. ve 60. Hükümetler döneminde eğitimde ön plana çıkan değişiklikler üzerinde durulmuştur. Araştırma ile 2002-2012 dönemi hükümetlerinin eğitim alanında izlediği politikaları, yaptığı reformları ve icraatlarının eğitime olan etkisi incelenmiştir. Betimsel desene göre hazırlanmış bu araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığı istatistikleri ve döneme ait konuyla ilgili çalışmalar analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmada 2002 ile 2012 yılları arasında kurulmuş olan 58., 59. ve 60. Hükümetlerin eğitim politikaları incelenmiştir. Çalışma neticesinde; yürürlükte olan 4+4+4 zorunlu temel eğitim uygulaması, yapılan müfredat değişiklikleri, öğrencilere ücretsiz ders kitabı dağıtımı, ortaöğretime geçiş sistemindeki değişiklikler, okullaşma oranları, lise düzeyi eğitim süresindeki değişiklik, FATİH projesi, yönetici ve öğretmen atamaları ile her eğitim kademesindeki sayısal değişimler gibi eğitim sisteminde meydana gelen temel dönüşüm incelenmiştir. Bu kapsamda hükümet programlarında mevcut olan eğitim ile ilgili planlamaların ve hedeflerin ne düzeyde hayata geçirildiği ele alınmıştır. Buradan hareketle, bahsi geçen dönemde hükümet programlarında belirlenen hedeflerin ağırlıklı olarak hayata geçirildiği söylenebilir. Kamuoyunda 2002-2012 döneminde gerçekleştirilen bazı uygulamaların yeterli düzeyde hazırlık yapılmadan hayata geçirildiği hususunda bazı tartışmalar yaşanmıştır. Zorunlu temel eğitimin 4+4+4 olarak uygulanması ve FATİH projesi bu tartışmalara örnek gösterilebilir. Süregelen tartışmalardaki temel unsur; yeterli araştırma ve hazırlık evresinden geçmeyen uygulamaların meydana getirdiği olumsuz sonuçları üzerinedir. Çok yönlü ve dinamik bir sistem olan eğitim, hızlı politik değişimlere karşı kırılgan bir yapıya sahiptir. Dolayısıyla alt yapı eksikliği ile yapılan/yapılacak olan değişim ve dönüşümler optimal bir geçiş dönemi uygulamalarından da yoksun olması halinde önemli olumsuz neticeler ortaya koyabilecektir. Bu nedenle eğitimin politik değişimlerden arınarak pedagojik gerçekler ve çağın gerekleri ile ele alınmasının daha rasyonel olacağı düşünülmektedir.
Eflâtun Cem Güney'in masallarındaki değerler ve bu değerlerin davranışa yansıma biçimleri
Bu araştırmada "Eflâtun Cem Güney'in Masallarındaki Değerler ve Bu Değerlerin Davranışa Yansıma Biçimleri" konu olarak belirlenmiştir. Yazarın kitapları taranmış, sadece masal türünde yazdığı metinler ele alınmıştır. Bu araştırma hazırlanırken çocuğa kazandırılmak istenen değer ve davranışların en etkili yolunun masallar olduğu bilinciyle hareket edilmiştir. Güney'in masalları bu bağlamda zengin ögeler içerdiğinden kazandırılmak istenen değerlerin hangi davranışlarla ele alındığı belirtilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen değerler şunlardır: Sevgi, sorumluluk, saygı, hoşgörü‐duyarlılık, özgüven, empati, adil olma, cesaret, liderlik, nazik olmak, dostluk, yardımlaşma, dayanışma, temizlik, doğruluk, dürüstlük, aile birliğine önem verme, bağımsız ve özgür düşünebilme, iyimserlik, estetik duyguların geliştirilmesi, misafirperverlik, vatanseverlik, iyilik yapmak, çalışkanlık, paylaşımcı olmak, şefkat - merhamet, selamlaşma, alçakgönüllülük, kültürel mirasa sahip çıkma, fedakârlık. Bu değerlerin yazarın masallarında hangi davranışlarla verilmeye çalışıldığı araştırılmıştır. Çalışma sonucunda Güney'in masal kitaplarının değerler eğitimi açısından zengin bir kaynak olduğu görülmüştür. Aynı zamanda yazarın kendine özgü üslubuyla ele aldığı bu eserler, okuyucuda edebî bir tat bırakacak niteliktedir. Bu nedenle yazarın eserlerinin daha çok okunması ve okutturulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Çocuk edebiyatında ölüm teması (Okur merkezli bir araştırma)
Bu araştırma, beşinci sınıf öğrencilerinin ölüm temalı çocuk edebiyatı eserleri karşısındaki tepkilerini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Söz konusu öğrencilerin okudukları eserlerde karşı karşıya geldikleri ölüm olgusuna dair tecrübelerini, algılarını ve bu olguya yükledikleri anlamı ortaya çıkarmaya çalıştığı için araştırma, nitel desenlerden olgu bilim (fenomenoloji) ile yapılandırılmıştır. Artvin Merkez Atatürk Ortaokulu beşinci sınıflarından 17 kişilik bir şube, araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Ölüm olgusunun biçimlerine göre farklı kategorilerde yer alan ölüm temalı beş çocuk edebiyatı eseri, sınıf ortamında çalışma grubuyla birlikte bir dönem boyunca okunmuş ve çeşitli yollarla katılımcıların eser karşısındaki tepkileri belirlenmiştir. Eserler hastalık, kaza, sebepsiz öldürme, amaç uğruna ölüm ve zorunlu öldürme kategorilerine ayrılmış; öğrencilerin her bir eser karşısındaki tepkileri gözlem, görüşme ve yazılı anlatımlardan hareketle anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Bu anlamlandırma faaliyetini gerçekleştirmek üzere veriler içerik analizine tâbi tutularak sınıflandırılmıştır. Okur otobiyografileri, kütüphane kayıtları ve Türkçe öğretmeni tarafından yazılmış okur biyografileri de verileri güçlendirmek ve çeşitlendirmek; bu yolla geçerlilik ve güvenirliği artırmak için kullanılmıştır. Sonrasında tepkileri ortaya çıkaran etkenleri tespit etmek üzere her bir eserle ilgili elde edilen sonuçlar, katılımcıların okuma alışkanlığı düzeyleri, ölümle ilgili yakın zamanlı yaşantıları ve cinsiyetleriyle ilişkisi bakımından incelenmiştir. Okuma faaliyetlerinden bir dönem sonra eserlerdeki ölüm olgusunun öğrencilerde bıraktığı izleri görebilmek maksadıyla hatırlama görüşmeleri gerçekleştirilmiş ve buradan elde edilen veriler de yukarıda sayılan değişkenlerle ilişkisi bakımından incelenmiştir. Sonuç olarak katılımcıların ölüm karşısındaki tepkileri duygusal kaçış, mantıksal kaçış, doğrudan kaçış, dolaylı kaçış, kabullenme, değiştirme gibi kategoriler meydana getirmiştir. Bu tepkilerin okuma alışkanlığı düzeyi, cinsiyet ve ölümle ilgili yakın zamanlı tecrübelere göre farklılaştığı belirlenmiştir. Bir başka sonuç da tepkileri ortaya çıkaran dinamiklerin, eserlerde yer alan ölüm biçimlerine göre değişkenlik gösterdiğidir. Çalışmanın sonunda bütün sonuçlardan hareketle araştırmacılara, öğretmenlere, ebeveynlere ve çocuk edebiyatı yazarlarına önerilerde bulunulmuştur.
Examination of Ayla Kutlu's Cadı Ağacı Novel in terms of social values
Ayla Kutlu is one of the most distuingished novelists and story writers in Modern Turkish Literature. Her works are deep and wealthy enough to be read and interpreted in various aspects. The value survey is only one of them. The main purpose of this study is to determine social values in the novel called "Cadı Ağacı" by Ayla Kutlu, one of the successful female writers. In accordance with this purpose, the study employed Schwartz Value Scale that is mostly accepted in the literature and used in related academic studies. This study established a theoretical framework by giving a vast amount of information about value concept, the classification, nature and functions of values. During the research, value statements that exist in the works were determined and "Document Analysis" one of the qualitative data collection tools, was employed to that end. The novel "Cadı Ağacı" was handled depending on these criteria. The values in the novel were determined after reading, profiling and classification process and the study employed the theoretifcal frameworks with the aim of explaining these values by giving examples depending on novel . The study results indicated that the novel called "Cadı Ağacı" by Ayla Kutlu is highly wealthy in terms of social values. Key Words: Ayla Kutlu, Cadı Ağacı, Modern Turkish Literature, Social Values, Schwartz Value Scale
Cezayir 2 Üniversitesi Türkoloji Bölümü Temel Düzey (A1-A2) Türkçe Öğretim Programının diller için Avrupa ortak öneriler çerçevesi bağlamında stuflebeam'in çevre girdi süreç ürün modeliyle değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesinin belirttiği ölçütler dikkate alınarak Cezayir 2 Üniversitesi Türkoloji Bölümünde uygulanan temel düzey (A1-A2) Türkçe öğretim programının Stufflebeam'in Çevre Girdi Süreç Ürün değerlendirme modelinden hareketle değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda bir yıl boyunca program çeşitli yönlerden değerlendirilmiştir. Çalışma nitel araştırma türlerinden bütüncül tek durum desenli durum çalışması yöntemiyle yürütülmüştür. 2016 yılında söz konusu bölümün birinci sınıfında eğitim alan kayıtlı 246 öğrenci, bölüm yöneticileri ve araştırmacıyla birlikte 6 Türkçe öğretmeni çalışmanın araştırma grubunu oluşturmaktadır. Veriler yapılan gözlem ve görüşmeler, uygulanan anketler ve doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Kullanılan veri toplama araçlarıyla elde edilen nicel veriler SPSS16 programı kullanılarak betimsel istatistik işlemine tabi tutulmuştur. Gözlem ve saha notları, görüşme kayıtları, sınav kâğıtları ve öğrenci not dökümleri gibi nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yönteminden faydalanılmıştır. Bu süreçte uygulanan formlarda ve yapılan değerlendirmelerde Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesinin temel düzey için belirlediği ölçütler ve yeterlikler esas alınmıştır. Çalışma sonunda Türkoloji bölümünde uygulanan Türkçe öğretim programıyla ilgili çevre, girdi, süreç ve ürün boyutuna yönelik sonuçlara ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlardan bazıları şöyle sıralanabilir: Öğrencilerin bölümü tercih etmelerinde iş imkânlarının fazla olması etkilidir. Öğrencilerin cinsiyet, konuşulan ana dil ve bilinen yabancı diller bakımından farklılık göstermesi programa yönelik ilgi ve beklentilerini de çeşitlendirmektedir. Öğrencilerin tercüman olma isteği ile programda öncelikle konuşma ve dinleme becerilerine öncelik verilmesini istemeleri arasında bir ilgi bulunmaktadır. Günlük hayattaki Türkçenin öğretilmesi öğrencilerin ortak beklentileridir. Ülkede Türkiye'yi temsil eden resmi kurumlarla ve Türk firmalarıyla bölüm arasındaki iş birliği bölümün ve öğrencilerin akademik yeterliklerin artmasına ve öğrencilerin okul dışında pratik yapma imkânı bulmalarına olumlu katkı sağlamaktadır. Anahtar Sözcükler: Türkoloji, Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi, Öğretim programı, İhtiyaç analizi, Öğretim programı değerlendirme, Çevre girdi süreç ürün modeli, Cezayir
Kelime ve dil bilgisi düzeyinin yedinci sınıf öğrencilerinde yazma becerisi ile ilişkisi
Bu araştırmada, kelime ve dil bilgisi düzeyinin yedinci sınıf öğrencilerinde yazma becerisi ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2016-2017 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde Diyarbakır il merkezinde bulunan altı farklı okuldan toplam 515 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Kelime Bilgisi Başarı Testi ve Dil Bilgisi Başarı Testi ile Öyküleyici Metin Tamamlama Formu kullanılmıştır. Öğrencilerin yazdıkları metinler, araştırmacı tarafından geliştirilen Öyküleyici Metin Puanlama Anahtarı kullanılarak dört farklı puanlayıcı tarafından değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde, betimsel istatistiklerden ortalama, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA); hipotez testlerinden regresyon ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Veriler, SPPS 21.0 veri analiz programı kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, araştırmaya katılan yedinci sınıf öğrencilerinin yazma becerilerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin yazma becerilerinin "cinsiyet, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, kitap okuma sıklığı, okul öncesi eğitim alma ve evde kitaplık bulunma" değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği ortaya konmuştur. Öğrencilerin yazılı anlatım puanları ile Türkçe dersi notları arasında pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yazma becerisinin kelime bilgisi ve dil bilgisi değişkenleri ile pozitif ve anlamlı bir ilişki içinde olduğu; değişkenler ile yazma becerisi arasındaki ilişkiye bakıldığında en güçlü ilişkinin kelime bilgisi değişkeninde olduğu belirlenmiştir.
Öğretmen görüşlerine göre sosyal bilgiler öğretiminde fotoğraf kullanımı
Sosyal Bilgiler ağırlıklı olarak tarih, coğrafya ve vatandaşlık bilgisi gibi pek çok bilim dalını kapsayan disiplinler arası bir alandır. Sosyal Bilgiler öğretimi ile birey, toplumların geçmişi, çevresinde meydana gelen coğrafi olayları ve toplumsal yaşamdaki kuralları öğrenebilir. Çocuğun Sosyal Bilgiler dersini öğrendiği yaş aralığı, somut işlemler veya soyut işlemlere geçiş döneminde olduğu için, dersin etkin öğretilmesinde öğretmen, görsel materyallerden yaygın bir biçimde yararlanması gerekir. Sosyal Bilgiler öğretiminde kullanılan görsel materyallerden biri de fotoğraftır. Fotoğraf, gerçekliği olduğu gibi kâğıt ortamına aktaran bir görsel materyal olarak ifade edilebilir. Dolayısıyla fotoğraf, derslerde anlatılan konuların öğrenciler tarafından ilgi çekici olmasında, somutlaştırılmasında ve öğrenmenin kalıcılığının arttırılmasında etkin rolünün olduğu söylenebilir. Araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde fotoğraf materyalinin kullanımına ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Bu amaçla öğretmenlerin görüşlerini ortaya koymak için, ilgili literatürden ve alan uzmanlarının görüşlerinden yararlanılarak özgün görüşme formu soruları hazırlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2014-2015 eğitim öğretim yılında Malatya ilinde görev yapan 50 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın modelini nitel araştırma yaklaşımına dayalı yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle temalar oluşturularak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; Sosyal Bilgiler derslerinde fotoğraf materyali kullanımının öğrenci başarısında, öğrencinin derse katılımında, öğrenmenin kalıcılığında ve dersleri somutlaştırmada etkin bir rolünün olduğu saptanmıştır. Diğer taraftan görsel eğitim aracı olarak fotoğrafın öğrencinin yaşına, konu amacına ve hedef davranışlara, öğrencinin dikkatini çekmeye uygun olması ve öğrencinin zihninde bulanıklığa yer vermemesi gerektiği tespit edilmiştir. Son olarak Sosyal Bilgiler dersinde kullanılan fotoğraf materyalinin öğrencilerin derse karşı olan ilgilerini, fotoğraf okuma, anlama ve yorumlama becerilerini geliştirdikleri ulaşılan diğer sonuçlardır.
Sosyal bilgiler öğretmenleri perspektifinde küreselleşme (Malatya ili örneği)
Bu araştırma, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin küreselleşme olgusuna ilişkin algılarını belirlemek ve belirlenen algıların cinsiyet, mesleki kıdem ve yaş değişkenlerine göre anlamlı olup olmadığını ölçmek amaçlanmıştır. Araştırma tarama modelinde olup betimsel nitelik taşımaktadır. Araştırmanın evrenini 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Malatya ilinde görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenleri oluştururken, araştırmanın örneklemini ise "Tabakalı-Tesadüfî Örnekleme" yöntemi ile belirlenmiş 225 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır.Bu araştırmada verilerin toplanması için üç bölümden oluşan bir veri seti kullanılmıştır. Birinci bölümünde araştırmacı tarafından hazırlanan "Yönerge", ikinci bölümde "Kişisel Bilgiler Formu" ve üçüncü bölümde ise araştırmacı tarafından hazırlanan "Küreselleşme Anketi" yer almaktadır. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 18,0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, f (frekans), % (yüzde), Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, iki düzeyli değişkenlerde t-Testi, daha fazla düzeyli değişkenlerde ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Bulguların yorumlanmasında değerlerin 0,05 düzeyinde (p<0,05) anlamlı olup olmadığına bakılmıştır. Anlamlı farklılığın hangi gruplar arasında olduğunun tespiti için LSD testi yapılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçek Likert tipi olup, beşli derecelendirme şeklinde hazırlanmıştır. Araştırmada; küreselleşme olgusu çerçevesinde geliştirilen anketin boyutları olan, sosyolojik-psikolojik boyut, kültürel değerler boyutu, eğitim-öğretim boyutu ile ekonomik-teknolojik boyutunun yaş faktörüne göre anlamlı farklılık sadece sosyolojik - psikolojik boyutta çıkmıştır. Kıdem yılına göre yapılan incelemede ise yalnızca ekonomik-teknolojik boyutta anlamlı farklılık çıkmıştır. Cinsiyet faktörüne göre bakıldığı da ise ekonomik-teknolojik boyutunda anlamlı farklılık bulunmaktadır. Araştırmaya küreselleşmenin boyutları arasında ilişki olup olmadığına bakıldığında yapılan Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizinde kültürel değer boyutu ile eğitim-öğretim boyutu arasında anlamlı ilişki bulunamamış, diğer boyutlar arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilimler, Sosyal Bilgiler, Eğitim, Küreselleşme
Sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerinin lisansüstü eğitime ilişkin tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Bu tez, sosyal bilgiler öğretmenliği öğrencilerin lisansüstü eğitime yönelik tutumlarının bazı değişkenler acısından incelenmesi için yapılmıştır. Araştırmanın evrenini; , Türkiye'de lisans düzeyinde Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Programı'nda öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise Adıyaman Üniversitesi, Fırat Üniversitesi ve İnönü Üniversitesi Eğitim Fakülteleri Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalı 1-2-3 ve 4. sınıflarında 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılında öğrenim gören 296 (%47,1)'sı bayan, 333 (%52,9)'ü erkek olmak üzere toplam 629 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veriler araştırmacının geliştirdiği lisansüstü eğitime yönelik tutum ölçeğiyle toplanmıştır. İki kısımdan oluşan ölçeğin birinci kısmında kişisel bilgilere, ikinci kısmında ise Sosyal Bilgiler Öğretmeni adaylarının lisansüstü eğitime yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla tutum ifadelerine yer verilmiştir. Ölçekten elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS paket programıyla çözümlenmiştir. Ölçeğin ilk kısmında yer alan cinsiyet, baba eğitim durumu, anne eğitim durumu, yaş, aile aylık gelir durumu ve sınıf değişkenlerine ilişkin frekans ve yüzde dağılımı alınmıştır. Öğrenci tutumlarının saptanmasına yönelik olarak tutumların farklılığını ortaya koyabilmek amacıyla ikili karşılaştırmalarda bağımsız gruplar için t-testi, ikiden fazla değişken grupların karşılaştırmasında ise tek yönlü varyant analizi(Anova) kullanılmıştır. Görüşler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı p = 0.05 manidarlık düzeyinde test edilmiştir. Araştırma sonucunda ise literatür taramasından ve araştırmadan elde edilen verilere göre araştırmacı tarafından ortaya konulan bulgular ve önerilere yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Lisansüstü eğitim, öğrenci tutumu, sosyal bilgiler öğretmenliği.
Sosyal bilgiler dersinde tarihi ve sanatsal mekân kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri
Bu araştırmanın amacı; tarihi ve sanatsal mekânların kullanıma ilişkin öğretmen görüşlerine başvurarak sosyal bilgiler dersinde öğrenci, öğretmen ve ders açısından neler meydana getirdiği ve ne gibi değişiklikler oluşturduğudur. Öğretme açısından dersi anlatma ve sunmadaki, öğrencinin açısından dersi anlaması ve katılımını, ders açısından ise etkisi, kattığı verim ya da belirli kısıtlamalar açısından ne gibi farklılıklar meydana getirildiği ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Yani araştırma öğretmen, öğrenci ve ders açısından ele alınmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2015-2016 eğitim öğretim yılında Malatya ilinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın modelini nicel araştırma yaklaşımına dayalı beşli likert anketi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonunda öğretmenlerin dersi daha etkili bir şekilde sundukları, öğrencilerin, sosyal bilgiler dersindeki akademik başarıları ne olursa olsun, tarihi ve sanatsal mekânlarla ilgili etkinliklere daha istekli olarak katıldıkları gözlenmiştir. Anahtar Kelimler: Sosyal bilgiler, Sosyal bilimler, tarihi ve sanatsal mekân, Öğrenme alanı,
Masalları birleştirme yoluyla ortaokul öğrencilerinin yaratıcı yazma becerilerinin incelenmesi
Yazma becerisi, birçok becerinin kazanılmasında önemli bir yere sahiptir. Yazma becerisi, müfredat içinde özellikle Türkçe derslerinin bünyesinde "Yazma Becerisi" adı altında ilköğretim ve ortaöğretimde yer almaktadır. Bu çalışmada, masalların birleştirilmesi yoluyla yaratıcı yazmanın ortaokul öğrencilerinin yazma becerisine katkısı ve öğrencilerin yaratıcılıklarına etkisi incelenmiştir. Bu çalışmada, yaratıcı yazmayla ilgili gerekli literatür taranmış ve yaratıcı yazma etkinlikleri masallarla sınıf etkinliklerinde derslerde gerçekleştirilmiştir. Bu süreç çalışmada nicel ve nitel analizler yapılarak anlatılmıştır. Çalışmada, uygulama öncesinde yaratıcı yazmanın yapılacağı masallar seçilmiş ve masal grupları oluşturulmuştur. Masal metinleri sınıfta yazma etkinlikleriyle işlenmiştir.Çalışma kapsamında seçilmiş masalların, öğrenciler tarafından yaratıcı yazma becerisiyle yeniden ortaya konması amacına ilişkin çalışmada alt problemlere cevaplar aranmış ve masal birleştirme becerisinin uygulandığı yaratıcı yazma derslerine ilişkin; sınıf düzeyine göre farklılıklara bakılmıştır. Bir diğer alt problem olan masal birleştirme becerisi uygulama sürecinin gelişimi ve öğrencilerin yaratıcı yazma becerisine ilişkin; masal metinlerinde yaratıcı oluşturma ve üretme, masal metinlerinde yaratıcı anlama ve çözümleme, masal metinlerinde yaratıcı canlandırma, masal metinlerinde yaratıcı özdeşleştirme öğrencilerden elde edilen verilerin temalandırmaları incelenmiştir. Türkçe derslerinde örnek masallardan yola çıkarak öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerinin incelendiği bu çalışmada, nitel araştırma desenlerinden olgubilim olarak tasarlanmıştır. Çalışma kapsamında nitel verilerin elde edilmesi aşamasında dört masal grubu oluşturulmuş ve veriler temalandırılmıştır. Dört ana tema etrafında 19 alt temaya ulaşılmıştır. Nicel veri olarak da bu temalandırmaların sınıf düzeyi açısından verileri tablolar halinde verilmiştir. Çalışmanın nitel verilerinden elde edilen bulgulardan ise uygulanan yaratıcı yazma derslerinin öğrencilerin yaratıcı yazma sürecinde masal birleştirme ve uygulama sürecinde masal metnini yaratıcı oluşturma ve üretmeye, yaratıcı anlama ve çözümlemeye, yaratıcı canlandırmaya ve yaratıcı özdeşleştirmeye ilişkin elde edilen nitel veriler sonucunda sınıf düzeyi bağlamında öğrencilerin gelişme kaydettikleri sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara ilişkin verilerin analizi çalışma içinde ayrıntılı olarak sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Masal, Yaratıcılık, Yaratıcı Yazma
Pazarsuyu Vadisindeki (Giresun) HES'ler ve çevresel etkileri
Yedi bölümden oluşan bu çalışmada, "Pazarsuyu Vadisindeki (Giresun) HES'ler ve Çevresel Etkileri" coğrafya biliminin araştırma ilke ve yöntemlerine göre araştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde amaç, yöntem ve önem bakımından değerlendirme yapılmıştır. İkinci bölümde HES kavramı ve HES türleri açıklanmış, Dünya, Türkiye, Karadeniz Bölgesi ve Giresun ili ölçeğinde HES potansiyelleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, HES'lerin çevresel etkilerine genel bir değerlendirme yapılarak bazı çevresel etkilere örnekler verilmiştir. Aynı zamanda HES karşıtı eylemlere de değinilmiştir. Dördüncü bölümde, araştırma sahası olan Pazarsuyu Vadisi'nin fiziki, beşeri ve ekonomik coğrafya özellikleri Giresun ili ve Bulancak ilçesiyle bağlantılı olarak değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde, Pazarsuyu Vadisi'ndeki HES'ler hakkında teknik bilgiler verilmiştir. Altıncı bölümde, çalışmanın asıl konusu olan Pazarsuyu Vadisi'ndeki HES'lerin çevresel etkileri doğal, beşeri ve ekonomik bakımdan değerlendirilmiştir. Yedinci ve son bölümde ise tespit edilen çevresel etkilerin ortaya çıkarmış olduğu sorunlar ve bu sorunların çözümüne ilişkin öneriler maddeler halinde açıklanmıştır. Anahtar Kelimeler: HES, Pazarsuyu Vadisi, Giresun, Bulancak.
Ortaokul öğrenci velilerinin çocuk edebiyatına yönelik farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Araştırmada, ortaokul öğrenci velilerinin çocuk edebiyatına yönelik farkındalıklarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada betimsel araştırma modellerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. 2017-2018 eğitim öğretim yılı bahar döneminde yapılan araştırmanın evrenini Giresun ilinde öğrenim görmekte olan 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrenci velileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, Giresun il merkezinde yer alan Gedikkaya Ortaokulu ile Giresun'un Görele ilçesinin Çavuşlu beldesindeki Çavuşlu Ortaokulu'nda öğrenim gören 5, 6, 7 ve 8.sınıf öğrenci velileri (n=394) oluşturmuş olup velilerin çocuk edebiyatına yönelik farkındalıkları ile öğrencilerinin okuma alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla Çavuşlu Ortaokulu'ndaki öğrenciler (n=80) de çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, velilere yönelik "Çocuk Edebiyatına Yönelik Veli Görüşme Formu" ve "Çocuk Edebiyatına Yönelik Veli Farkındalık Anketi", öğrencilere yönelik "Okuma Alışkanlığına Yönelik Öğrenci Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 16.0 ile analiz edilmiş olup verilerin analizinde frekans, yüzde, ortalama değerleri ve korelasyon katsayısı hesaplanmış; t testi, ANOVA analizleri uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda ortaokul öğrenci velilerinin çocuk edebiyatına yönelik farkındalıklarının "Katılıyorum" düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Velilerin çocuk edebiyatına yönelik farkındalıkları ile eğitim durumları, eğitim aldıkları yer, cinsiyetleri, gelir durumları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yine araştırma sonuçlarına göre velilerin çocuk edebiyatına yönelik farkındalıkları ile çocuklarının okuma alışkanlığı arasında ilişki olduğu, velilerin öğrencilere göre daha sık kitap okuduğu, çocuk edebiyatı eserlerinden okumayan veli oranının okuyan veli oranından fazla olduğu ve veli ile öğrencilerin okuduğu çocuk edebiyatı eserleri arasında benzerlik olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Okuma, okuma alışkanlığı, çocuk edebiyatı, öğrenci velileri, farkındalık.
Yücel Feyzioğlu'nun eserlerinin Türkçe eğitimi ve değerler eğitimi açısından incelenmesi
Teknolojinin insan yaşamının her alanına hızlı bir şekilde müdahil olmasıyla insan yığınlarını toplum hâline getiren değerlerin gelecek kuşaklara aktarımı daha da önem kazanmıştır. Toplumun duyuş, düşünüş ve yaşama bakışını yeni nesillere aktarmada edebî eserler vazgeçilmez araçlardır. Masallar, edebî eserler içinde insanın dünyaya geldikten sonra tanıştığı ilk edebî tür olması sebebiyle değer aktarımında etkin bir şekilde kullanılır. Bu araştırmada Yücel Feyzioğlu'nun eserlerinde yer alan dinî ve sosyal değerleri tespit etmek ve bu değerlerin Türkçe eğitimine katkısını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada Yücel Feyzioğlu'nun derleyip yeniden düzenleyerek yazdığı 30 masal kitabı incelenmiştir. Araştırmada daha önce yapılan çalışmalardan yola çıkarak 28 sosyal değer ve 11 dinî değer belirlenmiş, eserler nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile değerlendirilmiştir. Feyzioğlu'nun yaşamı ve masal anlayışıyla ilgili bilgiler araştırmacının "Yücel Feyzioğlu ile Masal ve Değerler Üzerine Röportaj" adlı çalışmasından elde edilmiştir. Araştırma sonucunda Türkçe Öğretim Programı'nda (2019) belirtilen sosyal, dinî, millî ve evrensel değerleri öğrencilere aktarmada Yücel Feyzioğlu'nun eserlerinin etkin bir şekilde kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.
Sosyal bilgiler dersi demokrasinin serüveni ünitesinde kullanılan konuşma halkası tekniğinin öğrenci akademik başarısına etkisi
Bu araştırmanın amacı, Ortaokul 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi "Demokrasinin Serüveni" ünitesinin konuşma halkası tekniğine göre öğretiminin öğrenci akademik başarısına etkisini araştırmaktır. Araştırmada "ön test – son test kontrol gruplu" desen uygulanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ağrı ili Hamur ilçesi Yatılı Bölge Ortaokulu 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Ağrı ili, Hamur ilçesi Yatılı Bölge Ortaokulunda okuyan 6/A,B,C,D şubelerinde eğitim gören 70 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 35'i deney grubunu, diğer 35'i ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Deney grubuna konuşma halkası tekniği uygulandı. Kontrol grubuna ise geleneksel yöntem ile öğretim yapıldı. Araştırmada iki gruba da ön test ve son test başarı testi uygulandı. Elde edilen veriler SPSS programı ile analiz edildi. Analiz sonucunda son test puanları açısından deney grubundaki öğrenciler kontrol grubundaki öğrencilere göre daha başarılı bulunmuştur. Bu çalışma sonucunda elde edilen veriler ışığında konuşma halkası tekniğinin geleneksel öğrenme yöntemine göre daha etkili olduğu saptanmıştır.
Paragraf yazma becerilerini geliştirme üzerine bir uygulama
Bu çalışmada, öğrencilere etkinliklerle paragraf yazmayı ve paragrafın yapısını öğreten "Etkinlik ve Yapı Temelli Paragraf Yazma Yöntemi"nin öğrencilerin tutarlı paragraf yazma becerilerinin geliştirilmesinde etkili olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2015- 2016 eğitim- öğretim yılı bahar döneminde, Kırşehir ili merkezinde bulunan İMKB 23 Nisan Ortaokulu 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi rastgele seçilen iki sınıftır. Deney grubu 15 kişi , kontrol grubu 15 kişiden oluşmaktadır. Çalışma 8 hafta sürmüştür. Araştırmada ön test, son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Veri elde etmek amacıyla "Paragraf Tutarlılığı Değerlendirme Ölçeği", elde edilen verilerin analizi için ise bağımlı ve bağımsız t testi kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda: 1. Deney grubu öğrencilerinin yazdıkları paragraflardan aldıkları ön test toplam puan ortalamaları ile son test toplam puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Fakat kontrol grubu öğrencilerinin yazdıkları paragraflardan aldıkları ön test toplam puan ortalamaları ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark görülmemiştir. 2. Deney grubunda bulunan öğrencilerin yazdıkları paragraflardan aldıkları son test puan ortalamaları ile kontrol grubunda bulunan öğrencilerin yazdıkları paragraflardan aldıkları son test puan ortalamaları kıyaslandığında, deney grubunda bulunan öğrencilerin tutarlı paragraf yazma becerilerinin anlamlı düzeyde geliştiği görülmüştür. 3. Deney grubu öğrencilerinin paragrafta Düşünce Organizasyonu, Yapı/Sonuç Tezi,Bütünlük/Bağlantı unsurlarından ön testten aldıkları puanlarla bu unsurlardan,paragraf yazma eğitimi aldıktan sonraki süreçteki puanları arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yazma Eğitimi, Paragraf Yazma, Paragrafta Yapı, Tutarlılık.
Study of multiple intelligence in terms of efficiency in Turkish study books
The aim of this study was to investigate secondary 5-6-7 and 8th in terms of Turkish course and intelligence fields located in the Multiple Intelligence Theory in the activities of the workbook. Qualitative research methods of the "Descriptive Analysis" used in this study was conducted in the 2015-2016 academic year, students in secondary classes and the books it work. In the study, the Ministry of Education, the Board of Education and the Presidency 5-6-7 Grade 8 students prepared lessons and workbooks (8 books) were examined. Said unit topics activities, examined the extent to which they include eight different intelligence, supported by tables and graphs. All these investments at the end of the name in the book, each unit in the absence of activities for all intelligence, is folded on top of some intelligence space on some issues, some intelligence that neglected the area, even has been observed that no location given Keywords: Multiple Intelligences, Turkish Language Teaching Program event
Ortaokul öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yozgat ili örneği)
Değişen dünyada bilgiye ulaşmanın en doğru yolu okumaktır. Okuma, bir çözümleme, yorumlama ve eleştirme işidir. Akıcı okuma ise okuma becerisinin önemli bileşenlerindendir. Akıcı okuma, uygun hızla, kelimeleri kolayca tanıyarak ve uygun ifade ile okumaktır. Akıcı okumanın hız, hatasızlık ve prozodi olmak üzere üç temel boyutu vardır. Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Betimsel ve ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmaya 5, 6, 7 ve 8. sınıfa giden 340 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, 2016-2017 Eğitim-Öğretim Yılının Güz döneminde toplanmıştır. Her öğrenciye farklı türdeki üçer metin birer dakika boyunca sesli olarak okutularak öğrencilerin sesleri kaydedilmiştir. Daha sonra bu kayıtlar dinlenerek her bir metin için öğrencilerin doğru ve yanlış okudukları kelimeler ayrılmadan bir dakikada okudukları toplam kelime sayıları ve yaptıkları hata sayıları belirlenmiştir. Bir dakika içinde doğru veya yanlış fark etmeksizin okunan bütün kelimeler okuma hızı olarak kaydedilmiştir. Okunan bütün kelimelerden yanlış okunanlar çıkarılmış, daha sonra doğru okunan kelime sayısı okunan toplam kelime sayısına bölünüp yüz ile çarpılmıştır. Bu da doğru okuma oranı olarak kaydedilmiştir. Prozodi ise prozodik okuma ölçeği kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayara yüklenerek uygun SPSS.21 paket programı ile çözümlenmiştir. İstatistik yöntemi olarak Kruskal Wallis, Mann-Whitney-U testleri; Spearman Brown Sıra Farkları korelasyon kat sayısı, yüzde ve frekans kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin akıcı okuma düzeyleri ile sosyoekonomik durumları, cinsiyet özellikleri, sınıf düzeyleri, akademik başarı düzeyleri, okullarının başarı sırası, kitap okuma sıklıkları, sosyal medya kullanım durumları, okur öz yeterliği ve okumaya yönelik tutumları arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre sosyoekonomik düzeyi yüksek olan öğrencilerin akıcı okuma becerileri daha iyi seviyededir. Kız öğrencilerin akıcı okuma seviyeleri erkeklerinkinden daha iyi durumdadır. Sınıf seviyesi yükseldikçe öğrencilerin akıcı okuma becerileri de artış göstermektedir. Türkçe dersi akademik başarısı yüksek olan öğrenciler, okulları TEOG (Temel Öğretimden Ortaöğretime Geçiş) sınavında başarılı olan öğrenciler, yıl içerisinde daha fazla kitap okuyan öğrenciler, sosyal medya hesabına sahip olan öğrenciler, okur öz yeterliği ve okumaya yönelik tutumu yüksek olan öğrenciler diğer öğrencilere göre daha akıcı okumaktadırlar. Araştırmada elde edilen sonuçlar, ilgili literatürle karşılaştırılarak birtakım önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Okuma, Okuma Akıcılığı, Ortaokul, Öğrenci
Türkçe öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin, eleştirel okuma becerisine etkisi
Bu çalışmada Türkçe öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri ve eleştirel okuma becerilerine yönelik bir inceleme yapılmıştır. Bu araştırma sonucunda, Türkçe öğretmen adaylarının çeşitli değişkenlere göre eleştirel düşünme eğilimleri, eleştirel okuma becerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte eleştirel düşünme eğilimlerinin, eleştirel okuma becerisi üzerindeki etkisinin ortaya koyulması araştırmanın amaçları arasındadır. Yapılan araştırmada öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri ve eleştirel okuma öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak ve öğrencilerin demografik özelliklerine göre anlamlı farklılık olup olmadığını test etmek amaçlanmıştır. Bu amaç bağlamında yapılan araştırma ilişkisel tarama modeli niteliğindedir. Araştırmada veri toplama aracı öğrencilerin kişisel bilgilerini oluşturan, eleştirel okuma öz-yeterlik algısı ölçeğinden ve eleştirel düşünme becerisi ölçeğinden oluşmaktadır. Araştırmanın amacına uygun olarak toplanan veriler SPSS-21 paket programına işlenmiştir. Ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizi çalışmaları için ise LISREL paket programı kullanılmıştır. Öğrencilerin tepkilerine göre öz-yeterlik algıları ve becerileri arasındaki ilişkiye ve demografik özelliklerine göre aralarında farklılıklara bakmadan önce veri dağılımının parametrik veya nonparametrik olup olmadığına karar vermek için normallik ve levene homojenlik testleri yapılmıştır. Eleştirel okuma öz-yeterlik algısı ölçeğinin alt faktörleri ve geneli ile eleştirel düşünme becerisi ölçeğine ait öğrencilerin puan dağılımlarına ilişkin betimsel istatistiklere (ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler, çarpıklık değeri) hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: Eleştirel Düşünme, Eleştirel Okuma, Türkçe Öğretmen Adayları
Sosyal bilgiler dersinde (Sosyobilimsel bir konu olarak) küresel ısınma hakkında öğrenci görüşleri
Bu araştırma Sosyal Bilgiler Dersinde sosyobilimsel bir konu olarak küresel ısınma hakkında ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca öğrencilerin argümantasyon becerileri kontrol edilmiştir. Veri toplamak için 2013-2014 yılları arasında Yozgat ili Sorgun ilçesinde bulunan 16 devlet okulunda öğrenim görmekte olan 613 öğrenci, örneklem grubu olarak seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırma deseni olarak hem nitel hem nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Araştırmacı tarafından geliştirilen beşli likert tipte hazırlanmış Küresel Isınma Öğrenci Görüş Anketi ile öğrenci görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Anketten toplanan veriler tarama modeline bağlı olarak SPSS programında analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında anket verilerinden elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin anket puanları alt, orta ve üst grup olarak belirlenip her bir gruptan üçer öğrenci ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Buradan elde edilen nitel veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda anketteki "Küresel ısınma buzulların erimesine sebep olur." maddesini öğrencilerin %80,9'u olumlu yönde (Katılıyorum ve Kesinlikle Katılıyorum) yanıtladığı görülmüştür. "Küresel ısınmadan dolayı dünyanın her yeri aynı oranda etkilenecektir." Şeklindeki anket maddesine ise öğrencilerin %74,2'si kararsız ve olumlu yönde yanıt verdiği tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan kız öğrencilerin erkeklere kıyasla, kasaba ve köylerde yaşayanların şehir merkezlerinde yaşayanlara kıyasla küresel ısınma konusunda daha fazla bilgiye sahip olduğu görülmüştür. Öğrencilerin öğrenim gördükleri okulun bulunduğu konuma göre (kasaba-şehir merkezi) anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin küresel ısınmayla ilgili olarak ilk bilgi edinme kaynaklarının en çok %55,8 oranla kitle iletişim araçları olduğu, daha sonra ise %41,4 oranla öğrencilerin bilgilerini ilk olarak okuldan elde ettikleri anlaşılmıştır. Öğrencilerin ilgi duyduğu dersler arasından Fen Bilimleri Dersine karşı ilgi duyan öğrencilerin anket maddeleri puanlandığında en yüksek ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Odak grup görüşmesi verileri analiz edildiğinde anket puanlarına göre üst grupta yer alan öğrencilerin diğer iki guruba (alt ve orta) göre argümantasyon becerilerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Türkçe öğretmenlerinin sınıf içi etkili iletişim becerileri algılarının incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin sınıf içi etkili iletişim becerileri algılarını "cinsiyet, medeni durum, iletişim becerileri eğitimi alma durumu, liderlik eğitimi alma durumu, yöneticilik yapma durumu, mesleki kıdem ve sınıftaki öğrenci sayısı" değişkenleri açısından incelemektir. Nicel olan bu çalışma, tarama modellidir. Araştırmanın evrenini, 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında, Kırşehir'in bütün ilçelerinde görev yapmakta olan 207 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Örneklem alma yoluna başvurulmamış, evrenin tamamına ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Sınıf İçi Etkili İletişim Becerileri Algı Ölçeği (SİEİBAÖ)" kullanılmıştır. Sınıf içi etkili iletişim becerileri "beden dilini etkili kullanma" alt faktörüne ilişkin algıda, kadın Türkçe öğretmenlerinin lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sınıf içi etkili iletişim becerileri "etkili konuşma" alt faktörüne ilişkin algıda, iletişim ve liderlikle ilgili bir eğitim alan Türkçe öğretmenlerinin lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sınıf içi etkili iletişim becerileri "beden dilini etkili kullanma" alt faktörüne ilişkin algıda, liderlikle ilgili bir eğitim alan Türkçe öğretmenlerinin lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sınıf içi etkili iletişim becerileri "etkili konuşma" alt faktörüne ilişkin algıda, yöneticilik deneyimi olan Türkçe öğretmenlerinin lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sınıf içi etkili iletişim becerileri "etkin dinleme" ve "empati kurma" alt faktörlerine ilişkin algıda, mesleki kıdemi daha fazla olan Türkçe öğretmenlerinin lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Sınıf içi etkili iletişim becerileri "etkin dinleme ve empati kurma" alt faktörüne ilişkin algıda, sınıfında 30'dan fazla öğrenci bulunan Türkçe öğretmenlerinin lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Türkçe öğretmenlerinin "Sınıf İçi Etkili İletişim Becerileri Algı Ölçeği"nin geneline ve "etkili konuşma, etkin dinleme, empati kurma, beden dilini etkili kullanma" alt faktörlerine ilişkin algı düzeylerinin çok yüksek olduğu ve "Cinsiyet, iletişim becerileri eğitimi alma durumu, liderlik eğitimi alma durumu, yöneticilik yapma durumu, mesleki kıdem, sınıftaki öğrenci sayısı" bağımsız değişkenlerinin Türkçe öğretmenlerinin sınıf içi etkili iletişim becerileri algılarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.