
221
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Uzun süreli kullanılan ilaçların antimikrobiyal etkisinin ve antimikrobiyal ajanlar ile etkileşiminin araştırılması
Kronik hastalıklar; yavaş ilerleyen, 3 ay ve daha uzun süren, birden fazla risk faktöründen kaynaklanan, kişinin yaşam kalitesini etkileyen, sürekli tıbbi destek almasını gerektiren ve günlük yaşamı kısıtlayan durum olarak tanımlanmaktadır. Kronik hastalığı olan kişiler, düzenli ve uzun süreli ilaç kullanmak durumundadır. Bu ilaçlarla birlikte zaman zaman antimikrobiyal ajanlar da kullanılmaktadır. Uzun süreli kullanılan ilaçların potansiyel antimikrobiyal etkinliğinin ve diğer antimikrobiyal ajanlarla olan etkileşimlerinin mikroorganizmaların antimikrobiyal duyarlılıklarını etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle uzun süreli ilaç kullanan kişilerde ilaç seçimlerinin, dozlarının ve kombine kullanımlarının ayarlanmasında antimikrobiyal ajanlara duyarlılıklarının da göz önüne alınarak değerlendirilmesi hedeflenmelidir. Çalışmamızda, kronik hastalıklarda uzun süreli ve sıklıkla kullanılan bazı ilaçların antimikrobiyal etkilerinin ve diğer antimikrobiyal ajanlarla etkileşimlerinin araştırılması amaçlandı. Bu ilaçlar; hiperlipidemi tedavisinde kullanılan statin grubu ilaçlardan atorvastatin ve rosuvastatin, hipertansiyon tedavisinde kullanılan beta bloker ilaç grubundan metoprolol ve propranolol, mide koruyucu ilaç grubundan lansoprazol ve esomeprazol olarak belirlendi. Çalışmamızda, Trakya Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı'ndan temin edilen standart mikroorganizmalar ve anabilim dalı kültür koleksiyonunda yer alan dirençli izolatlar kullanıldı. İlaçların antimikrobiyal etkisi mikrodilüsyon yöntemi ile saptandı. İlaçların antibiyotiklerle ve birbirleriyle kombine kullanımı ile oluşan antimikrobiyal etki ise dama tahtası yöntemi ile belirlendi. Çalışmamızda, ilaçların antibiyotiklerle birlikte kullanıldığında, bu antibiyotiklerin izolatlara etki eden MİK değerlerini düşürdüğü ve ayrıca dama tahtası yöntemi sonuçlarına göre dirençli E. coli izolatın 3'ünde sinerjik etki gösterdiği tespit edildi. Sonuç olarak çalışmamızda, kronik hastalıkları nedeniyle uzun süreli ilaç kullanan kişilere uygulanacak olan antimikrobiyal tedavilerde kullanılan ilaçların antimikrobiyal ilaçlar ile sinerjik ya da antagonist etkisinin ve bu etkilerin tedavide kullanılan antimikrobiyal ajanların inhibitör konsantrasyonlarına etkisinin de değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldı. Ayrıca, kronik hastalıklarda kullanılan bazı ilaçların dirençli bakteriyel enfekiyonların tedavisinde de potansiyel bir rol oynayabileceği ve bu ilaçların tek başlarına ve antimikrobiyal ajanlarla birlikte duyarlılıklarının araştırılarak tedavide yeni yaklaşımlar geliştirilebileceği düşünülmektedir.
Ksantin türevleri varlığında mikrobiyal biyofilm oluşumunun araştırılması
Giriş ve Amaç: Biyofilmler, polimikrobiyal yapıda olabilmeleri, antibiyotiklere karşı dirençli olmaları ve antifagositik etkileri nedeniyle sıklıkla tedavisi zor kronik enfeksiyonlardan ve endüstriyel alanlarda yaşanan sıkıntılardan sorumlu tutulmaktadır. Özellikle nozokomiyal enfeksiyonlarda görülen biyofilm oranındaki artış bu alanda yapılan çalışmaların önemini artırmaktadır. Bu çalışmada Uzunköprü Devlet Hastanesi'nde çeşitli klinik örneklerden izole edilen 30 adet izolatın biyofilm yapma yeteneklerinin, ksantin türevi olan kafein, teofilin, teobromin ve bu bileşiklerin laboratuvar ortamında sentezlenen türevlerinin bu izolatlar üzerindeki antibiyofilm etkilerinin ve açil homoserin lakton (AHL) molekülü üzerindeki etkilerinin saptanması amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada kalite kontrol amacıyla kullanılan Escherichia coli ATCC 25922, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 suşları ve biyofilm pozitif kontrol olarak kullanılan Staphylococcus aureus ATCC 29213 suşu Farmasötik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı kültür koleksiyonundan temin edildi. Kristal viyole-mikroplak yöntemi kullanılarak izolatların biyofilm yapma yetenekleri ve maddelerin antibiyofilm etkileri incelendi. Kuyucuk difüzyon testi ile çoğunluğu algılama sistemi deneyinde AHL varlığının ve inhibisyonunun gösterilmesi amacıyla ise Chromobacterium violaceum ATCC 12472 suşu kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızda, kafein, teofilin, teobromin ve laboratuvar ortamında sentezlenen diğer türevlerin mikroorganizmalarda biyofilm oluşumunu engellediği veya biyofilm düzeylerini azalttığı, ayrıca sadece teofilin türevi olan 8-hidrazinoteofilin (TfN) molekülünün AHL yıkımını gerçekleştirdiği saptandı. Sonuç: Ksantin türevi bileşiklerin biyofilm kaynaklı enfeksiyonların tedavisi için yeni bir alternatif olabileceği söylenebilir. Ayrıca farklı mikroorganizmalar farklı türevlerin kombinasyonlar halinde çalışılmasının tedaviye yeni yaklaşımlar kazandırması açısından umut vaat edici olduğu düşünülmektedir.
Pozitif kan kültürlerinden yapılacak hızlı antimikrobiyal duyarlılık testi (HADT) ile uygun antibiyotik tedaviye katkı sağlanması
Hızlı Antimikrobiyal Duyarlılık Testi, bazı bakteriler için Avrupa Antimikrobiyal Duyarlılık Testi Komitesi tarafından doğrulanmıştır. Çalışmada; antibiyotik disklerinin ve mikroorganizma tanımlama sürelerinin değerlendirilmesinin rutin olarak kullanılan otomatik sistemlerle zaman ve doğruluk açısından karşılaştırılması amaçlandı. Pozitif sinyal veren şişelerden alınan numunelerde 4, 6, 8 veya 16-20. saatlerde antibiyotik disk zon çapı sonuçları belirlendi ve bu sırada ilk tanısını sağlayacak konvansiyonel yöntemler kullanıldı. Kolonilere tahmini tanı uygulanmış sonuçları kliniğe rapor edilmiştir. Kanlı agar besiyerindeki üremelerin tanımlanması ve antimikrobiyal duyarlılık testi otomatik sistem (Vitek-2, bioMérieux, Fransa) ile yapıldı. İstatistiksel yöntemler olarak; Z-Testi ve Fisher'in kesin testi kullanıldı. Laboratuvarımıza 5.5 ayda 5.049 kan kültürü ulaştı. 2170 tanesi pozitif sinyal verdi. Kategorik uyum şu şekilde belirlendi: (4,6,8,16-20), E. coli (88,89,93,-), K. pneumoniae (88,95,89,-), A. baumannii (95,94,95,-), P. aeruginosa (-,86,86,-), TPZ (86,87,92,-), CAZ (95,95,92,-), MEM (95,96,89,-), CIP ( 90,95,93,-), SXT (92,95,89,-), AK (82,94,95,-), IPM (86,93,89,-), S. aureus (100,100,98,100), FOX (100,100,98,100), E. faecalis (-,100,68,72), E. faecium (-,-,84,-), AM (-,100,85,100), VA (-,-,36) ,0), LNZ (-,100,94,100), S. pneumoniae (-,-,-100), AM (-,-,-,100), E (-,-,-,100). En fazla numunenin okunma süresi Gram negatif bakterilerde 6-8 saat, S. pneumoniae'de 16-20 saat, diğer Gram pozitif bakterilerde ise 8 saattir. Bunların dışında Vitek-2 ile 136 bakteri isimlendirildi. Hızlı Antimikrobiyal Duyarlılık Testi ile otomatik tanımlama sistemi arasındaki saat farkı şu şekildedir; E. coli (20,9 saat), K. pneumoniae (20,8 saat), A. baumannii (29,7 saat), P. aeruginosa (19,2 saat), S. aureus (15,3 saat), E. faecalis (10,8 saat), E. faecium (14,5 saat), S. pneumoniae (37 saat). Hızlı Antimikrobiyal Duyarlılık Testi ile kan kültürlerinde üreyen bakterilerin antimikrobiyal duyarlılık sonuçları saatler içerisinde yüksek doğrulukla verilebilmektedir.
Klebsiella pneumoniae izolatlarının virülans özelliklerinin araştırılması
Yüksek virülans kapasitesi ve artan antibiyotik direnciyle öne çıkan Klebsiella pneumoniae, özellikle invaziv enfeksiyonlara neden olan hipervirülan patotipleri aracılığıyla küresel ölçekte ciddi bir halk sağlığı tehdidine dönüşmüştür. Bu çalışma, hipervirülan Klebsiella pneumoniae'nın bölgemizdeki sıklığını, moleküler ve fenotipik özelliklerini ve bunların klinik yansımalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Mart–Ekim 2024 tarihleri arasında laboratuvarımıza gönderilen çeşitli klinik örneklerden izole edilen 289 Klebsiella pneumoniae suşu; string test, kapsül tipi, aerobaktin geni, antibiyotik duyarlılıkları, genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz üretimi ve dizi tipleri açısından incelendi. Örneklerin %11,8'i hipervirülan olarak değerlendirildi. Hipervirülan izolatların %79,4'ünde (27/34) string test pozitif bulundu. Hipervirülan izolatların en yüksek oranda saptandığı klinik tablolar sırasıyla; ampiyem (%20), abdominal enfeksiyon (%18,2), idrar yolu enfeksiyonu (%13,3), osteomyelit (%11,1), bakteriyemi (%10,4) ve pnömoni (%6,9) idi. Hipervirülan ve klasik izolatlarda en sık K2 kapsül tipi tespit edildi. Hipervirülan suşlarda karbapenem direnci %20,6; genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz üretimi ise %5,9 olarak belirlendi. Hipervirülan izolatların ikisinde karbapenem direnci ile birlikte genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz üretimi tespit edildi. Test edilen antibiyotiklere karşı duyarlılık oranları hipervirülan gruptaki izolatlarda genel olarak daha yüksek bulundu. Hipervirülan izolatlarda saptanan dizi tipleri ST23 (%25), ST25 (%25), ST147 (%25), ST14 (%12,5) ve ST65 (%12,5) idi. Mortalite oranları klasik suşlarda daha yüksek (%56,1) bulundu. Çalışmamız, hipervirülan Klebsiella pneumoniae izolatlarının bölgemizde dolaşımda olduğunu ve K2 kapsül tipinin baskın olduğunu göstermektedir. String test ile hipervirülan izolatlar arasındaki yakın ilişki, hipervirülan suşların erken dönemde tanımlanmasında yararlı olabileceğini düşündürmektedir. Seçilmiş olgularda sefiksim, trimetoprim-sülfametoksazol, amikasin, gentamisin ve kolistin gibi antibiyotikler hipervirülan enfeksiyonların ampirik tedavisinde değerlendirilebilir. Çoklu ilaca dirençli ST23-K1 klonunun saptanması, Klebsiella 78 pneumoniae'nın bölgesel yayılımının izlenmesi ve direnç-virülans etkileşiminin erken dönemde tanımlanmasına yönelik sürekli sürveyans programlarının gerekliliğini vurgulamaktadır.
Tekirdağ ilindeki tüberküloz şüpheli hastalarda aside dirençli basil tanısında ehrlich-ziehl-neelsen ve auramine-rhodamine boyama yöntemlerinin sonuçlarının karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Tüberküloz yakın temas ile kolay bir şekilde bulaşan ve potansiyel ölüm tehlikesi olarak kabul edilen bir hastalık olması nedeniyle hızlı tanı konulması ve etkili bir şekilde tedavi edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; tüberküloz şüpheli hastalardan laboratuvara gelen klinik örnekler EZN ve AR boyama yöntemleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda; Kültür referans test kabul edilerek AR boyama yönteminin duyarlılığı (%92) EZN boyama yönteminin duyarlılığına (%78) göre daha yüksek bulunmuştur. EZN boyamanın özgüllüğü (%94) AR boyamanın özgüllüğüne (%84) göre daha düşük bulunmuştur. Çalışmamızda boyanan peraparatların mikroskopta alan tarama süreleri karşılaştırıldığında EZN ile boyanan bir preparat ortalama 5.4 dk da, AR ile boyanan bir preparat ortalama 2.8 dk' da incelenmiştir. Sonuç olarak; duyarlılığı yüksek bir boyama yönteminin kullanılması incelenecek örnek sayısını azaltarak, her preparat için alan tarama süresinin kısalmasıyla kültür pozitif örneklerin tespit edilme olasılığını arttıracaktır.
Vankomisin, metisilin duyarlı teikoplanin dirençli bakterilerin direnç paternlerinin belirlenmesi
İnsanlarda mikrobiyota elemanlanları olan Stafilokoklar toplum ve hastane kaynaklı infeksiyonların en önemli etkenlerindendir. Metisilin dirençli Stafilokok suşlarında glikopeptid antibiyotikler kullanılır. Metisilin direncinin belirlenmesinde otomatize sistemlerin kullanımının artmasıyla düşük ve yanlış MIK sonuçlarında bile glikopeptid antibiyotiklerin kullanımını arttırmıştır. Bu sonuç vakalarda glikopeptid direncinin geliştirmesini hızlandırmıştır. Artan direnç infeksiyonların tedavisinde zorluklara neden olmuş bu da vakalarda genetik temelin araştırılmasıyla farklı tedavi yöntemlerinin bulunmasının amaçlanmasına yönlendirmiştir. Çalışmamızda laboratuvar örneklerinden izole edilen Staphylococcus suşları incelenmiştir. 30 suşun 3'ü S. aureus, 27'si KNS olarak tespit edilmiştir. Bu suşlar Kirby Bauer disk difüzyon yöntemi ile metisilin, fusidik asit, penisilin, tetrasiklin, trimetoprim-sülfametoksazole, siprofloksasine, klindamisin, eritromisin ve gentamisine direnç olanları belirlenmiştir. Vankomisin ve teikoplanin mikrodilüsyon yöntemi ile duyarlılık durumları belirlenmiştir. Çıkan sonuçlarda teikoplanin dirençli olan suşlara PCR yöntemi ile tcaRAB gen bölgesindeki mutasyonların varlığı araştırılmıştır. PCR ile mutasyon varlığı analiz edilen 15 stafilokok suşunun, 10 tanesi metisilin dirençli, vankomisin duyarlı ve teikoplanin dirençli, 5 tanesi metisilin, vankomisin duyarlı teikoplanin dirençli olarak tespit edilmişti. PCR sonuçlarına göre, teikoplanin dirençli 15 suşta gen bölgeleri amplifiye olmuştur. Sonuçta hastane enfeksiyonlarının etkin tedavisi ve mutasyonlarla oluşan direncin minumuma indirilmesinde teikoplanin dirençlinin genetik temelinin araştırılması alınacak önlemlerin belirlenmesi için önem arz etmektedir. Anahtar kelimeler: Stafilokok, Metisilin, Vankomisin, Teikoplanin, MIK, PCR
Klinik örneklerden izole edilen enterococcus SPP'nin antibiyotik direnç oranlarının yıllar içindeki değişimi
Bu çalışmanın amacı, Ocak 2018 ve Aralık 2021 tarihleri arasında Tekirdağ ilinde bulunan Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi'nde poliklinik, servis ve yoğun bakım hastalarından alınan çeşitli numunelerden izole edilen enterokok türlerinin antibiyotik direnç oranlarının yıllar içindeki değişiminin retrospektif olarak saptanmasıdır. 01.01.2018 ve 31.12.2021 tarihleri arasında mikrobiyoloji laboratuvarına gönderilen çeşitli klinik örneklerden izole edilen 417 farklı hastaya ait Enterococcus türleri incelendi, izolatların izole edildiği hastaların demografik özellikleri, numune çeşidi, numunelerden elde edilen enterokok türleri ve izolatların antibiyotik duyarlılık sonuçları gibi hastaya ait birçok veri geriye dönük olarak hastanenin laboratuvar bilgi yönetim sisteminden toplanarak analizleri yapıldı. Numunelerin alındığı 417 hastanın 204'ü erkek, 213'ü kadındır. Enterokok izolatlarının 154'ü poliklinik, 139'u servis, 124'ü yoğun bakım hastalarından elde edilmiştir. Tür tanımlaması yapılan 122 enterokok izolatının 60'ı E. faecalis, 49'u E. faecium, 4'ü E. durans, 3'ü E. casseliflavus, 3'ü E. gallinarum, 2'si E. raffinosus, 1'i E. avium olarak belirlenmiştir. 417 numunenin 253'ü idrar, 101'i kan, 37'si yara, 26'sı ise diğer numune çeşitleridir. Toplam antibiyotik direnç oranlarına bakıldığında; Ampisilin %39,3, siprofloksasin %49,2, vankomisin %8,4, teikoplanin %17, tigesiklin %3,2, yüksek düzey gentamisin %49, nitrofurantoin %11,6 olarak belirlendi. Linezolid direnci saptanmadı. Ampisilin, vankomisin ve nitrofurantoin direnç oranlarında 4 yıl içinde istatiksel olarak anlamlı bir artış olduğu saptanmıştır. Ampisilin, siprofloksasin, vankomisin, yüksek düzey gentamisin ve nitrofurantoin direnç oranlarının poliklinik hastalarından elde edilen enterokok izolatlarına kıyasla servis ve yoğun bakım hastalarından elde edilen izolatlarda anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Kurkuminin antibakteriyel aktivitesinin ve gentamisin sülfat ile sinerjistik etkisinin araştırılması
Bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde tercih edilen antibiyotiklerin yaygın kullanımı çoklu ilaca dirençli bakteri suşlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu durum enfeksiyonların tedavisini zorlaştırmakta ve oluşacak direncin önlenmesi amacıyla klasik antibiyotik tedavisine ek veya alternatif olarak kullanılabilecek biyoaktif ürün arayışına yol açmaktadır. Bu çalışmada; fitoterapötik bir ajan olan kurkumin ile gentamisin sülfatın Gram negatif (Klebsiella pneumoniae ATCC 13883, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853, Proteus vulgaris ATCC 3851) ve Gram pozitif (Bacillus cereus ATCC 11778, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Listeria monocytogenes ATCC 7644, Staphylococcus aureus ATCC 25923) bakteriler üzerine antibakteriyel aktivitesi incelenmiştir. Ayrıca kurkuminin tek başına etkilerinin yanı sıra gentamisin sülfat ile kombine edildiğinde oluşan sinerjistik etkileri de araştırılmıştır. Antibakteriyel aktiviteyi belirlemek için minumum inhibitör konsantrasyon ve disk difüzyon testi yapılmıştır. Sinerjistik etki çalışması için dama tahtası yöntemi kullanılmıştır. Çalışmamızda; minumum inhibitör konsantrasyon testi sonucu antibakteriyel aktivitenin tüm bakterilerde görüldüğü ve en düşük konsantrasyonun kurkumin için E. faecalis'te 7,81 µg/ml, gentamisin sülfat için ise K. pneumoniae'da 0,08 µg/ml olduğu bulunmuştur. Disk difüzyon testi sonucu test edilen tüm bakterilerde 32 ve 16 mg/ml konsantrasyonlarda inhibisyon zon çapı tespit edilmiştir. Kurkumin ile gentamisin sülfat kombinasyonunun dama tahtası testi sonucu bakterilerin dördünde (P. vulgaris, B. cereus, L. monocytogenes, S. aureus) additif, üçünde (P. aeruginosa, K. pneumoniae, E. faecalis) indiferans etki görülmüştür. Gram pozitif bakterilerden B. cereus'ta en düşük fraksiyonel inhibitör konsantrasyon indeksinin (FİKİ=0,75) bulunması kurkumin ile gentamisin sülfat kombinasyonunun kısmi sinerjistik etkili olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Sonuç olarak; kurkumin ve gentamisin sülfat sinerjisinin bakteriyel enfeksiyonlarda tedavi sürecindeki etkisini net olarak belirlemek adına sonuçlarımızın klinik izolatların dahil edileceği geniş ölçekli in vitro ve in vivo çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Ayrıca bu çalışma gentamisin sülfat ile kurkuminin sinerjistik etkisinin değerlendirildiği ilk çalışmadır. Farklı doğal terapötik ajanların bakteriyel enfeksiyonların ampirik tedavisinde antibiyotiklerle birlikte kullanımının antibiyotiklerin toksisitesini azaltması ve antimikrobiyal etkinliklerini arttırması açısından umut vaat edici görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Kurkumin, Gentamisin sülfat, Antibakteriyel aktivite, Sinerjistik etki.
Kan dolaşımı enfeksiyonlarının erken tanısında biyobelirteçlerin değerlendirilmesi
Kan dolaşımı enfeksiyonu (KDE), yüksek morbidite ve mortalite oranına sahip erken tanı ve tedavi gerektiren ciddi bir klinik tablodur. Kesin tanı için altın standart olarak kabul edilen kan kültürü yönteminin uzun sonuçlanma süresi, kontaminasyon riski ve yalancı negatiflik gibi bazı sınırlamaları mevcuttur. Bu nedenle, KDE'nin tanısına yardımcı olabilecek hızlı, spesifik ve uygulanabilirliği kolay biyobelirteçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, KDE'nin öngörülmesinde PCT, CRP, IL-6, TREM-1, CALPR, CAR, NLR, CD11b, CD14, CD64 ve CD69 gibi inflamatuvar ve hücre yüzey belirteçlerinin tanısal performanslarının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya KDE şüphesiyle kan kültürü örneği alınmış ve eş zamanlı rutin PCT, CRP, albümin ve tam kan sayımı testleri çalışılmış olan 180 hasta dahil edilmiştir. Kan kültürü şişeleri Render BC128 otomatize sisteminde inkübe edilmiş, izole edilen etkenler BD Phoenix 100 ve BioFire FilmArray multiplex PCR cihazıyla tanımlanmıştır. IL-6, TREM-1, CALPR düzeyleri ELISA yöntemiyle, CD11b, CD14, CD64 ve CD69 düzeyleri BD FACSCanto II flow sitometri cihazında belirlenmiştir. Hemokültür pozitif (n=130) hastaların 50'sinde gram negatif, 50'sinde gram pozitif bakteri ve 30'unda maya mantarı izole edilmiştir. Hemokültür pozitif ve hemokültür negatif (n=50) hasta grupları arasında; PCT, CRP, IL-6, TREM-1, CALPR, RDW, MPV, NLR, LMR, CAR, MHR, nCD11b %/MFI, mCD11b %/MFI, nCD14 %/MFI, mCD14 %/MFI, nCD64 %/MFI, mCD64 %/MFI, nCD69 MFI, mCD69 %/MFI düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). PCT, CAR, CRP, NLR, nCD14 MFI, nCD64%, mCD69% ile nCD64 MFI arasında ve IL-6 ile CALPR arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlenmiştir (p<0.05). ROC analizine göre PCT, CRP, IL-6, TREM-1, CALPR, CAR, NLR, nCD11b %/MFI, mCD11b MFI, nCD14 %/MFI, mCD14 MFI, nCD64 %/MFI, mCD64 %/MFI, mCD69 %/MFI'nın yüksek AUC değerlerine (>0.700) sahip olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, KDE'nin öngörülmesinde PCT, CRP, IL-6, TREM-1, CALPR, CAR, NLR ile birlikte nCD11b, mCD11b, nCD14, mCD14, nCD64, mCD64 ve mCD69 düzeyleri kan kültürüne yardımcı ek testler olarak kullanılabilir.
Karbapenemlere dirençli Klebsiella pneumoniae izolatlarına karşı seftazidim-avibaktamın farklı antimikrobiyallerle kombinasyonlarının etkinliğinin araştırılması
Kan dolaşımı enfeksiyonlarında Klebsiella pneumoniae, Escherichia coli'den sonra en sık izole edilen gram negatif etkendir. Genetik yapısındaki değişiklikler nedeniyle yüksek antibiyotik direnci gösteren bu bakteri, genişlemiş spektrumlu beta-laktamazlar (GSBL) üretebilir. GSBL üreten suşlara karşı karbapenemler tercih edilse de artan direnç, yeni antibiyotiklerin ve antibiyotik kombinasyonlarının araştırılmasını gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, kan kültürlerinden izole edilen karbapenemlere dirençli K. pneumoniae suşlarında seftazidim/avibaktam ile fosfomisin, meropenem ve kolistin kombinasyonlarının etkinliği dama tahtası ve zamana bağlı öldürme testleriyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, 1 Mayıs–31 Ekim 2024 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuvarına gönderilen kan kültürlerinden izole edilen, VITEK 2 sistemi ile karbapenem direnci saptanan 100 K. pneumoniae suşu incelenmiştir. İzolatlardaki karbapenemaz genleri, Bio-Speedy® Karbapenem Direnci qPCR kiti (Bioksen, Türkiye) ile PCR yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Seftazidim/avibaktam, meropenem ve kolistin MİK değerleri sıvı mikrodilüsyon, fosfomisin MİK değerleri ise agar dilüsyon yöntemiyle belirlenmiştir. Seçilen izolatlara dama tahtası ve zamana bağlı öldürme testleri uygulanarak antibiyotik kombinasyonlarının etkinliği değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen izolatların %74'ü yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalardan elde edilmiştir. Hastaların %52'si erkek, %48'i kadındır. Hastaların cinsiyet özellikleri ve yaş dağılımları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. İzolatların %87'sinde OXA-48, %77'sinde NDM, %69'unda KPC geni saptanmış; en sık gen kombinasyonu KPC+NDM+OXA-48 (%31) olmuştur. Seftazidim/avibaktam (CZA), meropenem (MEM) ve kolistine direnç oranları sırasıyla %72, %97 ve %84'tür. Fosfomisin (FOS) için 67 izolatın MİK değeri >32 μg/mL bulunmuştur. Dama tahtası testinde en fazla sinerji FOS+CZA kombinasyonunda görülmüş; diğer kombinasyonlarda genellikle tanımlanamayan etkileşim saptanmıştır. Zamana bağlı öldürme testinde FOS+CZA kombinasyonu için bir izolat sinerji, bir izolat antagonizma, diğerlerinde ise tanımlanamayan etkileşim görülmüştür. MEM+CZA kombinasyonunda bir izolatta sinerji, diğerinde tanımlanamayan etkileşim bulunmuş ve COL+CZA kombinasyonunda bir izolatta tanımlanamayan etkileşim saptanmıştır. İki yöntem arasındaki uyum %42,86 olarak tespit edilmiştir. Çalışmamızda dama tahtası yöntemi ile en yüksek sinerji oranı FOS+CZA kombinasyonunda tespit edilirken bunu MEM+CZA kombinasyonu izlemiştir. Time kill testi ile FOS+CZA ve MEM+CZA kombinasyonlarında sinerji saptandı. Dama tahtası yöntemi için standart yorumlama kriterlerinin bulunmaması ve zamana bağlı öldürme testi için testin uygulanış biçimi ve yorumlama kriterleri açısından fikir birliği bulunmaması çalışmalarda farklı sonuçların görülmesine neden olmaktadır. Bu farklılıklar, daha fazla çalışma yapılmasına ve her iki yöntem için standartların oluşturulmasına duyulan ihtiyacı göstermektedir.
Bakteri kültüründe karbapenemazların tespiti için kullanılan hızlı tanı test kitleri sonuçları ve pcr sonuçlarının karşılaştırılması
Karbapenemler, Gram negatif bakterilere karşı yüksek düzeyde etkinlik gösteren antimikrobiyal ajanlardır ve bu patojenlerin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde son seçenek olarak kullanılırlar. Ancak bu antibiyotiklerin yanlış ve aşırı kullanımı sonucunda karbapenem direncine sahip suşlar ortaya çıkmıştır. Son yıllarda Türkiye de dahil olmak üzere karbapenem dirençli suşlar dünya çapında artmaktadır. Oluşan bu direnç tedaviyi zorlaştırmaktadır. Özellikle karbapenemaz dirençli Klebsiella pneumoniae' nın %40-50 oranında ölüm oranına yol açması nedeniyle karbapenemazların hızlı ve doğru tanımlanmasını sağlamak, karbapenemaz üreten Enterobacterales türlerinin yayılmasını izlemek, önlemek tedavi için kritik öneme sahiptir. Karbapenemazların tespitinde Modifiye Hodge testi, karbapenemaz inaktivasyon yöntemi (CIM) ve CIM' in modifiye edilmiş versiyonu (mCIM), CarbaNP testi, MALDI-TOF MS, immünokromatografik lateral flow testi ve PCR gibi çeşitli fenotipik ve genotipik yöntemler vardır. CIM ve mCIM, sonuç için bir gece inkübasyon gerektirir ve bu testler yalnızca karbapenem hidrolizlerini tespit ederken enzim türünü belirleyemez. PCR, karbapenemaz tespiti için altın standart yöntem olarak kabul edilir. Ancak ek ekipman ve personele ihtiyaç duyulması PCR' ın laboratuvarlarda rutin olarak kullanımını kısıtlar. Son yıllarda karbapenemaz üreten Enterobacterales türlerini tanımlayabilen hızlı tanı testleri geliştirilmiştir. Bu çalışmada, Aralık 2021- Aralık 2023 tarihleri arasında iki yıllık süreçte laboratuvarda izole edilerek otomatize sistem ile EUCAST (European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing) kriterlerine göre meropeneme dirençli (R) ve yüksek dozda duyarlı (I) saptanan, 54 K. pneumoniae izolatı, konvansiyonel PCR ve lateral flow hızlı test yöntemleriyle karbapenemazların varlığı açısından değerlendirilerek, iki yöntem sonuçları karşılaştırılmıştır. Çalışmamızda lateral flow (Coris BioConcept O.K.N.V.I. RESIST-5, Belçika) in vitro hızlı tanı testi; OXA-48, KPC, NDM ve VIM tipi karbapenemazları tespit etmede yüksek duyarlılık göstermiştir. Ancak literatürde belirtildiği üzere özellikle NDM ile ilgili yalancı negatif sonuçlarla karşılaşılabileceği akılda tutulmalıdır.
Yenidoğan bebeklerin tükürük, idrar ve kan örneklerinde CMV DNA'nın araştırılması
Primer CMV enfeksiyonu, sağlam konakta genellikle asemptomatik seyreder, ancak immün sistemi henüz gelişmemiş fetusta çok ciddi hasarlara yol açabilir. CMV'nin bulaş yollarının çeşitliliği sebebiyle, seropozitivite oranları yaşla birlikte artmaktadır. Konjenital CMV enfeksiyonu prevalansı, ülkemiz gibi maternal seroprevalansın yüksek olduğu gelişmekte olan ülkelerde %1-5 civarındadır. Çalışmamızda, Sanko Üniversitesi Hastanesi'nde doğan, 30 yenidoğanın idrar, tükürük ve kan CMV PCR testleri ile annelerinin gebelik takiplerindeki CMV IGM, CMV IGG test sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Otuz bebeğe ait toplam 90 örnek CMV PCR ile araştırıldığında, tümü negatif olarak saptanmıştır. Yenidoğanların annelerinin gebelik dönemine ait CMV IgM, CMV IgG sonuçları incelendiğinde, tamamının CMV IgM sonucunun negatif olduğu görülmüştür. CMV IgG sonuçlarına göre gebelerin %93,3'ü seropozitif olarak değerlendirilmiştir. Maternal CMV taraması, fayda-maliyet durumuna göre değerlendirildiğinde, tedavisinin bulunmaması, gereksiz endişe ve girişimlere neden olabilmesi gibi sebeplerle evrensel olarak önerilmemektedir. Ancak konjenital CMV çeşitli nörolojik sekellere ve sensörinöral işitme kaybına neden olan, dünya genelinde konjenital enfeksiyonların en sık etkenidir. Dolayısıyla tespit edilemeyen işitme kaybı, konuşma ve dil becerilerinin normal kazanımına da zarar verebilir. Son on yılda tanı yöntemlerinde önemli gelişmelerin olması bu hastalarda CMV hastalığının klinik yönetiminde kolaylık sağlamıştır. Çalışmamızın en büyük sınırlılığı olgu sayımızın oldukça az olmasıdır. Toplumumuzdaki durumu daha net ortaya koyabilmek için prospektif olarak yenidoğanın en az iki yıl takibinin yapıldığı ülke çapında geniş çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan; CMV; CMV DNA.
Gıda üretimi ve dağıtımında çalışanlarda salmonella taşıyıcılığının araştırılması
Gıda kaynaklı hastalıklar küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu hastalıkların başlıca etkenlerinden biri olan Salmonella spp., özellikle hayvansal ürünler aracılığıyla insanlara bulaşabilmektedir. Etkenin tanısı kültür ve serolojik testlerle yapılabilir. Tedavide genellikle üçüncü kuşak sefalosporinler ve kinolonlar tercih edilir, ancak antibiyotik direnci, özellikle gelişmekte olan ülkelerde tedaviyi zorlaştırmaktadır. Bu nedenle temiz suya erişim, hijyen uygulamaları, güvenli gıda tüketimi ve aşılama önleyici açıdan kritik öneme sahiptir. Gıda zincirinde çalışan bireyler, asemptomatik taşıyıcı olduklarında dahi mikroorganizmayı gıdalara bulaştırarak salgın riski oluşturabilir. Bu nedenle, gıda çalışanlarının Salmonella taşıyıcılığı açısından düzenli olarak taranması hem gıda güvenliği hem de halk sağlığı açısından gereklidir. Bu çalışmaya, Mayıs 2024-Mayıs 2025 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Yemekhanesi ile Gaziantep Üniversitesi Merkezi Mutfak birimlerinde taşeron işçi olarak çalışan toplam 94 gönüllü birey dahil edilmiştir. Katılımcılara demografik bilgilerini ve sağlık öykülerini içeren anket uygulanmış, her bireyden gaita ve kan örnekleri toplanmıştır. Gaita örnekleri, Salmonella izolasyonu amacıyla selektif zenginleştirme besiyeri olan Selenit F buyyona inoküle edilmiş, ardından Salmonella-Shigella (SS) agar ve Xylose Lysine Deoxycholate (XLD) agar gibi selektif-diferansiyel besiyerlerine ekim yapılarak kültürleri incelenmiştir. Şüpheli koloniler morfolojik özellikleri dikkate alınarak seçilmiş ve BD Phoenix tam otomatik mikrobiyoloji sistemi kullanılarak biyokimyasal ve identifikasyon testleri ile doğrulanmıştır. Kan örnekleri santrifüj edilerek serumları ayrılmış, Gruber-Widal aglütinasyon testi ile serolojik değerlendirmeleri yapılmıştır. Kültür ve serolojik testler sonucunda, incelenen bireyler arasında Salmonella taşıyıcılık oranı %1.06 olarak saptanmıştır. Bu bulgular, gıda üretim ve dağıtımında çalışan asemptomatik Salmonella taşıyıcılarının, patojeni kontamine gıdalar aracılığıyla yayma potansiyeli nedeniyle halk sağlığı açısından ciddi bir risk oluşturduğunu göstermektedir. Sonuçlar, gıda sektöründe çalışan bireylerde rutin tarama programlarının, düzenli taşıyıcılık testlerinin ve mikrobiyolojik sürveyansın önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, hijyen uygulamalarının iyileştirilmesi, taşıyıcıların yakından izlenmesi ve antimikrobiyal kullanımının dikkatli yönetilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Bu çalışma, gıda güvenliğini sağlamaya yönelik mikrobiyolojik önlemlere katkıda bulunmakta olup, gelecekte yapılacak araştırmalarda özellikle taşıyıcı bireylerin mikrobiyolojik ve epidemiyolojik özelliklerinin daha ayrıntılı incelenmesi, kapsamlı koruyucu sağlık politikalarının geliştirilmesine ışık tutacaktır.
Hacettepe Üniversitesi Hastanelerindeki klinik örneklerden elde edilen acinetobacter baumannii complex'in klorheksidin ve kolistin duyarlılıklarının belirlenmesi
Acinetobacter baumannii complex (ABC)'in 2006'lı yıllarda yara yeri enfeksiyonu olarak ilk olgunun ortaya çıkmasından sonra tüm dünyaya yayılarak ve artan oranda antimikrobiyal direnç profilinin ortaya çıkması, WHO (Dünya Sağlık Örgütü)'nun bu patojeni hedef tahtasına oturtmasını sağlamıştır. Neden olduğu enfeksiyonun tedavisi yeni tedavi modaliteleri piyasaya sürülmesinin ardından gelişen direnç nedeniyle komplike bir duruma dönüşmüştür. Hem kromozomal hem de hareketli genetik yapılar olması bakımından, çok yetenekli bir patojene ile yıllardır maruz kalmaktayız. Bu çalışmanın amacı, ABC izolatlarında kolistin ve klorheksidin arasında çapraz direncin olup olmadığı ve kolistine karşı direnç profilini ortaya çıkartmaktır. Dolayısıyla, çalışma; kan kültürü, BAL, DTA gibi bölgelerde enfeksiyon yapan ABC'nin izole edilmesi, kolistin ve klorheksidin duyarlılık profilinin ortaya çıkarılması ve klonal varlığının çeşitliliğinin tesbiti üzerine dayanmaktadır. Çalışmaya dahil edilen 100 A. baumannii izolatı için, EUCAST (EUROPEAN COMMITTE ON ANTIMICROBIAL SUSCEPTIBILITY TESTING) klinik eşik ve sıvı mikrodilüsyon önerilerine göre kolistin ve klorheksidin duyarlılık profili belirlenmiştir. 15 izolatta kolistin direnci, on yedi izolatta ise 17 klorheksidin orta duyarlı izolat bulunmuştur. Yalnız bir 1 izolatta, hem klorheksidin orta duyarlılık hem de kolistin direnci saptanmıştır. A. baumannii dışında yapılan diğer bakterilerle pleiotropik direncin araştırılması için yapılan in-vitro deneylere göre, A. baumannii'de kolistin direncinin, klorheksidinin maruziyetiyle kazanmasının uyumun maliyeti olabileceğini ifade edebilmesi için ileri deneylere gereksinim vardır. Ayrıca kolistin direnci olan ABC izolatı için, PFGE (Pulsed Field Gel Electrophoresis) yapılmış olup yedi farklı klon saptanmıştır. Bu çalışma klorheksidin ile kolistin arasındaki ilişkiyi A. baumannii'de inceleyen ilk çalışma olup, başta İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde, klorheksidin azalmış duyarlılığın ve kolistin direncinin diğer yataklı bakım servislerine göre daha yüksek olduğu, kolistin dirençli enfeksiyon etkenlerinin tek bir klondan kaynaklanmayıp yedi farklı klondan kaynaklandığı ortaya çıkarılmıştır.
Klinik bacteroides fragilis grubu ı̇zolatlarda enterotoksin ve antibiyotik direnç genlerinin prevalansı ve moleküler tiplendirme
Bacteroides fragilis grubu (BFG) izolatları ile gelişen enfeksiyonların tedavisinde kullanılan antibiyotiklere dünya çapında artan direnç oranları bildirilmektedir. Direnç profilleri ülkeler, bölgeler ve hatta hastaneler arasında değiştiği için sürveyans önem arz etmektedir. Bu çalışmada hastanemizde BFG izolatlarında antibiyotik direnç prevalansının, direncin genetik mekanizmalarının belirlenmesi ve bu izolatların moleküler epidemiyolojisinin saptanması amaçlanmıştır. Antibiyotik duyarlılık testleri agar dilüsyon yöntemiyle, direnç genleri tespiti gerçek zamanlı PZR yöntemiyle, moleküler tiplendirme AP-PCR yöntemiyle yapılmıştır. BFG izolatlarının ampisilin, sefoksitin, piperasilin/tazobaktam, imipenem, meropenem, klindamisin, metronidazol ve tigesikline karşı direnç oranları sırasıyla %97.8, %28.3, %11.6, %7.9, %5.1, %47.8, %0 ve %4.3'tür. Tüm izolatlar içinde cepA, cfxA, cfiA, ermF, ermG, ermB, nim, linA, mefA, msrSA, tetQ, tetX, tetX1 ve bft geni sırasıyla %42.8, %44.9, %8.7, %44.2, %10.9, %2.2, %0.7, %29, %17.4, %7.2, %76.1, %8, %37.7 ve %16.7 oranlarında saptanmıştır. Klindamisin direnç genlerinin (ermF, ermG, ermB, mefA, msrSA, linA) BFG izolatlarında yaygın olduğu belirlenmiştir. Karbapenem direnç geni (cfiA) taşıyan 12 B. fragilis izolatının beşinde upstream bölgesinde IS [IS1187(n=3), ISBf6(n=1), IS612B(n=1)] saptanmıştır. Bu izolatlarda yüksek imipenemaz aktivitesi olduğu gözlenmiştir. Metronidazole azalmış duyarlılık saptanan bir izolatta nimE geni saptanmıştır. AP-PCR ile 101 farklı genotip saptanmış, BFG'de yüksek düzeyde genetik farklılık olduğu gözlenmiştir. Bu çalışmada, BFG izolatlarının antibiyotiklere direnç durumları ve direnç gelişiminde önemli role sahip direnç genlerine ait veri sağlanmıştır.
Aile sağlığı merkezine başvuran hastalarda helicobacter pylori sıklığı
Helicobacter pylori (H. pylori) infeksiyonu dünyada oldukça sık görülmektedir. H. pylori'nin görülme sıklığı, özellikle düşük sosyo-ekonomik durum, sağlık önlemlerinin yetersizliği, toplu yaşam koşulları ve su kaynaklarındaki sorunlarla ilişkili olarak artış göstermektedir. H. pylori ile infekte ve aşırı asit salgılanması olan kişiler mide ülseri, mide kanseri ve duodenum ülseri açısından büyük risk taşırlar. Özellikle mide kanseri açısından H. pylori tanısı konup antimikrobiyal tedavi ile eradike edilen hastalarda kanser riski büyük oranda azalmaktadır. Çalışmada H. pylori tespit edilen kişilerin Gastroenteroloji Kliniğine yönlendirilmesi ve ileri tetkikler uygulanması neticesinde, teşhisin kesinleştirilmesi ve erken teşhis konulması suretiyle, tedavi planına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Van il merkezinde bulunan Aile Sağlığı Merkezimize başvuran hastalardan rastgele seçilen 189'u kadın, 129'u erkek, 17-83 yaş aralığındaki (yaş ortalaması 45.24) 318 kişi üzerinde yapılan bu çalışmamızda; girişimsel olmayan (non-invaziv) testlerden özgüllüğü %100, duyarlılığı %98.8, doğruluğu %98.9 olan gaita hızlı antijen kaset testi kullanıldı. Çalışma sonunda hastaların gastrik şikâyetlerinin olup/olmadığı, H. pylori mikrobuna etki eden ilaç kullanımının olup-olmadığı cinsiyet, yaş ve test sonucu bilgilerinin SPSS programı yardımı ile istatistik çalışması yapılarak sonuçlar değerlendirildi. Çalışmamızda 75'i(%58.1) kadın ve 54'ü (%41.9) erkek olmak üzere 129 (%40.6) kişinin dışkısında H. pylori pozitif olarak tespit edildi. Cinsiyetlerin kendi içindeki test sonucu pozitifliği oranı açısından; kadınların %39.7'sinde ve erkeklerin %41.9'unda H. pylori pozitif olarak tespit edildi. H. pylori pozitif olanların yaş aralığının 17-74 ve yaş ortalamasının 45.90 olduğu ve yaşın ilerlemesine paralel olarak H. pylori pozitifliğinin de artış gösterdiği, 17-25 yaş grubunda % 36.6, 26-45 yaş grubunda % 38.4, 46-65 yaş grubunda %43.3 ve 65-83 yaş grubunda ise %41.4 olduğu; bu durumda en yüksek oranın 46-65 yaş grubunda (%43.3) olduğu sonraki yaş gruplarında ise biraz azaldığı tespit edildi. Test sonucu pozitif olanların 91'inde (%70.5) gastrik şikâyetlerin olduğu gözlendi. H. pylori antijen pozitifliği oranının erkek ve kadınlarda birbirine yakın olması nedeniyle herhangi bir cins lehine H. pylori'ye yatkınlık durumundan söz edilemez. H. pylori her yaşta görülebilir ve yaş ilerlemesine paralel olarak artış gösterir. Ülkemizde yapılmış diğer çalışmalar ile kıyas edildiğinde bu çalışmamızda H. pylori pozitifliğinin düşük olması önemlidir. Gastrik şikâyeti olan kişilerde test pozitiflik oranı daha yüksektir. PPI kullanımının H. pylori eradikasyonu üzerinde etkisi açıktır. Toplumumuzda genel olarak ilaç kullanımı özelde de antimikrobiyal ve PPI (Proton Pompa İnhibitörü) grubu ilaç kullanımı çok yaygındır ve bu sebeple H. pylori'nin farkında olmadan istem dışı olarak tedavi edilmiş olması muhtemeldir.
Boğaz kültürlerinde üreyen A grubu beta hemolitik streptokokların yıllara göre sıklığının irdelenmesi
Streptokoklar tabiatta oldukça fazla görülen bakterilerdir. Bunlar canlılarda farklı irinli hastalıklara yol açarlar. Ülkemizde de streptokoklar ile ilgili yapılan çalışmalar ara ara görülen salgınlar nedeniyle sürekli gündemde olmuştur. AGBHS enfeksiyonlarının çocuklarda daha fazla görülmesi bu hastalıklarda etkin bir tedavi gereksinimini göstermiştir Bu çalışmada Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaşı Tıp Merkezi'ne 2012-2016 döneminde boğaz ağrısı ile başvuran hastaların, boğaz kültürlerinde üretilen AGBHS'ın yıllara göre sıklığının tespiti amaçlanmıştır. Hastalardan bakteriyolojik kültür ve tanımlama amacıyla orofarengeal sürüntü örnekleri alındı. Alınan bu örnekler %5 koyun kanlı ağar besiyerine ekildi. Aerobik koşullarda 18-24 saat 37°C de inkübasyondan sonra beta-hemoliz yapan kolonilerden yapılan Gram boyamada Gram pozitif, katalaz testi negatif koloniler beta-hemolitik streptokok olarak değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen 1820 hastanın boğaz kültürlerinde 211 AGBHS saptanmıştır. 1820 hastanın 1012'si erkek 808'i kadındır. Çalışmada 2012 yılında 44, 2013 yılında 60, 2014 yılında 37, 2015 yılında 50, 2016 yılında 20 hastanın boğaz kültüründe AGBHS saptanmıştır. AGBHS'lar çocuklarda önemli bir halk sağlığı sorunu olmakla birlikte tedavi edilmedikleri sürece ileride kendini çeşitli komplikasyonlarla gösterebilmektedir. Bu çalışmanın sonucuna göre AGBHS'ların oranı yıllara göre düşüş göstermektedir. Buda bize toplum sağlığı konusunda halkın bilinçlendiği ve ileri ve hızlı tanı testleri ile bu mikroorganizmanın kontrol altına etkili bir şekilde alınabildiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: AGBHS, Boğaz Kültürü, Yıllara göre oran
Acinetobacter türlerinde kolistin direncinin belirlenmesi ve mcr direnç genlerinin araştırılması
Doğada oldukça yaygın bulunan Acinetobacter türleri birçok ortamda ve besinde yaşayabilen, sağlık sistemi ile ilişkilendirilen ve salgınlara yol açan ciddi bir patojendir. Acinetobacter spp. hastane enfeksiyonlarının en önemli etkenlerinden olup, hem hastane ortamında uzun süre kalabilmesi hem de antibiyotiklere hızlı direnç kazanabilmesi sebebiyle endişelere yol açmaktadır. Çoklu ilaca dirençli Acinetobacter spp. enfeksiyonlarının hızla yaygınlaşması kolistin kullanımını gündeme getirmiştir. Güncel çalışmalarda, Acinetobacter spp. izolatlarında, kolistine karşı artan direnç oranları dikkat çekmektedir. Kolistin direnci plazmid kaynaklı kolistin direnç (mcr) genleri ile ya da kromozomal olarak aktarılabilmektedir. Çalışmamızda Acinetobacter spp. İzolatlarında sıvı disk elüsyon ve broth mikrodilüsyon yöntemleri kullanılarak kolistin direncinin belirlenmesi ve PCR yöntemiyle mcr (1-5) direnç genlerininin saptanması amaçlanmıştır. Van YYÜ Dursun Odabaş Tıp Merkezi'ne başvuran hastalardan alınan çeşitli klinik örneklerden izole edilen 49 Acinetobacter spp. suşu çalışmaya dâhil edilmiştir. Suşların identifikasyonu ve diğer antibiyotiklere direnç durumları Phoenix M50 (Becton Dickinson, ABD) otomatize sistemi ile belirlenmiştir. Kolistin direnci için, Disk Elüsyon ve Broth Mikrodilüsyon Yöntemi ile çalışılarak sonuçlar karşılaştırılmıştır. 49 Acinetobacter spp. suşunda plazmidle aktarılan mcr (1-5) genlerinin varlığı PCR yöntemiyle araştırılmıştır. Sonuç olarak Acinetobacter spp. suşlarında, amikasin, gentamisin, levofloksasin, siprofloksasin, trimetoprim-sülfometoksazol, imipenem ve meropeneme direnç oranlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kolistin direnci referans yöntem olan broth mikrodilüsyon ile %12,2 olarak bulunmuştur. Sıvı disk elüsyon yöntemi ile suşların tamamı duyarlı buulunmuştur. Sıvı disk elüsyon yöntemi BMD ile kıyaslandığında kolistin direncini belirlemede başarısız olmuştur. Kolistin direncinin plazmid aracılığıyla aktarıldığı mcr (1-5) direnç genlerine 49 suşun hiçbirinde rastlanmamıştır.
Kan kültürlerinden izole edilen enterokoklarda virülans genleri ve biyofilm varlığının araştırılması
Enterokoklar, hem hastane hem de toplum kökenli enfeksiyonlarda önemli rol oynamaktadır. Virülans genleri ve biyofilm varlığı, hem antibiyotiklere karşı direnç kazanmalarını hem de konak dokulara yapışmalarını sağlayarak hastalıkların tedavisini zorlaştırmaktadır. Çalışmada, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezinde takip edilen hastaların kan kültürü örneklerinden izole edilen Enterokok suşlarında virulans genleri ve biyofilm varlığı araştırılmıştır. Bu doğrultuda, Vankomisine dirençli 15 enterokok, vankomisine duyarlı 15 E. faecium ve vankomisine duyarlı 15 E. faecalis olmak üzere toplam 45 suş çalışmaya dâhil edilmiştir. Suşların identifikasyonu ve antibiyotik dirençlerinin belirlenmesi için Phoenix M50 (Becton Dickinson, ABD) otomatize sistemi kullanılmıştır. VanA ve VanB direnç genleri ile birlikte asa1, gelE, cylA, hyl, esp virulans genleri polimeraz zincir reaksiyonuyla araştırılmıştır. biyofilm üretim düzeylerinin araştırılması için mikroplak yöntemi kullanılmıştır. Vankomisine dirençli 15 enterokok suşunda VanA geni %86,7 oranında saptanırken VanB geni saptanmamıştır. Tüm izolatlarda, Hyl, esp, efaA, gelE, asa1 ve cylA genleri sırasıyla; 34 (%76), 25 (%56), 14 (%31), 10 (%22), 10 (%22), 3 (%7) suşta tespit edilmiştir. 15 VRE suşunda esp (11, %73) ve hyl (9, %60) genleri tespit edilmiştir. Vankomisine duyarlı E. faecium suşlarında en sık esp (11, %73) ve hyl (10, %67) genleri; vankomisine duyarlı E. faecalis suşlarında ise en sık hyl (15,%100), efaA (13,%87), gelE (10,%67) ve asa1 (10,%67) genleri tespit edilmiştir. Virulans genlerin bulundurma oranı E. faecium suşlarında 1,4 (42/30) olarak; E. faecalis suşlarında ise 3,7 (55/15) olarak tespit edilmiştir. Biyofilm varlığı için yapılan absorbans ölçümlerine göre toplam 45 suşun 16'sında (%35,5) zayıf derece (I) biyofilm, 25'inde (%55,5) orta derece (II) biyofilm ve 4'ünde (%8,8) güçlü derece (III) biyofilm üretimi saptandı. Tür düzeyinde; E. faecalis suşlarında güçlü derece (III) biyofilm varlığı tespit edildi. Güçlü derece (III) biyofilm üreten dört suşunda E.faecalis olduğu ve vankomisine duyarlı E. faecium suşlarının çoğunluğunun da (13, %87) zayıf derece (I) biyofilm oluşturduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; biyofilm üretimi ve virülans faktörlerinin E. faecalis izolatlarında daha yüksek bulunduğu ancak E. faecium türlerinin antibiyotiklere daha dirençli olduğu saptanmıştır. E. faecalis, antibiyotiklere direnci nisbeten az olsa da virülans genleri ve biyofilm oluşturma özellikleriyle kan dolaşımı enfeksiyonlarında E. faecium ile birlikte dikkat edilmesi gerekmektedir.
Klinik örneklerden izole edilen Pseudomonas aeruginosa suşlarında virülans genlerinin araştırılması
Pseudomonas aeruginosa‟nın sahip olduğu geniĢ yelpazeli virülans faktörleri, metabolik esnekliği ve çoklu antibiyotiklere karĢı direnci, özellikle hastane kaynaklı enfeksiyonların tedavisini zorlaĢtırmaktadır. ÇalıĢmada, Van YYÜ Dursun OdabaĢ Tıp Merkezi Mikrobiyoloji Laboratuvarı‟na çeĢitli kliniklerden gönderilen hasta örneklerinden izole edilen P. aeruginosa suĢlarında virulans genleri araĢtırılmıĢtır. Bu çalıĢmada klinik örneklerden izole edilen 100 P. aeruginosa suĢunda 11 virülans geni araĢtırılmıĢtır. Klinik örneklerin koyun kanlı agar ve eosin metilen blue agar besiyerlerine ekimi yapılarak 24-48 saat aralığın da 37 ℃‟de inkübasyona bırakıldı. Bu süre sonunda üreme saptanan ve uygun koloni morfolojisine sahip gram negatif, oksidaz ve katalaz testi pozitif ekĢimsi üzüm kokulu örnekler Pseudomonas olarak değerlendirilmiĢtir. Daha sonra bu izolatlar BD Phoenix™ (Becton Dickinson, ABD) otomatize sistemi ile tanımlama ve antibiyotik duyarlılık testleri yapılmıĢtır. ÇalıĢmaya alınan suĢlar virülans genlerinin tespiti için steril boncuklu tüplerde -80 ℃‟ de saklanmıĢtır. Bakteri Genomik DNA Ġzolasyonu için HY-BAGDNA-100 (Türkiye) Bakteri Genomik DNA Ġzolasyon Kiti kullanıldı. P. aeruginosa suĢlarında Las R, Las I, LasA, LasB, Rhl I, Rhl R, Alg D, Exo S, Exo U, Exo T ve Exo Y genleri uygun primerler kullanılarak Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) yöntemiyle araĢtırılmıĢtır. Numunelerin %22'si solunum sekresyonu %14'ü idrar, %20‟si balgam, %11‟i yara, %8‟i kan ve %25‟i diğer steril vücut sıvılarından oluĢmuĢtur. ÇalıĢmaya alınan suĢların 65‟i (%65) erkek, 35‟i (%35) kadın hastalardan izole edilmiĢtir. SuĢların 92‟si (%92) yetiĢkin ve 8‟i (%8) çocuk hastalardan elde edilmiĢtir. Örneklerin 41‟i (%41) yoğun bakımlardan, 59‟u (%59) ise servislerden gelen hastalara aitti. Antibiyotik duyarlılık testlerinde; ceftazidime/avibactama %87,8, ciprofloxacine %60,6,‟si levofloxacine %58,7 ve ceftazidime %54,4 oranında direnç saptanmıĢtır. Kolistin ve tobramisin, sırasıyla %17,3 ve %12,5 ile en düĢük direnç oranlarına sahip antibiyotikler olmuĢtur. Virülans genlerinin tespit oranları sıklık sırasına göre; LasB %100, Las I %98, Alg D %98, Las R %97, Exo T %97, Rhl R %92, Exo Y %90, LasA %54, Exo U %53, Rhl I %41 ve Exo S %37 oranında tespit edilmiĢtir. Genlerin bu kadar yaygın görülmesi, bu suĢların yüksek patojenite potansiyeli taĢıdığını göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, bölgemizdeki P. aeruginosa suĢlarının hem yüksek düzeyde virülans faktörleri taĢıdığını hem de çoklu antibiyotik direnci geliĢtirdiğini göstermektedir. Bu bulgular, enfeksiyon kontrol önlemlerinin güçlendirilmesi ve tedavi protokollerinin lokal direnç paternlerine göre güncellenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Bakteriyemi tanısında hızlı identifikasyon ve duyarlılık test yöntemlerinin değerlendirilmesi
Kan dolaşımı enfeksiyonları, özellikle hastane ortamında ciddi morbidite ve mortaliteye yol açan kritik bir sorundur. Sepsisli hastalarda hayatta kalma şansını artırmak için tedaviye ideal olarak ilk saat içinde başlanması gerekirken, geleneksel kültür yöntemleri hedefe yönelik tedaviyi 48-72 saat geciktirmektedir. Bu çalışmanın amacı, bu hayati tanısal gecikmeyi aşmak için geliştirilen multipleks PCR (hızlı etken tanısı) ve Hızlı Antimikrobiyal Duyarlılık Testi (HADT) yöntemlerinin laboratuvar performansını, mevcut rutin uygulamalarla karşılaştırarak değerlendirmektir. Bu çalışma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'nda 01.09.2024–31.05.2025 tarihleri arasında pozitif üreme sinyali saptanan 50 farklı hastanın kan kültüründen elde edilen 50 izolat ile yürütülmüştür. Pozitif kan kültür şişeleri gram boyama ile ön sonuç raporlaması için incelenmiş, eş zamanlı olarak katı besiyerlerine ekim yapılmıştır. İzolatların tür tanımlaması otomatize sistem (Phoenix M50) kullanılarak ve antibiyotik duyarlılık testleri ise disk difüzyon yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Etkenlerin ve direnç genlerinin tespiti için multipleks PCR (Bio-Speedy Sepsis qPCR MX-30L Panel) yöntemi de kullanılmıştır. HADT yöntemi, pozitif kan kültürü şişesinden doğrudan 125±25 µl seyreltilmemiş kan alınarak Mueller Hinton agar plağına inokülasyon yapılması ve 4, 6, 8 ve 16-20 saatlerde EUCAST HADT sınır değerleri dikkate alınarak sonuçların okunması ilkesine dayanmıştır. Referans yöntem olarak disk difüzyon yöntemi kullanılmıştır. İncelenen 50 izolatın dağılımında en sık rastlanan türler Staphylococcus aureus n: 15 (%30), Klebsiella pneumoniae n: 11 (%22) ve Pseudomonas aeruginosa n:11 (%22) olmuştur. Otomatize sistem (cins ve tür tanımlaması için) ve disk difüzyon yöntemi (direnç profili için) referans yöntem kabul edilerek PCR sonuçları ile karşılaştırıldığında; çalışılan 50 izolatın 49'unda (%98) cins, 46'sında (%92) tür ve 43'ünde (%86) direnç geni düzeyinde tutarlılık saptanmıştır. Toplamda 40 izolat (%80) tüm parametrelerde tam uyum gösterirken, 10 izolatta (%20) kısmi uyum gözlenmiştir. HADT sonuçlarında, disklerin okunabilirlik oranları inkübasyon süresi ile artmış; 4. saatte %86,90, 6. ve 8. saatlerde %96,89 ve 16-20. saatte %100 olarak saptanmıştır. Yöntemin kategorik uyum oranları tüm saatlerde yüksek bulunmuştur: 4. saatte %96,86, 6. saatte %96,24, 8. saatte %96,97 ve 16-20. saatte %98,43 olarak bulunmuştur. Çalışmada 4., 6., 8. ve 16-20. saatlerde saptanan çok büyük hata oranları sırasıyla %0,63, %0,39, %0,72, %0,71 olarak, büyük hata oranları sırasıyla %5,79, %7,48, %3,33, %1,42 olarak, küçük hata oranları ise sırasıyla %0,00, %0,23, %0,46, %0,22 olarak bulunmuştur. Multipleks PCR (hızlı tanı) ve HADT'nin birlikte kullanımı, antibiyogram süresini 32-48 saat kısaltarak hedefe yönelik tedaviye geçişi hızlandırmaktadır. EUCAST HADT sınır değerlerinin nihai sonuçlarla yüksek uyum göstermesi, bu erken değerlendirmenin güvenilir olduğunu kanıtlamıştır. Bu yaklaşım, hasta morbidite/mortalitesini azaltma ve antimikrobiyal direnci kontrol altına almada kritik bir potansiyele sahiptir. Anahtar kelimeler: Hızlı Antimikrobiyal Duyarlılık Testi (HADT), bakteriyemi, Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR)
Klinik candida ve aspergillus suşlarının antifungal duyarlılık profillerinin matriks ile desteklenmiş lazer desorpsiyon/iyonizasyon uçuş zamanı kütle spektrometresi ("MALDİ-TOF MS") yöntemi ile değerlendirilmesi
Dirençli Candida ve Aspergillus türlerinin neden olduğu invaziv mantar enfeksiyonları küresel bir halk sağlığı sorunudur. Antifungallere direncin giderek arttığı göz önüne alındığında antifungal duyarlılık testi (AFDT) giderek daha önemli hale gelmekte ve hızlı sonuç veren yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikoloji Laboratuvarı'nda hasta örneklerinden izole edilen Candida ve Aspergillus suşlarının tedavide sıklıkla kullanılan azol ve ekinokandin grubu antifungal ilaçlara duyarlılıklarının MALDI-TOF MS yöntemi ile saptanarak elde edilen sonuçların EUCAST referans sıvı mikrodilüsyon yöntemi sonuçları ile karşılaştırılması ve böylece, MALDI-TOF MS yönteminin in vitro antifungal duyarlılık profillerinin saptanmasındaki doğruluğunun ve tekrarlanabilirliğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. 40 Candida glabrata izolatının anidulafungin ve flukonazol, 40 Candida albicans ve 40 Candida parapsilosis izolatının flukonazol, 4 Aspergillus fumigatus izolatının vorikonazol duyarlılıkları test edilmiştir. Candida izolatları "yüksek" ve "sınır değer" olarak iki farklı antifungal konsantrasyonunda ve ilaçsız kontrolde 3 saat inkübe edilmiştir (Anidulafungin: 16, 0.06, 0 mg/L; Flukonazol: 256, 16, 0 mg/L). A. fumigatus izolatları seri vorikonazol konsantrasyonlarında (32-0.03 mg/L) ve ilaçsız kontrolde 15 saat inkübe edilmiştir. Bu konsantrasyonlardan elde edilen MALDI-TOF MS spektrumları ile her izolat için ayrı bileşik korelasyon indeksi (CCI) matrisi oluşturulmuştur. Candida türleri için sınır değerdeki ve en yüksek ilaç konsantrasyonundaki spektrumların korelasyonundan elde edilen CCI değeri ortalaması, sınır değer ve ilaçsız kontrolden elde edilen CCI değeri ortalamasından yüksek olduğunda, suş ilaca duyarlı olarak sınıflandırılmıştır. A. fumigatus için maksimum vorikonazol konsantrasyonu spektrumuyla olan benzerliği, ilaçsız kontrol spektrumuyla benzerliğinden fazla olan ilk spektrumun ilaç konsantrasyonu minimum profili değiştiren konsantrasyon (MPCC) olarak belirlenmiştir. Sınıflandırmalar EUCAST sıvı mikrodilüsyon yöntemine göre elde edilen minimum inhibitör konsantrasyonların duyarlı veya dirençli sınıflandırmalarıyla karşılaştırılmıştır. Genel olarak MS-AFDT ve EUCAST AFDT arasındaki uyum %60 ila %85 arasında değişmiştir ve en yüksek oranda C. glabrata için anidulafungine karşı olmuştur. MS-AFDT testinin tekrarlanabilirliği %45 ila %75 arasında değişmiştir ve C. parapsilosis flukonazol duyarlılık testi en tutarlıdır. 4 A. fumigatus suşu için uyum ve tekrarlanabilirlik tam olarak bulunmuştur. Sonuçlar, daha ileri çalışmalarla metodolojinin iyileştirilmesi ve testin tekrarlanabilirliğinin geliştirilmesiyle birlikte MALDI-TOF MS'nin Candida ve Aspergillus türlerinde tanımlama ve antifungal duyarlılık sınıflaması için aynı anda kullanılabileceğini göstermektedir.
KPF-6 olarak isimlendirdiğimiz klebsiella pneumoniae'ye etkili bakteriyofajımızın kan kültürlerinde üreyen klebsiella türleri üzerine etkinliğinin araştırılması
Enterobacteriaceae ailesinin üyesi olan Klebsiella türleri, toplum ve hastane kaynaklı enfeksiyonlara neden olan bir patojendir. Kullanımdaki çoğu antibakteriyel ajana karşı hızlı direnç geliştirme yetenekleri ile antibiyotiklerle elde edilen sağlık yararlarını tehdit etmektedir. Bu nedenle alternatif tedavi yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bakteriyofaj tedavisi, antibiyotiklere alternatif olarak dirençli-bakterilerle oluşan enfeksiyonları hafifletme potansiyeline sahiptir. Fajlar hedef aldığı bakteriyi enfekte ederek öldüren virüslerdir. Çalışmamızda, önceki bir araştırmada atık sudan çok-ilaca-dirençli K.pneumoniae'ye özgü izole edilmiş ve KPF-6 olarak isimlendirilmiş bakteriyofajın, kan kültürü örneklerinde üremiş ve koleksiyona kaldırılmış olan 48 K. pneumoniae ve 52 Klebsiella spp. olmak üzere toplam 100 Klebsiella izolatlarına etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç için Spot test yöntemi kullanılmıştır. Klebsiella izolatlarımızda karbapenemler için direnç oranı ortalama %67 ve sefalosporinler için ise ortalama %84'idi. Bu oranlar karbapenemlere direnç-K.pneumoniae izolatlarımızda ortalama %89,58 ve Klebsiella spp. izolatlarımızda ise, ortalama %46,15'idi. Sefalosporinlere dirençli-K.pneumoniae için ortalama %93.75, Klebsiella spp.'de ortalama %75'idi. İzolatlarımız diğer test edilen aminoglikozitler, trimetoprim-sulfametoksazol ve siprofloksasin için de yüksek direnç oranlarına sahipti. KPF-6 fajı, Klebsiella izolatlarına %74 oranında etkili bulundu. Etkinlik oranları K. pneumoniae ve Klebsiella spp. izolatları için ise sırasıyla %79,16 ve %69,23 olarak tespit edildi. Bu oran Karbapenem dirençliler için %71,6 olarak bulundu. Faj etkinliği karbapenem dirençli K. pneumoniae izolatlarında %68,75 ve Klebsiella spp. izolatlarında %31,25'idi. Sefalosporinlere dirençli Klebsiella izolatlarının %69,4'ne KPF-6 fajı etkili bulundu. Bu oran, sefalosporin dirençli K. pneumoniae izolatlarında %60,34 ve Klebsiella spp. izolatlarında %39,65 olarak tespit edildi. KPF-6 fajı, Klebsiella izolatlarının %26'sına etkisiz kaldı. Faj etkisiz karbapenem dirençli izolatların 9'u (%47,36) K. pneumoniae, 10'u (%%52,63) Klebsiella spp.'idi. K. pneumoniae suşunun çoklu-ilaca-dirençli klinik izolatlarını hedef alan yeni bir faj olan KPF-6'nın yüksek litik aktiviteye sahip olduğunu ve tedavi potansiyeli olabileceğini belirledik. Diğer çoklu-ilaca-dirençli K. pneumoniae gibi zorlu patojenlerin neden olduğu enfeksiyonlarla mücadelede bir alternatif tedavi stratejisi olarak umut verici bir yol sunmaktadır.
Klinik örneklerden üretilen anaerop bakterilerde antibiyotiklere direnç genlerinin araştırılması
Anaerop bakterilen klinik örneklerden izolasyonu, tanımlanması ve antibiyotik direnç profillerinin belirlenmesi zor ve zahmetlidir. Bu nedenle klinikte ampirik tedavi uygulanmaktadır. Bu durum, anaerop bakteriler arasında artan antimikrobial direncin en önemli nedenlerinden biridir. Çalışmamızda klinik örneklerden izole edilen anaerop bakterilerin Sanger sekans ile tanımlanması ve beta-laktamaz (cepA) oluşumundan metronidazol (nim), karbapenem (cfxA) ve klindamisin (ermF) direncinden sorumlu direnç genlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Haziran-Kasım 2024 tarihleri arasında, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarına gönderilen, doku parçası, dren sıvıları, vücut sıvıları ve abse cerahatlerinden anaerop kültürler yapıldı. Kültür sonucunda anaerop olduğu saptanan 50 izolat 16S rRNA gen bölgesine göre Sanger sekans yöntemi ile dizileme yapılarak tanımlandı. Beta-laktamaz oluşumu, metronidazol, karbapenem ve klindamisin direnci , sırasıyla cepA, nim, cfxA ve ermF genleri araştırılarak Gerçek Zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PCR) yöntemi ile saptandı. Üretrilen anaerop bakterilerin %64'ü gram pozitif, % 36'sı gram nagatiftir. Gram pozitif bakterilerden %40'ı kok (5 Peptoniphilus spp., 8 P.anaerobius, 7 F.magna), %24'ü ise çomaktır.(3 Actinomyces spp., 2 Schaalia odontolytica , 3 Schaalia turicensis, 4 Bifidobacterium spp.) . Gram negatif bakterilerden % 28'i çomak (2 F.nucleatum, 10 B. fragilis, 2 P. melaninogenica), %8'i ise kok şeklindedir (1 Veillonella spp, 3 V. parvula). nim,cfiA ve cfxA genleri hiç bir izolatta saptanmamıştır. cepA geni 6 B.fragilis, ermf geni ise 1 Veillonella spp, 2 F.nucleatum ,1 P. meloninogenica, 3 Peptoniphilus spp, 1Actinomyces spp. ve 1 Schaalia turicensis izolatında saptanmıştır. Sonuç olarak, hem gram negatif hem de gram pozitif anaeroplarda klindamisin direncinin (ermF) yüksek olduğunu, beta laktamaz oluşumunun (cepA) yalnızca B.fragilis ile sınırlı kaldığını saptadık. Klinik örneklerde enfeksiyon etkeni olabilecek üretimi güç ve maliyetli bakteri cins ve türlerinin dizileme yöntemleri ile daha kapsamlı ve doğru tanımlanabileceği, bunun da enfeksiyonların epidemiyolojisine ışık tutacağı kanaatindeyiz.
Haemophilus influenzae'larda tiplendirme yöntemleri ve önemi
Haemophilus influenzae sistemik ve invaziv enfeksiyonlara neden olabilen gram negatif, kokobasil veya basil yapısında bir bakteridir. H.influenzae'nın serotiplendirmesi konvansiyonel olarak kapsüle özgü antiserumlarla veya kapsül proteinlerini kodlayan genlerin polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) iletaranmasıyla yapılabilmektedir. Yapılan çalışmalar konvansiyonel serotiplendirmenin moleküler yöntemlere göre duyarlılığının daha az olduğunu ve tiplendirilemeyen H.influenzae'ları (NTHi) doğru tanımlayamadığını ortaya koymuştur. Ülkemizde 2007 yılında aşı takvimi kapsamına alınan Hib aşısından sonra H.influenzae enfeksiyonlarında etken yaygın serotip ve biyotiplerin insidansı değişmiş, daha çok NTHi'ın neden olduğu invaziv enfeksiyonlar tanımlanmaya başlamıştır. İzole edilen H.influenzae'ların hızlı ve doğru biçimde tiplendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca serotip ve biyotipe bağlı olarak, bu bakterinin β–laktamaz aktivitesi ve ampisilin direnci de çeşitlilik göstermektedir. Çalışmamız kapsamında; Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Merkez Laboratuvarına gelen klinik örneklerden izole edilen H.influenzae suşlarının serotip ve biyotip dağılımları, antibiyotik duyarlıklıkları ve β–laktamaz aktiviteleri araştırıldı. Elde edilen verilerin ışığında hastanemizdeki serotiplendirilen ve NTHi'nin oranı, biyotiplendirmesi ve antibiyotik duyarlılıkları belirlendi. Yaptığımız çalışmada konvansiyonel yöntemle NTHi (%78,9)nin en yaygın serotip olduğu, bunu Hif (%7,9) ve Hie (%5,6)'nin takip ettiği, moleküler serotiplendirmede ise %66,9 NTHi, %15,1 Hie ve %6,8 oranında Hib bulundu. Konvansiyonel ve moleküler testler arasındaki uyumun ise %74,5 olduğu gösterildi. Biyotip III görülme sıklığı en yüksek biyotip (%29,8) olarak belirlendi. Ampisilin direnci %25 olarak saptanırken, bu izolatların %44'ünün ß-laktamaz negatif ampisilin dirençli (BLNAR) olduğu ortaya kondu. Sonuç olarak erişkin hastalarda H. influenzae'ya bağlı enfeksiyonlarda NTHi'ların arttığı, serotiplendirmede testler arasındaki uyumun orta düzeyde olduğu gösterildi.
Klinik stenotrophomonas maltophilia izolatlarında kolistin heterodirencinin araştırılması
Stenotrophomonas maltophilia, özellikle hastanede yatan hastalarda görülen, fırsatçı ,çok ilaca dirençli, gram-negatif bir basildir. Aynı zamanda, özellikle bağışıklık sistemi baskılanmış ya da zayıflamış ve yoğun bakım ünitelerinde ventilatör desteği gerektiren hastalarda, önemli morbidite ve mortalite ile ilişkili nozokomiyal bir patojendir. İnsanlarda hastalık yapma insidansı son yıllarda artmıştır. 2010-2016 yılları arasında Taiwan'da yapılan bir çalışmada S. maltophilia'nın sağlık hizmetleri ile ilişkili enfeksiyon etkeni olarak izole edilen mikroorganizmalar arasında Acinetobacter spp. ve Enterobacter spp.'den sonra üçüncü sırada yer aldığı bildirilmiştir. S. maltophilia'nın etken olduğu bakteremi, pnömoni, idrar yolu enfeksiyonu, oküler enfeksiyon, endokardit, menenjit, yumuşak doku ve yara enfeksiyonu, mastoidit, epididimit, kolanjit, osteokondrit bursit ve peritonit dahil olmak üzere çeşitli klinik sendromlar tanımlanmıştır. Bu nedenle tüm dünyada görülme sıklığı artan bu mikroorganizmanın epidemiyolojisi, risk faktörleri ve tedavisi hakkında yeni çalışmalara ihtiyaç vardır S. maltophilia, diğer gram negatif baterilerin ampirik tedavisinde kullanılan ilaçlara karşı intrinsik olarak dirençlidir. S. maltophilia'nın tedavisinde ilk sırada tercih edilen ilaç trimetoprim-sülfametoksaldur. Minosiklin, tikarsilin-klavulanat, kolistin ve aztreonam gibi diğer bazı ilaçlar in vitro aktivite gösterebilse de bu ilaçlarla ilgili yeterli deneyim bulunmadığından ve S. maltophilia hızla direnç geliştirebildiği için bu ajanların potansiyel etkinliği de şüphelidir. Fakat TMP/SMX direnci görüldüğünde özellikle invaziv enfeksiyonlarda kombinasyon tedavileri zorunlu olmaktadır. S. maltophilia'daki yüksek intrinsik ve tedavi sırasında kazanılmış direnç bu durumu gerekli kılmaktadır. Önerilen kombinasyonlar, her iki ajanın da in vitro testlerde etkili olmaları koşuluyla seftazidim, tikarsililin-klavulanat, aztreonam, kolistin veya bir kinolon dahil olmak üzere herhangi bir ikinci grup ajan ile trimetoprim-sülfametoksazolü içermektedir. Kolistin, çoklu ilaca dirençli gram negatif bakterilere karşı etkinliğini koruyan az sayıdaki antibiyotikten biridir. Çok ilaca dirençli gram negatif non-fermenter bakterilerde kolistinin kombinasyon tedavilerinde kullanılmasının hem toksisiteyi önlemede hem de tedavinin etkinliğini arttırmadaki başarısı çeşitli çalışmalarda gösterilmişitr Tüm bunların yanında S. maltophilia'daki kolistin için önerilen duyarlılık test yöntemlerinin, özellikle adaptif direnç ve heterodirenç dahil olmak üzere farklı direnç mekanizmaları arasındaki karmaşık etkileşim nedeniyle güvenilmez sonuçlara yol açabileceği çeşitli çalışmalarda gösterilmektedir. Bu sebeple çalışmamızda S. maltophilia enfeksiyonlarının tedavisinde alternatif olabileceğini düşündüğümüz bir ilaç olan kolistin için antibiyotik duyarlılığına farklı yöntemlerle bakılmıştır. Ayrıca tedavi başarısızlıklarına yol açan heterojen direnç varlığı da kolistin için araştırılmıştır Çalışmamıza Aralık 2015 ve Nisan 2018 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Klinik Patoloji Laboratuvarı Bakteriyoloji Ünitesine gönderilen örneklerden izole edilen 212 S. maltophilia suşu dahil edilmiştir. Kolistin için antibiyotik duyarlılık gradient test ve sıvı mikrodilüsyon yöntemleri ile bakılmıştır. Her suş için iki kez bu yöntemler tekrarlanmıştır. Bu tekrarlar ile birlikte kolistin duyarlılığında kullanılan yöntemlerin tekrarlanabilirliğinde sorun olduğu gözlemlenmiştir. Gradiyent test ve sıvı mikrodilüsyon yöntemleri arasında uyumsuzluk olan ayrıca gradiyent testte zon içi üremeleri olan 55 izolat heterojen direnç açısından değerlendirilmiştir. Heterojen direncin tespiti için altın standart yöntem olan PAP testi kullanılmıştır. Kolistin heterodirenci toplamda 54 izolatta tespit edilmiştir. Kolistin heterodirenç sıklığı 54/212 (%25,5) olarak saptanmıştır. Bir izolatta ise tekrarlayan PAP testi sonucu heterojen direnç saptanamamıştır.
HCV genotipinin belirlenmesinde 5'ncr Ve Ns5b bölgelerinin yeni Nesil Dizileme (YND-NGS) İle Araştırılması
ÖZET Giriş ve Amaç: Hepatit C virüsü (HCV) çok yüksek derecede genetik çeşitliliğe sahiptir. HCV suşları, viral genomların filogenetik ve sekans analizleri temelinde yedi tanınmış genotipe ayrılır. HCV'de genotip belirlenmesi hastaya uygun tedavinin seçilmesinde önemlidir. Özellikle doğrudan etkili antivirallerin tedavide kullanıma girmesiyle genotiplerin ve alt tiplerin doğru belirlenmesi daha da önemli hale gelmiştir. HCV genotiplemesi için altın standart tam genomun nükleik asit dizi analizidir. Pratikte 5'NCR, kor ve NS5B gen bölgeleri genotiplemede analiz edilmektedir. Nükleik asit dizi analizi için günümüzde en sık kullanılan yöntem olan Sanger Dizi Analiz Yöntemi zincir sonlandırma reaksiyonu olarak bilinir. Yeni nesil dizileme (YND) sistemleri ile ise bir çalışmada tüm genom, transkriptom veya daha küçük hedef bölgelerdeki milyonlarca DNA parçası dizilenebilmektedir. YND teknolojisinin Sanger dizileme yöntemine göre daha hızlı ve yüksek verimli sonuçlar verdiği görülmektedir. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Moleküler Viroloji Laboratuvarı'nda 2000 yılından beri HCV genotip testi farklı yöntemlerle rutin olarak yapılmaktadır. Laboratuvarımızda rutinde son olarak genotipe özgü gerçek zamanlı PCR ve/veya NS5B ve/veya 5'NCR bölgelerinin Sanger zincir sonlandırma reaksiyonu dizilemesi ile HCV genotipi belirlenmektedir. Bu çalışmada daha hızlı ve yüksek verimli olan YND ile HCV 5'NCR ve NS5B bölgeleri kullanılarak genotipleme yapılması ve laboratuvarımıza uygun HCV genotipleme yönteminin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve yöntem: Laboratuvarımıza HCV genotip testi için gönderilmiş ve -80˚C'de arşivlenmiş olan 60 HCV pozitif hastanın plazma örneği çalışmamıza dahil edilmiştir. RNA ekstraksiyonu, tersine (revers) transkripsiyon basamaklarından sonra, 5'NCR bölgesi ve NS5B bölgesi için ayrı ayrı dış PCR, nested (ikinci tur) PCR ve analiz basamakları uygulanmıştır. HCV genomunun 5'NCR ve NS5B bölgelerinin PCR ürünlerinin ABI 3500 Genetic Analyzer (Applied Biosystems Foster City, CA, ABD) cihazı ve MiSeq (Illumina, San Diego, CA, ABD) (YND) ile analizi yapılmış, nükleik asit dizileri NCBI gen bankasındaki genotipleme bölümü (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/projects/genotyping/formpage.cgi) kullanılarak genotipleme yapılmıştır. Bulgular: Ellibeş örnekte NS5B bölgesinin hem YND ve Sanger ile, hem de 5'NCR bölgesinin YND ve Sanger ile genotip sonuçları benzer bulundu. (%91,67). YND ile elde edilen verilerin analizine göre; NS5B bölgesi dizi analizi ile 60 örneğin 43'ü (%71,67) genotip 1b, yedisi (%11,67) genotip 4, dördü (%6,67) genotip 3, üçü (%5) genotip 1a, ikisi (%3,33) genotip 5, biri (%1,67) genotip 2 olarak saptandı. 5'NCR bölgesi dizi analizi ile ise, 60 örneğin 36'sı (%60) genotip 1b, yedisi (%11,67) genotip 4, dördü (%6,67) genotip 3, beşi (%8,33) genotip 1a, ikisi (%3,33) genotip 5, ikisi (%3,33) genotip 6, biri (%1,67) genotip 2 olarak saptandı. 5'NCR bölgesi dizi analizi ile üç örnek (%5) alt tip ayrımı yapılamadan genotip 1 olarak belirlendi. Her iki bölgenin analizine göre en çok saptanan genotip, genotip 1b oldu. Çalışmada genotip 7 olarak tanımlanan örnek olmadı. Sanger dizi analizi ve YND ile elde edilen diziler örnek bazında hizalandığında; YND ile 38-40 baz daha uzun temiz dizi elde edildiği görüldü. 5'NCR bölgesine ait dizilerde 60 örnekten 53'ünün (%88,3) %100 uyumlu, beşinin (%8,3) %99 uyumlu, birinin (%1,6) %98 uyumlu, birinin (%1,6) %97 uyumlu olduğu görüldü. NS5B bölgesine ait dizilerde ise 60 örnekten; 45'i (%73,3) %100 uyumlu, beşi (%8,3) %99 uyumlu, biri (%1,6) %98 uyumlu, dördü (%6,6) %95-97 uyumlu, dördü (%6,6) %92-94 uyumlu, biri (%1,6) %83 uyumlu idi. Sanger zincir sonlandırma reaksiyonu ve YND ile elde edilen verilerden her iki grupta da genotip 1 olarak tanımlanan üç örnekte 5'NCR bölgesi dizi analizi ile alt tip ayrımı yapılamazken, bu örnekler NS5B bölgesi dizi analizi ile genotip 1b olarak saptandı. İki örnek, iki yöntemle de 5'NCR bölgesi dizi analizinde genotip 1a, NS5B bölgesi dizi analizinde genotip 1b; iki örnek 5'NCR bölgesi dizi analizi ile genotip 6, NS5B bölgesi dizi analizi ile genotip 1b olarak saptandı. Bu durum; bilindiği gibi genotip 1 alt tiplerinin belirlenmesinde ve 1 ile 6 ayrımında NS5B bölgesinin daha güvenilir olmasına bağlandı. Sanger YND dizilerinin hizalamasında NS5B dizisi %83 uyumlu olan örnek Sanger ile yapılan NS5B bölgesi dizi analizinde genotip 1b, Sanger zincir sonlandırma reaksiyonu 5'NCR, YND NS5B ve YND 5'NCR bölgeleri dizi analizlerinde genotip 1a olarak saptandı. Bu durum Sanger ile elde edilen NS5B dizisinin temiz okunan kısmının kısa olmasına bağlandı. Sonuç: Altmış örneğin 59'unda hem NS5B, hem de 5'NCR dizileri YND ve Sanger analizleriyle aynı sonuçları vermiştir (%98,33 uyum). YND ile örneklerin havuzlanması ve çoklu çalışılması ("multipleks") ile maliyet düşmektedir. Klinik açıdan önemli olan genotip belirlenmesi, NS5B bölgesinin YND gibi güvenilir bir yöntemle analiziyle etkin olarak yapılabilmektedir. Değerlendirmelerin sonucuna göre; 60 örneğin 43'ü genotip 1b (%71,67), üçü 1a (%5), yedisi 4 (%11,67), dördü 3 (%6,67), ikisi 5 (%3,33), biri 2 (%1,67) bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: HCV genotipleme, Yeni Nesil Dizileme, NS5B, 5'NCR
COVİD-19 pandemi sürecinde bağışıklığı baskılanmış farklı hasta gruplarında latent tüberküloz enfeksiyonu prevalansının araştırılması
Latent Tüberküloz Enfeksiyonu (LTBE), aktif Tüberküloz (TB) hastalığına ait semptomları olmayan ve radyolojik olarak herhangi bir bulgu vermeyen, konakçı sisteminde uyku durumunda bulunan basillerin oluşturduğu TB enfeksiyonunun bir formudur. Bireylerde, altta yatan hastalıklara ve immünsüpresif tedavilere bağlı olarak immünsüpresyon oluşması durumunda, LTBE açısından reaktivasyon riski oluşmaktadır. Bu sebeple, LTBE'nin doğru bir şekilde tespit edilmesi önem taşımaktadır. LTBE'nin tanısında kullanılan testlerden biri olan QuantiFERON- TB Gold Plus (QFT- Gold Plus) testlerinin tanısal performası ise, herhangi bir immünsüpresif durumundan etkilenebilmektedir. Çalışmamızın amacı, altta yatan ek hastalıkları olan (COVID-19, HIV, diyabet, otoimmün hastalıklar vb.) ve steroid gibi immünosüpresanlarla tedavi almış bireylerde, bağışıklığı baskılayan bu koşullar altında LTBE varlığının araştırılması ve olası risk faktörlerinin değerlendirilmesidir. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde, Nisan 2021 – Nisan 2023 tarihleri arasında başvuran 280 hastanın örneği dahil edilerek yapılan bu çalışmada; birçok komorbiditesi bulunan ya da immünsüpresyon oluşturan ajanlarla tedavi alan hastalarda QFT TB Gold Plus test sonuçlarına göre LTBE prevalansının araştırılması amaçlanmıştır. Bu sonuçlara göre, COVID-19 geçirmiş olan hasta popülasyonunda LTBE prevalansının daha yüksek olduğunu tespit ettik (p=0,022). Buna ek olarak inflamatuvar otoimmün hastalıkları bulunan çalışma grubunda ise zayıflamış immünite sonucu IFN-Y üretimindeki düşüşe bağlı olarak negatifleşen LTBE sonuçları olduğunu gözlemlesek de anlamlı bir sonuç bulunmamaktaydı. Diğer altta yatan ek hastalıklar ve QFT sonuçları arasında da istatistiksel olarak bir anlamlılık bulunamamıştır. Ayrıca immünsüpresif özellikleri bulunan steroid gibi ajanlarla tedavi alan bireylerde LTBE prevalansına dair anlamlı bir sonuç tespit edilememiştir. Beklenilenin aksine elde ettiğimiz bu sonuçların, çalışmanın yetersiz hasta popülasyonu, hasta verilerinin sınırlı kalması gibi kısıtlılıklara bağlı olduğunu düşünmekteyiz (=0,950). Bunun yanı sıra biyobelirteçlerin tanısal rolünü saptamaya yönelik yaptığımız analizlerde, dahil edilen biyokimyasal testlerin tüm hasta popülasyonunda çalışılmamış olması gibi nedenlerle sonuçlarımız anlamlı bulunamamıştır. Ülkemizde, daha önce farklı birçok parametrenin dahil edilerek, LTBE araştırılmasına dair yapılan benzer bir çalışma bulunmadığı için bu bulgular bizlere farklı sonuçlar sunmaktadır. Fakat bu çalışma sonuçları, geniş ölçekli hasta ve kontrol grubunun dahil edildiği çalışmalara gereksinim olduğunu göstermektedir.
Ağır Covid-19 hastalarında Sitomegalovirüs (CMV) IGM araştırılması
Tek konakçısı insan olan Sitomagelovirüsler büyük oranda latent enfeksiyon oluşturmaktadır. Çok yaygın bir patojen olup toplumun %80'ninde seropozitiflik gösterebilir. Bütün vücut sıvılarında bulunabildiği için bulaşı çok yaygındır. Şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs-2 (SARS-CoV-2)'nin neden olduğu COVID-19 pandemisi, hızlı bulaş yeteneği nedeniyle toplumlar arasında hızla yayılarak yüksek mortaliteye yol açmıştır. COVID-19 enfeksiyonunda, virüs bulaştıktan sonra hafif semptomlar ortaya çıkabilir. Hastalığın şiddeti arttıkça, inflamatuar tepkilerin artması görülebilir ve bunun etkisiyle doku ve organ hasarına yol açabilir. COVID-19'un spesifik tedavinin olmaması ve oluşan inflamatuar yanıtın baskılanması için kortikosteroidler yaygın olarak kullanılmıştır. Ancak kortikosteroidlerin immün sistemi baskılaması nedeniyle fırsatçı patojenlere ortam sağlamaktadır. Çalışmamızda; ağır COVID-19 hastalarına verilen kortikosteroidlere bağlı latent CMV reaktivasyonun araştırılması amaçlanmıştır. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Uygulama Hastanesine Ocak 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında, dahil edilme kriterlerine uyan 202 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Dahil edilen hastalara ait serumlarda, ELISA yöntemi ile CMV IgM araştırılmıştır. Hastaların CMV IgG seropozitifliği, demografik özellikleri ve belirli kan parametrelerine (Lenfosit Sayısı, Sedimantasyon, Prokalsitonin, C-reaktif protein, Laktat-dehidrogenaz) bakılmıştır. Elde edilen sonuçların istatistiksel analizi sonucunda steroid/immünosüpresif ilaç öyküsü olan 80/202 (%39,6) hastanın 11/80 (%13,7)'i CMV IgM pozitif bulunmuştur. Pozitif hasta grubunun CMV IgG avidite sonuçlarına bakıldığında, <55 olan sadece 1 (%9,09) hasta tespit edilmiştir. Bu sonuç bizlere, hastanın CMV enfeksiyonunu ≤ 3 aylık bir zaman dilimi içerisinde geçirmiş olduğunu düşündürmektedir. Elimizdeki verilere bakıldığında, steroid kullanımının, CMV IgM pozitifiği üzerinde anlamlı bir etkisinin olabileceği düşünülmektedir (p<0,041). Steroid kullanan hasta grubunda bakılan kan parametlerinde ise; C-reaktif protein seviyesinin yüksekliği (p<0,001), lenfosit sayısının düşüklüğü (p<0,001), sedimentasyon hızı (p<0,001) ve laktat-dehidrogenaz enziminin yükseklği immünsüpresif tedavi geçmişi bulunmayan hastalarla karşılaştırıldığında anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Çalışmaya dahil edilen hasta grubunun prokalsitonin seviyelerinde artış gözlemlenmiş ancak bu artış diğer gruplar ile karşılaştırıldığında anlamlı bulunamamıştır (p<0,152). COVID-19 enfeksiyonu ve steroid kullanımının CMV reaktivasyonunda etkili olabileceği düşünülmektedir. Kortikosteroid ve immunsupresiflerin kullanımınında latent enfeksiyonların reaktivasyonunu hatırda tutulması tanı ve tedavi açısından önem taşımaktadır
COVID-19 ve IL28B gen polimorfizmi
Çin'in Wuhan eyaletinde Aralık 2019'da başlayan ilk salgından bu yana, yeni koronavirüs hastalığı (COVID-19) hızla diğer bir çok bölgeye yayıldı ve küresel bir sağlık tehdidi haline geldi. Bazı ülkelerde COVID-19 prevalansı ve mortalitesinde önemli bölgesel farklılıklar bildirilmesi nedeniyle COVID-19 şiddetinin ve mortalite oranlarının bireysel farklılık göstermesinin nedenlerini araştırma ihtiyacı doğmuştur. Konuyla ilgili ACE reseptörü ve ABO polimorfizmleri ile COVID-19 prevelansı ve mortalitesi arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlayan pek çok çalışma bulunmaktadır. İnterferonların (IFN) antiviral, antitümör ve immünmodilatör etkileri bulunmaktadır. IFN-α/β benzeri antiviral aktiviteye sahip yeni bir IFN sınıfı interferon-lambda (IFN-λ) ailesi veya tip III IFN'ler yakın zamanda keşfedilmiştir. Bu yeni tip IFN'ler tip 1IFN'lera benzer ancak, nispeten daha az etkilidirler.IFN-λ ağırlıklı olarak solunum yolu epitel hücreleri tarafından salgılanır ve solunum yollarında antiviral etkinliğin artmasına yardımcı olur. Interlökin 28B (IL28B) geni interferon lamda 3 (IFN-λ3) olarak bilinen bir proteini kodlamaktadır. Son yıllarda yapılan çalışmalar hepatit C ve hepatit B enfeksiyonları başta olmak üzere birçok viral enfeksiyonda viral klirens, tedaviye yanıt ve komplikasyon oranları ile IL28B gen polimorfizmi arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmıştır. Son bilgiler ışığında IL28B doğal bağışık yanıt ve antiviral etkinlik dinamikleri açısından feedback mekanizmalarının kilit oyuncusu olma adayıdır. Çalışmamıza 19-88 yaş aralığında 200 COVID-19 tanısı alan hasta ve kontrol grubu olarak 21-84 yaş aralığında 99 COVID-19 negatif hasta dahil edilmiştir. COVID-19 tanılı hastaların klinik semptom ve bulguları oluşturulan standart kriterler baz alınarak hafif, orta, şiddetli ve kritik olarak sınıflandırıldıve IL28B gen polimorfizmleri tanımlanarak birbirleri ve kontrol grubu ile kıyaslandı.Hasta ve kontrol grubundan alınan numuneler Real-time PCR yöntemi ile çalışılarak elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Çalışmamızın sonuçlarında şiddetli/kritik hasta grubunda yaş ortalaması, erkek cinsiyet oranları, ek hastalık görülme sıklığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Hasta ve kontrol grubunda cinsiyet ve yaş dağılımları arasında anlamlı farklılık bulunmadı.IL28B rs12979860 CC genotipi şiddetli/kritik hasta grubunda hafif/orta gruba göre daha yüksek oranda tespit edildi (p<0, 05). IL28B rs8099917 GT genotipi hafif/orta grupta daha yüksek görülürken, TT genotipi şiddetli/kritik hasta grubunda daha yüksek oranlarda tespit edildi (p<0, 05). IL28B rs8099917 GG genotipi kontrol grubunda tespit edilmezken hasta grubunda %8 oranında saptandı (p<0, 05). Kritik grupta; hayatta kalan ve hayatını kaybeden hastaların genotip dağılımları benzer bulundu. Şiddetli/kritik grupta daha yüksek oranlarda tespit edilen IL28B rs12979860 CC ve rs8099917 TT genotiplerinin klinik seyir açısından olumsuz genotipler olduğu ve rs8099917 GG genotipinin hastalık bulaşında kolaylaştırıcı bir rol oynadığı sonucuna varılmıştır.
Multipl skleroz hastalığı etiyopatogenezinde, insan endojen retrovirüs-W (HERV-W)' nın rolü
Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sisteminin nörodejeneratif bir hastalığıdır. Erken yaşta gelişir ve sıklıkla sekel oluşturur. Hastalığın etiyolojik nedeni tam olarak aydınlatılamamıştır ve henüz etkili bir tedavi mevcut değildir. Araştırmamız, İnsan endojen retrovirüslerinin ekspresyonu ile multipl sklerozun patogenezi arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçladık. Araştırmamızda Human Endogenous Retrovirus-W (HERV-W) env gen ekspresyon düzeyini belirlemeyi ve yine aynı gruplarda, HERV-W env gen ekspresyonunu sınırlama/düzenleme potansiyeli olan TRIM5 ve BST2 konak genlerinin ekspresyon düzeyini belirlemeyi hedefledik Bu çalışma Necmettin Erbakan Üniversitesi (Konya, Türkiye) Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda McDonald (2017) tanı kriterlerine göre Relapsing-Remitting (RRMS) tanısı alan 50 takipli hasta ile nörodejeneratif hastalık dışlanmış yaş ve cinsiyet yönünden benzer 50 kişilik gönüllü kontrol olmak üzere 100 kişiyi dahil ettik. 50 RRMS tanısı almış hastaların yaşları 33.1 ortalamasındadır. Bu çalışma grubun hastalıklarının başlangıç yaşı 25,64 ortalaması, hastaların tanı alma yaş ortalaması 27,1 dir. Nöroloji kliniğinde rutin tanı, takip ve tedavi işlemleri devam eden hastalardan ve sağlıklı kan donörlerinden tam kan örnekleri kullanıldı. Gen ekspresyon düzeyleri, Real Time PCR yöntemi ile, CT değerleri ve referans gen CT değerleri kullanılarak fold-change analizi ile belirlendi. HERW-W ekspresyon düzeyleri için çalışma grupları arasında önemli bir farklılık saptanmadı. HERV-W gen ekspresyon düzeylerinin oldukça dinamik ve sofistike etkileşimlerden etkilenebileceği gerçeği, araştırmamızda gerçekleştirdiğimiz ölçümlerin birden fazla zamanlı ölçüm ve bir süreç analizi ile yapılmasının daha sağlıklı olacağı kanaati uyandırdı. BTS-2 gen ekspresyonu kontrol grubuna göre yaklaşık 3,5 kat artış göstermiştir. Sağlıklı kişiler ile hasta grubu arasında TRIM5α proteinin ekspresyonu açısından anlamlı bir fark tespit edilememiştir TRIM5 gen ekspresyon düzeyleri ile hastalık ve hastalığın seyrine yönelik anlamlı bir ilişki kurulamamıştır. BTS-2 gen ekspresyon düzeylerinin kontrol grubuna göre yüksek çıkması doğal bağışıklık yanıtın MS hastalığı üzerindeki etkisinin bir sonucu olabileceği yönünde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: BTS2, HERW-W, Multipl skleroz (MS), TRİM5,
Konya bölgesinde yaşayan insanlarda hantavirüs antikor sıklığı; kentsel ve kırsal popülasyon bazlı değerlendirme
Giriş ve Amaç: Bu tez çalışmasında Konya ilinde yaşayan kişilerde hantavirüs IgG antikor sıklığının Enzim Bağlı İmmünolojik Yöntem ile serolojik olarak saptanması ve antikor pozitifliğinin kent ve kırsal bölgelerdeki farklılığının gösterilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Laboratuvarına rutin test istemleriyle gönderilen kan örneklerinin çalışmalar sonucunda artan serumlarından adresi Konya ili olan 273 örnek çalışmamıza dahil edilmiştir. Serum örnekleri çalışma yapılana kadar -80°C'de muhafaza edilmiştir. Hastaların bilgilerine hastane bilgi işlem sistemi tarafından ulaşılmıştır. Örneklerde Dobrava, Puumala, Hantaan hantavirüslere karşı gelişen IgG antikor varlığı araştırılmıştır. Hantavirüs IgG antikorları tespiti Enzim Bağlı İmmünolojik Yöntem (Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay; ELISA) yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara ait verilerin istatistiksel analizi SPSS for Windows version 18.0 (SPSS Inc. Chicago, IL, USA) paket programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Tez çalışmamıza toplam 273 hastaya ait serum örneği dahil edilmiştir. Örneklerin 136'sı (%49,8) kadın hastalardan, 137'si (%50,2) erkek hastalardan elde edilmiştir. Yaşları 2 yaş ile 92 yaş arasında değişen hastaların yaşlarının ortanca değeri 57,00 olarak hesaplanmıştır. Serum örneklerinin 136'sı (%50,2) Konya ilinde kentsel bölgelerde ikamet eden, 137'si (%49,8) ise Konya ilinde kırsal bölgelerde ikamet eden bireylerden belirlenmiştir. Kırsal bölgelerden elde edilen örnekler 25 farklı ilçeden, kentsel bölgelerden elde edilen örnekler ise 7 ilçeden elde edilmiştir. En çok hasta numunesi kentsel bölgelerden %41,2 ile Selçuklu ilçesinden, kırsal bölgelerden ise %9,5'erlik yüzdeler ile Çumra, Ilgın ve Meram ilçelerindendir. Yapılan serolojik çalışma sonucunda 273 numunenin 13'ünde (%4,8) Hantavirüs IgG antikorları pozitif saptanmıştır. Hastaların pozitiflik durumu ile yaş, cinsiyet, kırsal/kentsel bölgede olma arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç: Hantavirüsler dünya çapında görülebilen ve mortal seyredebilen enfeksiyon etkenidirler. Ülkemizde de 2009 yılında bir salgına yol açmışlardır ve ülkemizden bugüne kadar birçok hantavirüsle enfekte vaka bildirimleri yapılmıştır. Konya ilinden bugüne kadar hantavirüs ile enfekte vaka bildirimi olmamıştır ve hastalığın sıklığına yönelik herhangi bir bildirim yapılmamıştır. Bu tez çalışmasında Konya ilindeki kırsal ve kentsel alanlarda yaşayan bireylerde hantavirüs IgG antikor sıklığını tespit etmeyi amaçladık. %4,8 oranında hantavirüs IgG antikor varlığını tespit ettiğimiz sonuçlarımız Konya bölgesi için hastalığın yaygınlığı açısından elde edilmiş ilk veriler olarak, halk sağlığı ve enfeksiyon hastalıkları epidemiyolojisi açısından yol gösterici nitelikte olacaktır.
Klinik örneklerden soyutlanan bakterilerde dışa atım pompa inhibitörlerinin çeşitli antibiyotiklerin etkinliği üzerine etkisinin incelenmesi
İnsanlığın karşı karşıya kaldığı en önemli halk sağlığı sorunlarından birisi olan antibiyotik direnci, yeni antimikrobiyal ajan geliştirmede yeni stratejileri ve yaklaşımları zorunlu kılmaktadır. Dışa atım pompa inhibitörleri (DAPİ) ve diğer aday ajanlar ile ilgili gelişmeler umut verici olmakla birlikte, mevcut antibiyotiklerin kullanım sürelerini ve etkinliklerini artırabilme arayışları da devam etmektedir. Bu çalışmada, verapamil (VER), rezerpin (REZ) ve karbonil siyanid 3-klorofenilhidrazon (CCCP) olmak üzere üç adet DAPİ'nin, 5 standart suş ve 15 klinik izolata karşı, antibakteriyel etkisi disk difüzyon ve sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile, çeşitli antibiyotiklerle sinerjistik etkileşimi ise checkerboard yöntemi ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında, çoklu dirençli 3'er adet Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa, Escherichia coli ve Enterococcus faecalis ve 11 adet Staphylococcus aureus klinik izolatı ile, K. pneumoniae ATCC 700603, P. aeruginosa ATCC 27853, E. coli ATCC 25922, S. aureus ATCC 29213 ve E. faecalis ATCC 29212 olmak üzere 5 adet ATCC suşu kullanılmıştır. Dışa atım pompa inhibitörlerinin antibakteriyel etkilerinin güçlü olmamasına karşın, denenen antibiyotiklerle etkileşiminin çoğunlukla sinerjistik veya aditif olduğu saptandı. Bu çalışmada dışa atım pompa inhibitörlerinin, kullanılan izolatlardaki dışa atım pompaları ile olası etkileşimi sonucu denenen antibiyotiklerin minimum inhibitör konsantrasyon değerlerini düşürebildiğinin gösterilmesi, dışa atım pompa inhibitörlerinin antibiyotiklerle kombine kullanımının, antibiyotiklerin etki spektrumunu artırabileceğine, bakterilerde antibiyotiklere karşı direnç düzeyini ve direncin ortaya çıkma sıklığını azaltabileceğine yönelik düşünceleri desteklemektedir.
Human papilloma virus pozitif bulunan hastalarda genotip dağılımı ve diğer cinsel yolla bulaşan mikroorganizmalar ile birlikteliğinin araştırılması
Tüm dünyada kadınlarda servikal kanser sık görülmekte ve kanserler arasında ikinci sırada yer almaktadır. Human papilloma virusun servikal kanser ile ilişkisi gösterilmiştir. Bugüne kadar HPV'nin 200'den fazla türü belirlenmiş ve bunlardan 40 tanesinin genital sistemde enfeksiyon yaptığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı; daha önce laboratuvara gönderilen HPV saptanan servikal örneklerde genotiplerin belirlenmesi ve aynı örneklerde diğer cinsel yolla bulaşan etkenlerin olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu çalışmada 2021-2024 yılları arasında Balıkesir Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniklerine başvuran, HPV pozitif saptanan hastaların arşivlenmiş servikal sürüntü örneklerinde yüksek riskli HPV genotipleri (16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66, 67, 68), hedef bölgesi E7 olan real time PCR testi ile belirlenecektir. Ayrıca aynı servikal örneklerde CYBH etkenleri olan on iki mikroorganizmanın (Candida albicans, Chlamydia trachomatis, Gardnerella vaginalis, Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis, Neisseria gonorrhoeae, Ureaplasma parvum, Ureaplasma urealyticum, Treponema pallidum, Trichomonas vaginalis, Herpes simplex virüs tip 1 ve 2) varlığı araştırılacaktır. Bu kapsamda, HPV ve CYBH patojenlerinin eşzamanlı varlığının klinik sonuçlara nasıl yansıdığı incelenecek; böylelikle, tanı ve tedavi süreçlerinde daha rafine ve etkili stratejiler geliştirilmesine katkı sağlanacaktır. Bu çalışmanın, cinsel sağlık alanında mevcut bilgi birikimine yenilikçi bir boyut kazandırarak, bireylerin sağlığını koruma ve iyileştirme yolunda önemli bir adım olması amaçlanmaktadır.
Çocuklarda üriner sistem enfeksiyonu etkeni olan escherichia coli izolatlarında virülans faktörleri, filogenetik grup özellikleri ve ST131 klonu varlığının araştırılması
AMAÇ: Bu çalışmada; Ocak 2021 – Eylül 2021 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Hastanesi Merkez Mikrobiyoloji Laboratuvarında 3-18 yaş arası çocuk hastaların üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE) ön tanısıyla gönderilen idrar örneklerinden elde edilen 100 ilk, 100 tekrarlayan ÜSE etkeni toplam 200 adet Esherichia coli izolatının antimikrobiyal direnç oranları, filogenetik grup dağılımları, virülans faktörleri sıklığı ve O25b/ST131 klonuna ait olup olmadıkları değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin ilk ve tekrarlayan ÜSE etkenleri arasındaki ve O25b/ST131 klonuna ait olan ve olmayan izolatlar arasındaki dağılımları araştırılarak, ülkemizdeki sürveyans verilerine katkıda bulunmanın yanı sıra daha etkin bir ÜSE yönetimi için geliştirilebilecek tanı, tedavi ve profilaksi seçenekleri için yapılacak yeni çalışmalara ışık tutması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Konvansiyonel yöntemler ile tanımlanan izolatların antimikrobiyal duyarlılıkları Kirby-Bauer disk difüzyon yöntemiyle, genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) üretimleri çift disk sinerji testi ile değerlendirilmiş, biyofilm oluşumları mikroplak yöntemi, hemolizin üretimleri kanlı agara ekim tekniği ile araştırılmıştır. Filogenetik gruplandırma, O25b/ST131 klonu, virülans genlerinin araştırılması, izolatların moleküler düzeyde üropatojenik E. coli (UPEC) olarak sınıflandırılması ve virotiplendirilmelerinde polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) kullanılmıştır. Aynı hastadan farklı zamanlarda toplanan izolatların arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için değişken alanlı jel elektroforezi (PFGE) yapılmıştır. BULGULAR: En yüksek antimikrobiyal direnç oranı ampisilin (n=100, %50), amoksisilin-klavulanik asit (n=43, %21,5), sefazolin (n=99, %49,5), sefotaksim (n=43, %21,5) ve trimetoprim-sülfametoksazol'e (n=55, %27,5) karşı gözlenmiştir. Tekrarlayan ÜSE etkenlerinde (n=100) ilk ÜSE etkenlerine göre sefotaksim (n=29, %29), sefepim (n=25, %25) ve trimetoprim-sülfametoksazol (n=35, %35); O25b/ST131 izolatlarında (n=67) ise bu klonda olmayanlara (n=133) göre siprofloksasin (n=17, %25,4), amikasin (n=3, %4,5) ve gentamisin (n=10, %14,9) direnç oranları daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). İzolatların 58'inin (%29) çoklu ilaca dirençli (ÇİD) olduğu, 38'inin (%19) GSBL ürettiği bulunmuştur. Tekrarlayan ÜSE etkenlerinde ÇİD ve/veya GSBL üreten izolatların oranı ilk ÜSE etkenlerine göre daha fazla bulunmuştur (sırasıyla n=36 (%36) / n=22 (%22); n=27 (%27) / n=11 (%11); p<0,05). İzolatların 3'ünde (%1,5) biyofilm oluşumu gözlenmiş, bu izolatların tamamı filogenetik grup A'ya ait bulunmuştur. Hemolizin üretimi izolatların 29'unda (%14,5) görülmüş olup, hemolizin üreten izolatlar içinde O25b/ST131 klonunun oranı bu klona ait olmayan izolatlara göre daha yüksek saptanmıştır (sırasıyla n=23 (%79) / n=6 (%21); p<0,0001). İzolatların 91'inin (%45,5) D, 75'inin (%37,5) B2, 25'inin (%12,5) A ve 9'unun (%4,5) B1 filogenetik grubunda yer aldığı bulunmuştur. B2 ve D grubunda yer alan izolatların antimikrobiyal dirençlerinin daha yüksek olduğu ve daha fazla sayıda virülans geni taşıdıkları saptanmıştır (p<0,05). İzolatların 67'si (%33,5) O25b/ST131 klonuna ait bulunmuştur. İlk ve tekrarlayan ÜSE etkenleri içindeki O25b/ST131 klonu oranları benzer bulunmuştur (p>0,05). İzolatların en sık adezyon [fimH n=194 (%97), papA n=114 (%57), yfcV n=99 (%49,5)] ve demir edinim sistemlerine [fyuA n=171 (%85,5), chuA n=156 (%78), iutA n=146 (%73)] ait virülans genleri taşıdıkları görülürken, en az oranda toksin grubu [vat n=64 (%32), hlyA n=31 (%15,5), cnf I n=13 (%6,5)] virülans genleri bulunmuştur. O25b/ST131 klonuna ait izolatlarda tüm virülans faktörleri bu klona ait olmayan izolatlara göre daha sık saptanmıştır (p<0,05). Antimikrobiyal direnç ile en sık birlikte görülen virülans geni papA olmuştur (ampisilin, amoksisilin-klavulanik asit, piperasilin-tazobaktam, sefazolin, sefotaksim, sefepim, siprofloksasin ve trimetoprim-sülfametoksazol direnci, p<0,05). İzolatların 101'i (%50,5)'i moleküler analizle UPEC olarak tanımlanmıştır. O25b/ST131 klonuna ait izolatların 65'i (%97), bu klona ait olmayan izolatların ise 36'sı (%27,1) moleküler analizle UPEC olarak tanımlanmıştır (p<0,0001). Çalışmamızda O25b/ST131 klonundaki izolatların 40'ı (%59,7) virotip B, 18'i (%26,9) virotip C, 3'ü (%4,5) virotip A ve 3'ü (%4,5) virotip D olarak saptanmıştır. PFGE ile 15 hastaya ait 33 izolat değerlendirilmiş, dokuz hastanın (%60), sonradan toplanan izolatı ile ilk izolatının aynı profilde olduğu görülmüştür. SONUÇ: E. coli'ye bağlı gelişen ÜSE çocuklarda önemli bir sağlık sorunudur. Özellikle E. coli O25b/ST131 klonu virülans faktörü ve antimikrobiyal direnç oranlarının yüksek olması sebebiyle ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmektedir. Bu klona ilişkin sürveyansa, tanı testlerine, tedavi algoritmalarına ve önleyici tedbirlere odaklanılması zorlu E. coli enfeksiyonlarına karşı koymada yardımcı olacak, yeni profilaksi, tedavi veya aşı stratejilerinin geliştirilmesine, taşıyıcılık ve kolonizasyonun önlenmesine yönelik çalışmalara ışık tutacaktır.
Haemophilus influenzae izolatlarının antibiyotik duyarlılıklarının incelenmesi
Amaç: Bu çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Eğitim ve Araştırma Hastanesi Merkez Mikrobiyoloji Laboratuvarı'na 01.01.2020-01.06.2021 tarihleri arasında gönderilen alt solunum yolu örneklerinin kültürlerinde üreyen 84 adet H.influenzae izolatının antibiyotik duyarlılıkları disk difüzyon yöntemiyle incelenmiştir. İmipenem ve meropenem duyarlılık sonuçları disk difüzyon ve gradiyent şerit test yöntemiyle de değerlendirilerek referans yöntem olan sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile uyumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Alt solunum yolu örnekleri mikroskopik olarak değerlendirilmiştir. Mikroskopik açıdan uygun olan örneklerin kültürü %5 koyun kanlı agar (KKA), MacConkey agar ve çikolata agar besiyerlerine ekilmiştir. KKA ve MacConkey agar plakları normal atmosferde, çikolata agar plakları CO2'li ortamda, 37 0C'de 24-48 saat inkübe edilmiştir. Bakterinin tanımlaması Gram boyama ve MALDI-TOF MS ile yapılmıştır. İzolatların antibiyotik duyarlılıklarının belirlenmesinde disk difüzyon yöntemi kullanılmıştır. İzolatların beta-laktamaz enzim üretimi kromojenik nitrosefin diski kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İzolatların beta-laktam ilaçlara karşı direnç mekanizmasının varlığı 1 ünite benzilpenisilin içeren penisilin diskiyle taranmıştır. Karbapenem grubu antibiyotiklerin minimum inhibitör konsantrasyonlarının (MİK) belirlenmesinde gradiyent şerit test ve sıvı mikrodilüsyon test yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda izolatların yarısından fazlası 50 yaş ve üzeri hastalardan izole edilmiştir. Çalışmadaki erkek hastalar, tüm hastaların % 70,23'ünü oluşturmuştur. Beta-laktamaz negatif ampisilin duyarlı (BLNAS) izolatlar % 45,23 ile en bulunan fenotip olmuştur. Bunu %39,28 ile Beta-laktamaz negatif ampisilin dirençli (BLNAR), % 10,71 ile Beta-laktamaz pozitif ampisilin dirençli (BLPAR), % 4,76 ile Beta-laktamaz pozitif amoksisilin klavulanik asit dirençli (BLPACR) izolatlar izlemiştir. Çalışmamızda disk difüzyon yöntemi ile imipenem, meropenem ve sefotaksim direnci saptanmamıştır. En yüksek direnç % 54,76 ile ampisilinde görülmüştür. En düşük direnç %13,09 ile kinolon grubu antibiyotiklerde görülmüştür. Direnç oranları; sefuroksim %39,28, amoksisilin/klavulanik asit % 28,57 siprofloksasin, levofloksasin ve moksifloksasin %13,09, tetrasiklin %16,66, trimetoprim/sülfametoksazol % 29.76 olarak saptanmıştır. İmipenem ve meropenem için disk difüzyon ve sıvı mikrodilüsyon duyarlılık sonuçları birbiriyle uyumlu bulunmuştur. Gradiyent şerit test yöntemiyle sıvı mikrodilüsyon yönteminin meropenem için kategorik uyumu % 100 (n=84), temel uyumu % 70,23 (n=59) iken imipenem için kategorik uyum % 70,23 (n=59), temel uyum % 41,66 (n=35) olarak saptanmıştır. İmipenem için büyük hata oranı % 29,76 (n=25) olarak bulunmuştur. Çalışmada imipenem için test edilen izolatların 17sinde (%20,23) disk difüzyon testinde zon içi üremeler görülmüştür. Gradient şerit testinde bu izolatların 12'sinde (%70,58) heterodirenç göstesi olan çift zon görülmüştür. Onyedi izolatın fenotip dağılımlarına bakıldığında onüç BLNAR, iki BLPAR, bir BLPACR, bir BLNAS izolat bulunmuştur. BLNAR izolatlarda MİK değerleri altı izolatta >32 µg/ml, bir izolatta 12 µg/ml, bir izolatta 8 µg/ml, iki izolatta 2 µg/ml, bir izolatta 0,5 µg/ml, bir izolatta 0,75 µg/ml, bir izolatta 0,094 µg/ml olarak bulunmuştur. İki BLPAR izolatta MİK değeri >32 µg/ml, bir BLPACR izolatta MİK değeri >32 µg/ml ve bir BLNAS izolatta MİK değeri 4 µg/ml olarak bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda direncin en yüksek görüldüğü antibiyotik ampisilin olarak belirlenmiş ve rutinde test edilen antibiyotiklere belirli oranlarda direnç tespit edilmiştir. Disk difüzyon testi ile imipenem, meropenem ve sefotaksim direnci saptanmamıştır. BLNAR izolatlar dünya genelinde yaygınlaşmaya başlamıştır ve beta laktam grubu antibiyotiklere direnç gelişimi endişesini arttırmaktadır. Çalışmamızda sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile iki karbapeneme de direnç tespit edilmemekle birlikte, gradiyent şerit testi ile 25 izolat imipeneme dirençli bulunmuştur. Önceki çalışmalarla uyumlu şekilde çalışmamızda sıvı mikrodilüsyon yönteminin H.influenzae izolatlarının karbapenem duyarlılığının belirlenmesinde özellikle de imipenem duyarlılığı açısından öneme sahip olduğu tespit edilmiştir. İmipenem ve meropenem için disk difüzyon yönteminin sıvı mikrodilüsyon yöntemiyle uyumu göz önüne alındığında disk difüzyon yöntemi rutin laboratuvar uygulamaları açısından önemini korumaktadır. Heterodirençli izolatların görülmesi, dirençli izolatların ortaya çıkışı açısından uyarıcı olabilir. H.influenzae izolatlarında direnç oranlarının ve mekanizmalarının ortaya konulabilmesi açısından sürveyans çalışmalarının yapılması önem taşımaktadır. Anahtar Kelimeler: H. influenzae, imipenem, meropenem, sıvı mikrodilüsyon, gradiyent şerit test
Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde tedavi gören yenidoğanların cilt florasında üreyen malassezia türleri ve etki eden faktörler
Malassezia mayaları hem yetişkinlerin hem de yenidoğanların normal cilt florasında bulunan, üremesi lipide bağımlı olan lipofilik kommensal maya mantarlarıdır. Hem yetişkinlerde hem de yenidoğanlarda fırsatçı enfeksiyonlara neden olmaktadır. Yenidoğan döneminde birçok farklı nedenle yüksek Malassezia kolonizasyonu görülmektedir. Çalışmamızda yenidoğan yoğun bakım ünitesindeki yenidoğanlarda Malassezia kolonizasyonu araştırılmıştır. Çalışmamız; 1 Ocak 2021- 1 Ocak 2022 tarihleri arasında Pamukkale Üniversitesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesin'de takip edilen 150 yenidoğan üzerinde yapılmıştır. Yenidoğanlardan Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesine yatışlarından sonraki 24-48 saat içinde örnekler alınmıştır. 150 yenidoğanın alın, yanak ve göğüslerinden steril pamuklu eküvyonla cilt sürüntü örnekleri alınmıştır. Alınan örnekler mDixon agar besiyesine ekilerek iki hafta 32C'de, nemli etüvde inkübasyona bırakılmıştır. Üreme görülen koloniler nativ mikrokopik inceleme ile maya olarak doğrulandıktan sonra Sabouraud'un dektrozlu agar (SDA) besiyerine ekilmiştir. Bir hafta süre ile aynı şartlarda inkübe edilen örnekler, SDA besiyerinde üremenin olmamasını takiben, tween asimilasyonları (%10 Tween 20, %0.5 Tween 40, %0.5 Tween 60, %0.1 Tween 80) ile tiplendirilmiştir. Örnek alınan 150 yenidoğanın 50'sinde (%33,3) hem alın hem yanak hem de göğsünde üreme olmuştur. Malassezia üremesi olan yenidoğanların her 3 vücut bölgesinden aynı tür Malassezia izole edilmiştir. Malassezia üremesi saptanan 50 yenidoğanda 16 (%32) Malassezia furfur, 13 (%26) Malassezia sympodialis, 9 (%18) Malassezia restricta, 6 (%12) Malassezia obtusa, 6 (%12) Malassezia globosa izole edildi. 150 yenidoğanın 50'sinde (%33,3) kolonizasyon bulundu. Örnek alınan 150 yenidoğandan 30'u (%20) flukonazol profilaksisi almaktaydı. Flukonazol profilaksisi alan 30 yenidoğanın 3'ünde (%10) Malassezia üremesi oldu. Flukonazol profilaksisi almayan 120 yenidoğanın 47'sinde (%39,1) Malassezia üremesi oldu. Çalışmamız sonucunda flukonazol profilaksisi ve örnek alım yaşı yenidoğan kolonizasyonunda istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Flukonazol profilaksisi alan yenidoğanlarda kolonizasyon oranı düşük bulundu. Örnek alımındaki yaşı büyük olan yenidoğanlarda kolonizasyon oranı yüksek bulundu. Yenidoğanın cinsiyeti, örnek alındığı zamanki ağırlığı, örnek alındığı zaman total parenteral nütrisyon alıp almadığı, doğum şekli kolonizasyon açısından istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Yenidoğanlarda flukonazol profilaksisi alımının Malassezia kolonizasyonu açısından koruyucu olduğu bulundu. Ayrıca yenidoğanların yaşla beraber cilt kolonizasyonlarının arttığı bulundu.
Klinik örneklerden izole edilen difteri dışı korineform bakterilerin identifikasyonu, antibiyotik direnç paterninin ve biyofilm oluşumunun araştırılması
Corynebacterium cinsine ait bakteriler; Corynebacterium diphtheriae ve non-difterik korineform bakteriler (NDC) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Önceki yıllarda laboratuvar kontaminantları olarak değerlendirilen non-difterik korineform bakterilerin (NDC) yapılan son çalışmalarda önemli hastane enfeksiyon etkeni olabilecekleri ve bu bakterilerin birçok antimikrobiyal ajana dirençli oldukları gösterilmiştir. Ciddi enfeksiyonlarda artan oranda NDC'lerin görülmesi bunların potansiyel patojenler olarak tanınmasını gerekli kılmaktadır.Bu çalışmada Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarına Aralık 2020-Ocak 2023 tarihleri arasında, klinik birimlerden gönderilen çeşitli klinik örneklerden izole edilen NDC'lerin tür düzeyinde identifikasyonları ve antibiyotik duyarlılık testlerinin yapılması, antibiyotik direnç paternlerinin incelenmesi, suşların moleküler epidemiyolojisinin ve biyofilm oluşumlarının araştırılması amaçlanmıştır.Tüm izolatlar MALDI-TOF MS (Matrix-Assisted Laser Desorption/Ionization Time Of Flight Mass Spectrometry) ile tür düzeyinde tanımlanmıştır. İzolatların %94,3'ü C. striatum ve %5,7'si C. afermentans olarak tanımlanmıştır. İzolatların %15'i kan, %5'i kateter içi kan, %34,3'ü yara, %32,9'u trakeal aspirat (TA), %7,9'u balgam, %2,9'u abse materyali ve %2,1'i plevral sıvı örneklerinden izole edilmiştir. En sık izole edilen klinik örnek yara (%34,3), ikinci en sık klinik örnek trakeal aspirat (%32,9) iken; en az izole edilen klinik örnek ise %2,1 ile plevral sıvı örneği olmuştur. EUCAST (The European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing) rehberi doğrultusunda Kirby-Bauer disk difüzyon yöntemi ile yapılan antimikrobiyal duyarlılık testi sonuçlarına göre izolatların tamamı linezolid ve vankomisine duyarlı iken tamamı siprofloksasine dirençli bulunmuştur. İzolatların %98,6'sı penisiline, %96,4'ü klindamisine, %99,3'ü rifampisin ve tetrasikline, %88,6'sı gentamisine ve %75,7'si eritromisine dirençli bulunmuştur. İzolatlarda direnç genlerinin varlığı PCR (Polymerase Chain Reaction) ile araştırılmıştır. İzolatların %94,3'ünde bla geni, %95'inde ampC geni, %95,7'sinde ermX geni, %90'nında aac(3)-XI geni, %92,1'inde aphA1 geni, %97,9'unda gyrA geni ve %32,9'unda tetA geni tespit edilmiştir. ermB ve tetB genleri izolatların hiçbirinde tespit edilmemiştir. aac(3)-XI ve aphA1 geni pozitif olan izolatlarda anlamlı bir şekilde gentamisin direnç oranı yüksek bulunmuştur (p<0,05). ermX geni pozitif olan izolatlarda anlamlı bir şekilde eritromisin ve klindamisin direnç oranı yüksek bulunmuştur (p<0,05). İzolatlarda tetA geni pozitifliği ile tetrasiklin direnç oranı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). bla/ampC geni pozitifliği ile penisilin direnç oranı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). İzolatların biyofilm oluşturmaları mikrotitrasyon plak yöntemi ile semikantitatif olarak değerlendirilmiştir. İzolatların %26,4'ünde biyofilm oluşumu tespit edilmiştir. Corynebacterium türleri ile biyofilm oluşumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmadaki 140 suşun klonal ilişkisi PFGE (Pulsed Field Gel Electrophoresis) yöntemi ile araştırılmıştır. 140 suş 46 farklı PFGE paterni göstermiştir. Bu paternlerden 13 tanesi yalnızca birer suş içermektedir. Kalan 33 patern ise küme oluşturan suşları içermekte olup küme genişliği 2-12 arasında değişmektedir. Kümeleşme oranı %90,7 olarak saptanmıştır. En büyük küme; 12 izolatın yer aldığı A ile kodlanan kümedir. Çalışmamızdaki izolatların çoklu ilaç direncine sahip olmaları ve antimikrobiyal direnç oranlarının yüksek olması nedeniyle bu mikroorganizmalara bağlı gelişen hastane enfeksiyonlarının tedavi stratejisinin zor olacağı düşünülmektedir. Bu nedenle bu mikroorganizmaların hastane enfeksiyon etkeni olabileceği göz önünde bulundurularak aktif sürveyans çalışmalarının yapılması önem arz etmektedir.
Steroid kullanan hastalarda maya mantarı kolonizasyonu
Kandidalar fırsatçı patojenler olup, uzun süreli steroid kullanımı, geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı, uzun süren kanser tedavileri, immünsupresif tedavilerin yaygınlaşması, ağız içi cihaz kullanımı ve Covid-19 gibi viral enfeksiyonların artışı sebebiyle hastaların oral kavitesinde 'oral kandidiyazis' hastalığına sebep olmaktadır. İnhalasyon cihazı uygulaması sırasında yapılan hatalar ve hastanın inhalasyon sonrası ağız bakımını yapmaması ilacın oral kavitede birikerek oral florayı bozmasına, özellikle Candida türleri gibi fırsatçı patojenlerin oral kavitede çoğalıp hastalık oluşturmasına sebep olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı inhale steroid tedavisi alan ve almayan hastaların oral maya mantarı kolonizasyonunu tanımlamak ve karşılaştırmaktır. Çalışmaya inhale steroid ile tedavi edilen 82 tane hasta, inhale steroid ile tedavi edilmeyen 32 tane hasta dahil edildi. Hastaların oral kavitesinden alınan mukozal sürüntü örneği ve hastalardan toplanan tükürük örneği ile SDA, Corn Meal Agar ve CHROMagar ile mantar kültürü yapıldı. Mikroskobik inceleme, germ tüp oluşumu, klamidyospor oluşumu ve koloni rengi değerlendirilerek tür tanımlaması yapıldı. İnhale steroid kullanan ve kullanmayan hasta grupları arasında maya üremesi ve maya çeşitliliği bakımından istatistiksel anlamda fark saptanmamıştır. İnhale steroid kullanan hastalarda Candida albicans %47,5 luk bir prevalans ile baskındı. Candida albicans'ı sırası ile Candida tropicalis %12,5, Candida krusei %8,5, Candida parapsilosis %1,0 takip etti. İnhale steroid kullanmayan hastalarda da Candida albicans %28,12 lik bir prevelans ile birinci sıradaydı. Daha sonra Candida parapsilosis %12,5, Candida krusei %6,25, Candida tropicalis %6,25, Candida guilliermondii %3,12 sıralama ile dağılım gösterdiler. Ağız bakımı oral kandidiyazisden koruyacak en önemli eylemdir.
Cryptococcus neoformans'ta lipid damlacıklarının ekinokandin direncine etkisinin araştırılması
Kriptokoklar özellikle immünsüpresif bireylerde enfeksiyon etkeni olabilen çevresel fırsatçı mantar etkenidir. Son yıllarda immünsüpresif bireylerin artması ile birlikte bu enfeksiyonların görülme sıklığı da artmaktadır. Tedavisinde kullanılan ilaçların tam olarak enfeksiyonun ortadan kalkması için yeterli olmaması ve ilaç dirençlerinin artması yeni tedavi seçeneklerinin aranmasına yol açmıştır. En son geliştirilen antifungaller olan ekinokandinler mantar enfeksiyonlarında güvenli ve etkili ilaçlardır. Fakat bu ilaçlar kriptokoklara karşı etkisizdirler. Kriptokokların ekinokandinlere neden dirençli oldukları ile ilgili birçok çalışma yapılsa da tam olarak direnç mekanizmaları aydınlatılamamıştır. Kalsinörin mikroorganizmaların virülansı, büyümesi ve ilaçlara direnç geliştirmesinde önemli bir moleküldür. Kalsinörin inhibitörleri (KNİ) uzun yıllar antifungal etkinlikleri nedeniyle çeşitli mantar patojenlerinde araştırılmıştır. Literatürde kriptokoklar üzerinde KNİ'lerinin hücre içi lipit metabolizması ile birlikteliğini inceleyen az sayıda veri bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı; KNİ'lerin ve lipid damlacıklarının (LD) Cryptococcus neoformans kökenlerinde ekinokandin direncine etkisini araştırmaktır. Pamukkale üniversitesi mikrobiyoloji laboratuvarında daha önce genetik tanımlaması yapılmış ve stoklanmış 30 C. neoformans kökeni çalışmaya dahil edildi. Hem KNİ bulunan hem de KNİ bulunmayan ortamlarda çalkalamalı su banyosunda üretilen suşların MİK değerleri karşılaştırmalı olarak mikrodilüsyon yöntemi ile ölçülmüştür. ΔMİK değerleri kaydedildi. Eş zamanlı çalkalamalı su banyosunda üretilen suşlar akan hücre ölçer ile değerlendirildi. KNİ'lerinin hücre boyutu, hücre granüleritesi ve lipid damlacıkları üzerine etkileri akan hücre ölçer verileri ile değerlendirildi. 30 Cryptococcus neoformans suşunun Kaspofungin (KPF), Mikafungin (MKF), Anidulafungin (ANF) için MİK50 değerleri sırasıyla 4, 32, 16 MİK90 değerleri sırasıyla 8, 32, 32 bulundu. Takrolimus (TAK) varlığında 2 suşta KPF'e, 1 suşta ANF'e duyarlılık artışı saptandı. Siklosporin (SSP) varlığında 3 suşta KPF'e, 8 suşta ANF'e duyarlılık artışı saptandı. Voklosporin (VOK) varlığında 2 suşta KPF'e, 5 suşta MKF'e, 6 suşta ANF'e duyarlılık artışı saptandı. Askomisin (ASK) varlığında 6 suşta KPF'e, 4 suşta MKF'e, 11 suşta ANF'e duyarlılık artışı saptandı. Hücre boyutlarına KNİ'lerinin etkisi ASK, SSP ve TAK ile hücre boyutları anlamlı artış gösterdi (p<0.05). Hücre boyutlarına VOK'un anlamlı bir etki oluşturmadığı saptandı. ASK etkisi altında suşların %71.4'ünde, SSP etkisi altında %5.9'unda, TAK etkisi altında %66.6'sında, VOK etkisi altında %12.5'inde hücre büyüklüğüne ait matrikslerde homojenite kaybı bulundu. ASK etkisi altında hücre granüleritesi anlamlı bir şekilde artış göstermiştir (p<0.05). SSP, TAK ve VOK hücre granüleritesinde anlamlı bir farklılık bulunmadı. KNİ'lerinin tümü oleik asitli ortamda anlamlı bir şekilde hücre granüleritesini azalttığı saptandı ( ASK, SSP, VOK için p<0.001; TAK için p<0.05). ASK etkisi altında suşların %76.2'sinde, SSP etkisi altında %5.9'unda, TAK etkisi altında %50'sinde, VOK etkisi altında %12.5'inde hücre granüleritesine ait matrikslerde homojenite kaybı bulundu. ASK varlığında KPF MİK değişimi olan suşlarda (n=6) lipid damlacıkların anlamlı şekilde arttığı bulundu (p<0.05). ASK varlığında ANF MİK değişimi olan suşlarda intrasellüler lipid damlacıklarının anlamlı şekilde azaldığı bulunmuştur (p<0.05). Bu durum ANF ve KPF'nin moleküler farklılıklarından kaynaklanabileceğini düşündürdü. Yapılan korelasyon analizinde LD değişiminin hücre büyüklüğü ve hücre granüleritesi ile korelasyon göstermediği saptandı. Çalışmamızda KNİ'nin C. neoformans kökenlerinde ekinokandin duyarlılıklarını değiştirdiği saptandı. Bu sonuca neden olan mekanizmalar ile ilgili hipotezler bulunsa da, ekinokandinlerin ve KNİ'lerinin moleküler farklılıklarının olduğu ve verilerimizin dağılımı gözönüne alınarak tek bir mekanizmanın açıklamaya yeterli olmadığını düşündürdü. Gelecekteki daha fazla suşla hem in-vitro hem in-vivo ortamlarda planlanacak çalışmalarla bu mekanizmalar aydınlatabilir. Verilerimizin tedavisinde zorluklar olan kriptokokkoz için eldeki tedavi seçenekleriyle yeni tedavi stratejileri oluşturulmasında yardımcı olabileceğini düşünüyoruz. Anahtar kelimeler: Kriptokokkoz, kalsinörin inhibitörleri, ekinokandin direnci, lipid damlacıkları
Klinik örneklerden izole edilen Streptococcus pyogenes suşlarında biyofilm yapımı ve antibiyotik direncinin araştırılması
Streptococcus pyogenes (GAS), özellikle pediatrik yaş grubunda farenjit, tonsillit ve deri-yumuşak doku enfeksiyonları gibi çeşitli klinik tablolara yol açabilen önemli bir bakteriyel patojendir. GAS'ın hastalık oluşturma kapasitesi; yüzey proteinleri, DNazlar, süperantijenler ve adezyonla ilişkili faktörler gibi çok sayıda virülans bileşeninin birlikte etkisine bağlıdır. Bu virülans faktörlerinin dağılımı suşlar arasında önemli ölçüde değişebildiğinden, bölgesel moleküler epidemiyolojik verilerin ortaya konması klinik yönetim ve direnç takibi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, klinik örneklerden izole edilen GAS suşlarının antimikrobiyal direnç profilleri, biyofilm oluşturma kapasiteleri ile prtF1, prtF2, speA, speB, speC ve DNaz gibi çeşitli virülans faktör genlerinin varlığının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya toplam 100 GAS suşu dahil edilmiştir. Fenotipik olarak biyofilm yapımı mikroplak yöntemi ile virülans faktör ve antibiyotik direnç genlerinin varlığı inhouse PCR yöntemi ile araştırıldı. Çalışmaya dahil edilen suşların 64'ü üst solunum yolu (ÜSY), 36'sı ise ÜSY dışı (ÜSYD) örneklerden izole edildi. Suşların izole edildiği hastaların %87,5'inin 5-15 yaş grubunda yer aldığı belirlendi. Fenotipik olarak suşların tamamı penisiline duyarlı bulundu. Fenotipik eritromisin direnci %6, klindamisin direnci %1 ve tetrasiklin direnci %9 oranında saptandı. Fenotipik olarak iki suşta indüklenebilir klindamisin direnci (iMLSB) fenotipi, bir suşta konstitütif MLSB (cMLSB) fenotipi ve üç suşta M fenotipi pozitif bulundu. ÜSY örneklerinden izole edilen 64 suşun sekizinde (%12,5) ve ÜSYD örneklerden izole edilen 36 suşun birinde (%2,8) araştırılmış olan ermB, ermTR veya mefA genlerinden en az biri genotipik olarak pozitif bulundu. Fenotipik olarak eritromisin dirençli altı izolatın tamamında makrolid direnç geni saptanırken, buna karşın fenotipik olarak eritromisine duyarlı saptanmış üç suşta makrolid direnç geni pozitif olarak bulundu. Fenotipik olarak klindamisine karşı direnç saptanan tek suşta genotipik olarak ermB geni pozitif olarak saptandı. ÜSY örneklerinden izole edilen suşların 10'unda (%15,6), ÜSYD örneklerden izole edilen ikisinde (%5,6) en az bir tane tetrasiklin direnç geni pozitif saptandı ve tetM geninin en sık tespit edilen gen olduğu belirlendi. ÜSY örneklerinden ve ÜSYD örneklerden izole edilen suşların direnç oranları karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Tüm suşların %71'inin biyofilm oluşturduğu bulundu. ÜSY örneklerinden izole edilen suşların 49'unda (%76,5), ÜSY dışı örneklerden izole edilen suşların 22'sinde (%61,1) biyofim yapımı saptandı. ÜSY örneklerinden izole edilen suşların 24'ünün (%37,5), ÜSYD örneklerden izole edilen suşların 11'inin (%30,6) olmak üzere toplamda 35 suşun güçlü düzeyde biyofilm oluşturduğu saptandı. ÜSY ve ÜSYD suşlar arasında biyofilm pozitifliği veya biyofilm şiddeti açısından anlamlı fark bulunmadı. ÜSY örneklerinden izole edilen suşların 37'sinde (%57,8), ÜSYD örneklerden izole edilen suşların 21'inde (%58,3) olmak üzere toplam 58 suşta prtF1 geni, ÜSY örneklerinden izole edilen suşların 25'inde (%39,1) ve ÜSYD örneklerden izole edilen suşların 25'inde (%69,4) olmak üzere toplam 50 izolatta prtF2 geni pozitif saptandı. prtF2 gen pozitifliğinin ÜSYD örneklerden izole edilen suşlarda, ÜSY örneklerinden izole edilen suşlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptandı (p=0,007). prtF1 ve prtF2 pozitifliği ile biyofilm pozitifliği veya biyofilm düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. prtF1 gen pozitifliği, fenotipik ve genotipik eritromisin direnci ile genotipik tetrasiklin direnci gösteren suşlarda duyarlı suşlara göre daha yüksek bulundu; gözlenen farklar istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,038; p=0,007; p=0,012). prtF2 pozitiflik oranının fenotipik tetrasiklin dirençli suşlarda duyarlı suşlara kıyasla daha yüksek olduğu saptandı (p=0,036). DNaz genlerinden sdaB geni tüm suşlarda pozitif bulundu. sdc, sdaD ve spd3 genlerinin pozitiflik oranları ÜSY örneklerinden izole edilen suşlarda sırasıyla %29,7, %7,8, % 85,9 ve ÜSYD örneklerden izole edilen suşlarda sırasıyla %30,6, %16,7 ve % 66,7 olarak saptandı. spd3 geni ÜSY kaynaklı suşlarda ÜSYD kaynaklı suşlara göre daha yüksek oranda pozitif olarak saptandı (p=0,023). DNaz gen pozitiflikleri ile antibiyotik direnç varlığı ve biyofilm pozitifliği açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. speB, speC ve speA genlerinin pozitiflik oranları sırasıyla ÜSY suşlarında %82,8, %60,9, %14 ve ÜSYD suşlarda %86,1, %66,7 ve %13,9 olarak saptandı. Bu üç gen birlikte değerlendirildiğinde suşların %91'inde en az birinin pozitif olduğu belirlendi. spe genlerinin ÜSY ve ÜSYD örnekler arasında pozitiflik oranları açısından anlamlı bir fark saptanmadı. spe pozitifliği ile biyofilm pozitifliği ve biyofilm düzeyleri arasında da anlamlı bir fark saptanmadı. Sonuç olarak bu çalışmada farklı klinik örneklerden elde edilen GAS izolatlarının antibiyotik direnç profilleri, biyofilm oluşturma yetenekleri ve çeşitli virülans genlerinin dağılımına dair kapsamlı veriler sunulmuştur. Çalışmamızda biyofilm üretiminin yüksek oranlarda saptanması, bakterinin konak dokularda kalıcılığını arttıran önemli bir virülans faktörü olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda düşük oranlarda antibiyotik direnci saptanmış olmakla birlikte fenotipik olarak direnç saptanmayan ancak az sayıda da olsa genotipik olarak direnç geni saptanan suşların varlığı, sessiz gen bölgeleri ya da ekspresyon farklılıkları açısından dikkatli olunması gerektiğini göstermektedir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda daha geniş örneklemli, çok merkezli, klinik verilerle desteklenen ve ekspresyon düzeylerini de içeren analizler, S. pyogenes'in patogenezinin ve direnç dinamiklerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Streptococcus pyogenes, antibiyotik direnci, biofilm, virülans faktörü
Klinik örneklerden izole edilen Fusarium suşlarının antifungal duyarlılıklarının ve virülans faktörlerinin araştırılması
Fusarium türleri doğada yaygın olarak bulunan küf mantarları olup insanlarda keratit ve onikomikoz başta olmak üzere invaziv veya invaziv olmayan çeşitli enfeksiyonlara yol açmaktadır. Fusarium cinsi, tür komplekslerine, tür kompleksleri de türlere ayrılmıştır. Bu identifikasyonun morfolojik özelliklere göre yapılmasının zorluğu nedeniyle tür tanısında moleküler yöntemlerin kullanımı önerilmektedir. Fusarium suşlarınının antifungal duyarlılık testi sonuçlarının ve virülans faktörlerinin türden türe değişme olasılığı bulunması nedeni ile identifikasyonları önem taşımaktadır. Bu çalışmada Fusarium suşlarının moleküler yöntemlerle identifikasyonu, sıklıkla kullanılan antifungaller için duyarlılık testlerinin yapılması ve bazı virülans faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarında 2017-2022 yılları arasında çeşitli klinik örneklerden izole edilen Fusarium suşları ITS bölgesinin dizi analizi ile tür kompleksi düzeyinde tanımlanmıştır. Suşların amfoterisin B, vorikonazol ve posakonazol duyarlılık testleri sıvı mikrodilüsyon metodu ile yapılmıştır. Fusarium suşlarının proteaz, fosfolipaz, esteraz aktiviteleri ve biyofilm oluşturma yetenekleri fenotipik testlerle araştırılmıştır. Tür kompleksleri ile virülans faktörleri ve antifungaller için saptanan mininum inhibitör konsantrasyonu (MİK) değerleri arasında istatistiksel bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Laboratuvarımızda çeşitli klinik örneklerden izole edilmiş 22 Fusarium suşunun 10'u F. solani tür kompleksi, altısı F. fujikuroi tür kompleksi, beşi F. oxysporum tür kompleksi, biri F. incarnatum-equiseti tür kompleksi olarak tanımlanmıştır. Antifungal duyarlılık testi sonucunda suşların MİK90 değerlerinin amfoterisin B için 16 µg/ml, vorikonazol ve posakonazol için >32 µg/ml olduğu görülmüştür. Fusarium oxysporum tür kompleksi suşlarında posakonazol MİK değerleri, diğer tür kompleksi suşlarına göre istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük saptanmıştır. Fusarium suşlarının yedisinin (%32) proteaz testi pozitif, 21'inin (%95) esteraz testi pozitif, 13'ünün (%59) fosfolipaz testi pozitif, 12'sinin (%55) biyofilm testi pozitif olarak saptanmıştır. Fusarium solani tür kompleksi suşlarının F. oxysporum tür kompleksi ve F. fujikuroi tür kompleksi suşlarına göre daha yüksek oranda biyofilm oluşturması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, diğer virülans faktörleri için türler arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Çalışmamızda Fusarium suşlarının amfoterisin B, vorikonazol ve posakonazol için saptanan MİK değerleri ile proteaz, fosfolipaz ve esteraz enzimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Sonuç olarak, Fusarium türlerinin tanımlanmasında moleküler yöntemlerin kullanımının gerekli olduğu, Fusarium türlerinin virülans faktörleri ve antifungal duyarlılığı ile ilgili daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu görüşüne varılmıştır. Anahtar sözcükler: Fusarium, dizi analizi, proteaz, esteraz, fosfolipaz, biyofilm, antifungal duyarlılık.
Cytomegalovırus enfeksiyonlarında genotip ve antiviral ilaç direncinin klinik ile ilişkisi
Cytomegalovirus (CMV) Herpesviridae ailesinin Betaherpesvirinae alt ailesinde yer alan çift iplikli zarflı bir DNA virüsüdür. CMV enfeksiyonları immün sistemi baskılanmış bireylerde ciddi mortalite ve morbidite riski ile seyretmektedir. CMV enfeksiyonunun önlenmesi ve gelişen enfeksiyonun tedavi edilmesi amacıyla gansiklovir tedavide ilk seçenek ilaçtır. Gansiklovir CMV UL97 serin-treonin protein kinaz enzimi aracılığıyla fosforile olarak gansiklovir-monofosfat şekline dönüşür. Gansiklovir-monofosfat konak hücre protein kinazları aracılığıyla gansiklovir-trifosfata dönüşerek aktif hale gelir ve CMV DNA polimeraz için substrat görevi görür. Gansiklovir-trifosfatın DNA zincir uzamasına katılması, CMV DNA sentezini sonlandırır. Çalışmamızda çeşitli tanı grubunda olan hastaların örneklerinden izole edilen CMV genotiplerinin ve CMV antiviral ilaç direnci mutasyonlarının hasta kliniği ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada 2018-2023 yılları arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi'ne başvuran hastalara ait olan; CMV DNA 103 kopya/ml ve üzeri saptanan, miktarı yeterli 44 örnekte CMV genotiplendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca CMV DNA viral yükü 104 kopya/ml ve üzerinde olup miktarı yeterli olan 8 hasta örneğinde CMV antiviral ilaç direnci mutasyonları araştırılmıştır. CMV genotipleri araştırılması için UL55 geninde 474 bp'lik bölge ve CMV antiviral ilaç direnci araştırılması için UL97 geninde 835 bp'lik bölge Sanger dizi analizi yöntemi (ABI 3500 Genetic Analyzer-ABD) ile araştırılmıştır. Çalışmamızda CMV enfeksiyonlarına en fazla gB1 ve gB3 genotipinin neden olduğu bulunmuştur. KİT alıcılarında gB3 genotipinde olan CMV enfeksiyonları daha sık bulunmuştur. gB4 genotipinde CMV enfeksiyonları diğer genotiplere göre en az orandadır. Çalışmamızda miks genotip oranı diğer çalışmalara göre daha düşük düzeydedir. Ayrıca miks genotip saptadığımız örneklerde CMV DNA viral yükü diğer çalışmalarla uyumlu olarak daha yüksek saptanmıştır. CMV pnömoni bulgusu olan hasta grubunda gB3 genotipi anlamlı olarak daha yüksek oranda saptanmıştır. Çalışmamızda UL97 gen bölgesinde saptadığımız aminoasit değişiklikleri dirence neden olduğu daha önceden bildirilen mutasyonlar arasında yer almamaktadır. Özellikle pUL97 enziminin fonksiyonel bölgesinde ilk kez saptadığımız aminoasit değişikliklerinin antiviral ilaç direncine neden olup olmadığı fenotipik yöntemlerle araştırılması uygun olacaktır. Farklı coğrafik bölgelerde, farklı hasta gruplarında, çok sayıda örnekle, kontrollü prospektif çalışmalar yapılarak CMV genotip dağılımının ve antiviral ilaç direncinin belirlenerek hastalık seyrine etkilerinin araştırılması gerektiği düşünülmektedir.
Karbapenem dirençli ve karbapenem duyarlı pseudomonas aeruginosa kökenlerinin antibiyotik duyarlılıklarının karşılaştırılması ve karbapenem dirençli kökenlerde bazı karbapenemaz genlerinin araştırılması
Karbapenem dirençli (CRPA) ve karbapenem duyarlı (CSPA) P. aeruginosa kökenlerinin diğer antibiyotiklere duyarlılıklarının karşılaştırılması ve karbapenem dirençli olan kökenlerdeki karbapenemaz genlerinin varlığının tespit edilmesi amaçlandı. Çalışmaya 50 adet CRPA ve aynı dönemde izole edilen 251 tane CSPA dahil edildi. Antibiyotik duyarlılıkları otomatize sistem kullanılarak saptandı. CRPA kökenlerindeki karbapenemaz genlerinin (blaIMP, blaSPM, blaAIM, blaNDM, blaOXA-48, blaKPC) varlığı multipleks polimeraz zincir reaksiyonu yöntemiyle araştırıldı. Kökenlerin en fazla yara (%32,6), idrar (%30,6) ve balgam (%16,9) örneklerinden ve yoğun bakım üniteleri dışındaki diğer kliniklerden izole edildiği tespit edildi. Kökenlerin en dirençli olduğu antibiyotikler netilmisin (%41,5), levofloksasin (36,5), piperasilin (%33,2) ve piperasilin/tazobaktam (%31,9) idi. İmipenem ve meropenem direnç oranları sırasıyla %15,6 ve %11,9 olarak bulundu. CRPA'lar amikasin, aztreonam, gentamisin, netilmisin, tobramisin, siprofloksasin, levofloksasin, sefepim, seftazidim, piperasilin, piperasilin/tazobaktama CSPA olanlardan daha dirençli olarak saptanmıştır (p<0,001). CSPA ve CRPA kökenlerde kolistine dirençte farklılık olmadığı tespit edilmiştir (p=1). CRPA kökenlerinde amikasin, aztreonam, seftazidim, siprofloksasin, kolistin, sefepim, gentamisin, levofloksasin, netilmisin, piperasilin, tobramisin, piperasilin/tazobaktam MİK değerleri CSPA olanlara göre daha yüksek saptandı dolayısıyla daha dirençli bulundu (p<0,001). Çoğul ilaca direnç (MDR) oranı %14,6 ve CRPA grupta MDR oranı daha fazla bulundu (P<0,001). CRPA kökenler içinde blaIMP, blaVIM, blaSPM, blaNDM, blaKPC, blaAIM ve blaOXA genleri arasında bir kökende blaIMP, üç kökende de blaVIM geni pozitif olarak bulundu. Sonuç olarak çalışmamızda karbapenem direnci ve MDR oranı ülkemizdeki oranlardan daha az oranda bulunmuştur. Daha önce hastanemizde yapılan çalışmalardaki oranlara göre de yıllar içinde oranların artmadığı görülmüştür. CRPA'ların CSPA'lara göre diğer antibiyotiklere de daha dirençli olduğu bulunmuştur. Çalışmamızda karbapenemazlardan IMP ve VIM tipi enzimler bulunmuştur. Hastanemizde yapılan diğer çalışmalarla birlikte bu çalışma hastanemizde izole edilen P. aeruginosa'larda karbapenemazların yaygın olmadığını göstermiştir. Bu enzimlerin epidemiyolojik olarak tanımlanması direnç yayılımını önlemede önemlidir ve bunları kodlayan genlerin tespiti; tedavide kullanılacak uygun antibiyotiklerin seçilmesinde yol gösterecektir.
Çocukluk çağında üst solunum yolu enfeksiyonu etkeni virüslerin retrospektif olarak araştırılması
Solunum yolu enfeksiyonları çocukluk çağında sık görülmekte, bazı hastalarda pnömoni ve hastaneye yatışa neden olmaktadır. Bu çalışmada çocukluk dönemi üst solunum yolu enfeksiyonu etkeni virüslerin toplum sağlığı açısından önemini ve sıklığını belirlemek, mevsimsel, yıllık ve pandemi dönemine bağlı seyrini ortaya koymak amaçlandı. Çalışmada Ekim 2018 ile Eylül 2021 tarihleri arasında Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları kliniklerinde üst solunum yolu enfeksiyonu bulguları nedeniyle nazofaringeal sürüntü alınmış olan hastaların verileri retrospektif olarak incelendi. Çalışmada multipleks Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) ile adenovirüs, bokavirüs, koronavirüsler (CoV 229E, HKU1, NL63, OC43), influenza (A, A H1, H1N1, B), parainfluenza (1,2 3,4) respiratuvar sinsityal virüs (RSV A/B), rino/enterovirus (RV/EV), metapnömovirüs varlığı araştırıldı. Çalışmada 1269 hastadan 889 viral etken saptandı. Örneklerin 579'unda bir, 143'ünde birden fazla virüs tespit edildi. En sık rastlanan virüsler sırasıyla RV/EV, RSV A/B, koronavirüsler, influenza, ve parainfluenza virüslerdi. RSV nin en sık 1 yaş altında, influenza virüslerin ise 1 yaş üstünde görüldüğü belirlendi. Her yaş grubunda en sık saptanan viral etken RV/EV idi. Aylara göre istek sayısı ve pozitif örnek sayısının en çok Ocak ayında olduğu gözlendi. Pandemi döneminde istek sayısı ve pozitiflik oranı azaldı. Pandemi döneminde koronavirüs, influenza, parainfluenza ve RSV sıklığında belirgin bir azalma saptanırken, RV/EV sıklığının arttığı gözlendi. Çocukluk çağında hastaneye yatışın önemli sebeplerinden olan solunum yolu viral enfeksiyonlarının sıklığı aylara ve mevsimlere göre değişmekte ve en sık kış döneminde görülmektedir. Pandemi döneminde RV/EV dışında diğer solunum yolu virüslerinin sıklığı azalmıştır. Viral solunum yolu enfeksiyonlarının tanı ve tedavisi için hızlı sonuçlanan tanı kitlerine gereksinim vardır. Anahtar kelimeler: Solunum yolu enfeksiyonları, virüsler, multipleks PZR, pediatri
Çürük dişlerde diş plaklarındaki mikroorganizmaların analizi
Çalışmada çürük dişli ve diş/dişeti infeksiyonlu bireyler seçilerek, toplumumuzda diş çürüğü, diş ve dişeti infeksiyonlarına neden olabilecek bakterilerin saptanması amaçlanmıştır. 14 aylık çalışma peryodu içerisinde İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Diş Ünitesine gelen en az bir çürüğü olan 50 hastadan alınan diş plaklarından izole edilen mikroorganizmalar değerlendirildi. Hastaların birinde hiç üreme olmazken, 49 hastanın 47'sinde (%94) polimikrobiyal üreme saptandı. Polimikrobiyal üreme saptanan 14 (%28) hastada aerop polimikrobiyal üreme saptandı. Otuzüçünde aerop ve anaerop bakteriler birlikte izole edildi. İki (%4) hastada aerop tek bakteri üretildi. Sadece anaerop bakteri izole edilen hasta olmadı. Toplam 168 bakteri ve altı kandida izole edildi. İzole edilen mikroorganizmaların %25.9'unu anaerop bakteriler, %70.7'sini aerop bakteriler ve %3.5'ini de kandida türleri oluşturmaktaydı. En çok izole edilen anaerop bakteriler Prevotella melaninogenica (%3,4), Bifidobacterium spp. (%3,4) ve Porphyromonas asaccharolytica (%2,8) olarak gözlendi. Aerop bakteriler arasında ise Streptococcus spp. (%27.0), koagülaz negatif stafilokok türleri (%18,4) ve Neisseria spp. (%9.2) en çok üretilen türlerdi. Anahtar kelimeler: Mikrobiyolojik analiz, diş çürükleri
Staphylococcus aureus'larda metisilin direncinin tespitinde oksasilin-sefoksitin disk difüzyon, oksasilin agar tarama, lateks aglütinasyon, mecA gen tespiti ve bir otomatize sistemin karşılaştırılması
Amaç: Bu çalışmada: Turgut Özal Tıp Merkezi rutin mikrobiyoloji laboratuvarında MRSA saptanmasında kullanılan fenotipik yöntemlerle MRSA lateks aglütinasyon testi ve bir otomatize sistemin karşılaştırılması amaçlandı.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya alınan 214 izolatın koloni morfolojisi, Gram boyama, katalaz, mannitol fermantasyonu ve koagülaz testleriyle S. aureus oldukları doğrulandı. MRSA'nın tanımlanmasında PZR ile mecA genin tespiti referans alındı. Daha sonra, bütün suşlara oksasilin ve sefoksitin disk difüzyon, oksasilin agar tarama, MRSA lateks aglütinasyon testi ve otomatize sistem uygulandı. Yöntemlerin duyarlılık ve özgüllüğü değerlendirildi.Bulgular: Çalışmaya alınan suşların %40'ı mecA pozitifliğine göre MRSA olarak tanımlandı. Uygulanan oksasilin disk difüzyon, sefoksitin disk difüzyon, oksasilin agar tarama, MRSA lateks aglütinasyon testi ve otomatize sistemin MRSA tespitindeki duyarlılıkları sırasıyla %95.1, %96.3, %95.1, %96.3 ve %98.7; özgüllükleri %95.3, %98.4, %98.4, %98.4 ve %97.6 olarak tespit edildi. Üç suş, mecA pozitif ve oksasilin MİK'i >2 µg/ml olup; disk difüzyon, agar tarama ve lateks aglütinasyon yöntemleriyle metisiline duyarlı bulundu. Dört suş ise mecA pozitif olduğu halde, bütün testlerde metisiline duyarlı olup, oksasilin MİK'leri <2 µg/ml olarak saptandı ve bu suşlar oksasiline duyarlı MRSA'lar (OS-MRSA) olarak değerlendirildi.Sonuç: Otomatize sistem MRSA suşlarının tespitinde en yüksek duyarlılık değerine sahipken; lateks aglütinasyon ve sefoksitin disk difüzyon testleri aynı duyarlılığa sahipti. Otomatize sistem ve lateks aglütinasyon testinin hızlı sonuç vermesi diğer fenotipik yöntemlerden daha iyi olduklarını düşündürmektedir. Ancak maliyet etkinlik göz önünde bulundurulduğunda sefoksitin disk difüzyon testi rutin laboratuvarlarda kullanım açısından daha uygun görünmektedir. Ayrıca, OS-MRSA suşlarının tespiti için mecA varlığı ve oksasilin MİK değerlerinin eşzamanlı olarak araştırılması gereklidir.
Acinetobacter baumannii klinik suşlarının fenotipik ve genotipik özelliklerinin araştırılması
Amaç: Acinetobacter baumannii suşları, dünya üzerinde yaygın görülen nozokomiyal patojenlerdir. Bu çalışmada 2018-2019 yılları arasında Hitit Üniversitesi-Çorum Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çeşitli klinik örneklerden izole edilen A. baumannii izolatlarının fenotipik ve genotipik testlerle virülans faktörlerinin test edilmesi (biyofilm oluşumu, haraket yeteneği, hemoliz oluşturma), direnç genlerinin araştırılması, uluslararası klon analizi yapılması, izolatlar arasındaki klonal yakınlığın belirlenmesi ve plazmid profilinin tanımlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 98 A. baumannii izolatının identifikasyonu ve antibiyotik duyarlılığı Vitek 2 sistemiyle, kolistin antibiyotik duyarlılığı ise sıvı mikrodilüsyon metoduyla belirlendi. Karbapenem direnci ilişkili genler ve biyofilm ilişkili genler tarandı. İzolatlar moleküler yöntemlerle tiplendirildi, uluslararası klonları belirlendi ve alkali lizis yöntemiyle suşların plazmid profilleri çıkarıldı. İzolatların koloni tipi, hemoliz özelliği, motilitesi, biyofilm oluşumu ve metallobetalaktamaz üretimi fenotipik yöntemlerle test edildi. Biyofilm oluşumu seramik yüzey, plastik tüp, vasküler kateter ve foley kateter yüzeylerinde araştırıldı. Biyofilm seviyesi spektrofotometreyle ölçüldü, elektron mikroskobuyla görüntülendi. Bulgular: A. baumannii izolatlarının imipenem-meropenem direnci %87 (85/98), kolistin direnci %8 (8/98) olarak bulunmuştur. İzolatların %42'si çoklu ilaca dirençli, %45'i aşırı ilaç dirençli, %13'ü ise tüm antibiyotiklere duyarlı saptanmıştır. Suşların %83,5 (71/98)'inde metallobetalaktamaz enzimi pozitif bulunmuştur. Karbapenem dirençli izolatların %98,8 (84/85)'inde blaOXA-51, blaOXA-23, ISab1/blaOXA-51, ISAba1/blaOXA-23 genleri pozitif saptanırken, blaOXA-24/40 ve blaOXA-58 genleri saptanmamıştır. Hastane salgın izolatı Genotip D, uluslararası clon II olarak belirlenmiştir. Genel olarak, duyarlı ve dirençli izolatların plazmid profilleri, genotipleri ve klonalitesi arasında benzerlik gözlenmemiştir. İzolatların %88'inde farklı seviyelerde biyofilm oluşumu ölçülmüştür ve çoğunda biyofilm genleri saptanmıştır. Biyofilm oluşumu en güçlü foley kateter yüzeyinde gözlenmiştir. Çalışmada hemolitik aktivite haricinde virülansla direnç arasında ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Dirençli A. baumannii suşlarının virülans özelliklerinin ve direnç mekanizmalarının belirlenmesi, suşların epidemiyolojik takibi A. baumannii enfeksiyonlarına karşı korunma ve tedavide fayda sağlayacak, olası komplikasyonları ve mortaliteyi azaltmada etkili olacak, gelecekte yeni tedavi yöntemlerin geliştirilmesine yardımcı olacaktır. Anahtar Kelimeler: A. baumannii, antibiyotik direnci, virülans, REP-PCR, plazmid
Helicobacter pylori CagA geni yönünden pozitif olan nazal mukoza ve polip örneklerinde miR-96-5P ve miR-5194 ifade seviyelerinin moleküler yöntem ile araştırılması
Nazal polipler, nazal ve paranazal boşluklardaki kronik mukozal inflamasyonun bir sonucu olarak ortaya çıkan yarı saydam, yuvarlak, soluk gri renkli kitlelerdir. Nazal polip sebebi olarak düşünülen Helicobacter pylori'nin cagA geni, vücutta şiddetli inflamasyona neden olur. Nazal poliplerde de inflamasyon önemli bir rol oynadığı için, H.pylori enfeksiyonlarının enfeksiyonlarının burundaki inflamasyon süreçlerini etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu tez çalışmasındaki amaç; H.pylori cagA nın nazal mukozada ve poliplerdeki varlığını moleküler yöntemlerle incelemek ve bunun yanı sıra, cagA pozitif örneklerde, bu proteinin burun polibi oluşumundaki kritik rolünü belirli miRNA biyobelirteç analizleriyle aydınlatmaktır. Çalışma, H. pylori enfeksiyonlarının etiyolojisini daha iyi anlamak ve yeni tedavi yöntemleri geliştirmek açısından önemli bir adım teşkil etmektedir. Çalışmada, nazal mukoza ve polip örneklerinde PZR yöntemi ile pozitif bulunan H.pylori cagA'nın miR-5194 ve miR-96-5p'in ifade düzeylerine bakılmıştır. Bu amaç için, T.C. Malatya İnönü üniversitesi Turgut Özal Tıp Fakültesi Kulak, Burun ve Boğaz polikliniği'ne başvuran Ekim 2024-Aralık 2024 tarihleri arasında, nazal polip tanısı alan 45 hastanın dokuları değerlendirmeye alındı. Steril şartlarda iki parçaya ayrılan doku örneklerinden bir kısmından, H.pylori ve cagA gen bölgesi pozitifliğini belirlemek için DNA ekstrakrasyonu gerçekleştirilerek PCR yapıldı. Pozitif sonuç veren hastalara ait olan geri kalan polip örneklerinden Trizol ile RNA izolasyonu yapıldı. RNA izolasyonu sonucunun kalite kontrolü ise 3.5 μL RedSafe içeren % 1'lik agaroz jelde yürütüldü. Bantlar SYNGENE G-BOX ChemiXRQ UV jel görüntüleme sistemi ile görüntülenip RNA'ların degredasyon durumları kontrol edildi. RNA molekülerinin miktarı ve verimi Qubi̇t HS RNA Assay Kit (Katalog No: Q32852, Q32855) kullanılarak Qubit Florometre cihazında ölçümleri yapıldı. Uygun kalitedeki RNA örneklerinden ABScript III RT Master Mix for qPZR (RK20428) ile cDNA sentezi yapıldı Sentezlenen cDNA örnekleri ile Applied Biosystem Step One Plus Real-Time cihazında PZR reaksiyonu protokolü uygulandı. Bu şekilde belirlenen genlerin doku örneklerindeki ifade düzeyleri tespit edildi. Real-Time PZR sırasında normalizasyon geni olarak (Housekeeping Gen) U6 kullanıldı. cDNA sentezi yapıldıktan sonra miR-5194 ve miR-96-5p genlerinde mRNA gen ifade düzeylerinin belirlenmesi için qRT-PZR reaksiyonu kuruldu. Reaksiyon karışımı ve termal döngü şartları Genious 2X SYBR Green Fast qPZR Mix (High ROX Premixed) (RK21206) kiti kullanıldı ve üreticinin tavsiye ettiği protokole uygun olarak gerçekleştirildi. Veriler gruplar arasındaki farklılıkları ortaya koymak için QRT-PZR sonucunda elde edilen sonuçlar DataAssist v3.01 programında analiz edildi. Elde edilen H.pylori PZR sonuçları, H.pylori DNA'sı ve cagA gen bölgesinin varlığını nazal poliplerde ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, miR-96-5p ve miR-5194'ün ekspresyon seviyelerindeki değişimler incelendi ve miR-96-5p'nin kontrol grubuna kıyasla polip grubunda benzer seviyelerde kaldığı, anlamlı bir değişiklik göstermediği gözlemlendi. Öte yandan, miR-5194'ün polip örneklerinde belirgin bir şekilde arttığı ve polip dokularında daha yüksek seviyelerde ifade edildiği tespit edildi. Anahtar Kelimeler: CagA gen, Helicobacter pylori, miRNA, Moleküler Nazal polip
Aspergillus yönünden pozitif olan sinozal mukoza ve polip örneklerinde miR-628-3p ve miR-4455 ifade seviyelerinin moleküler yöntem ile araştırılması
Aspergillus türleri, insan sağlığı üzerinde önemli etkiler yaratabilen, küf mantarları sınıfına ait mikroorganizmalardır. Aspergillus türlerinin sinozal mukoza ve polip örneklerinde varlığı, özellikle kronik sinüzit gibi hastalıkların patogenezi ile ilişkilidir. Çalışmada amaç özellikle Aspergillus türlerinin sinüs poliplerinde ve mukoza dokusunda nasıl birikim sağladığını, bu mantarların hastalık gelişimindeki rollerini miR-628-3p ve miR-4455 ifade düzeyleri ile nasıl etkileşimde bulunduğunu moleküler yöntemler kullanarak göstermektir. Çalışmada, T.C. Malatya İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Fakültesi Kulak, Burun ve Boğaz Polikliniği'ne başvuran Ekim 2024-Aralık 2024 tarihleri arasında, nazal polip tanısı alan 45 hastanın dokuları değerlendirmeye alındı. Çalışmada örnekler mikolojik ve moleküler testlerde olmak üzere ikiye ayrıldı Örneklerin bir kısmı %10 potasyum hidroksit (KOH) kullanılarak ışık mikroskobu altında incelendi, bir kısmı ise Sabouraud dekstroz agarda (Merk, Darmstadt, Almanya) 14 gün boyunca 30°C'de kültürleri yapıldı. Örneklerin Ekstraksiyon için, üreticinin önerilerine göre bir DNA ekstraksiyon kiti (Invetech, Berlin, Almanya) kullanıldı. Daha sonra Aspergillus pozitif örneklerden miR-4455 ve miR-628-3p seviyelerine bakıldı. Önce Trizol ile RNA izolasyosu yapıldı. RNA izolasyonu sonucunun kalite kontrolü ise 3.5 μL RedSafe içeren % 1'lik agaroz jelde yürütüldü. Bantlar SYNGENE G-BOX ChemiXRQ UV jel görüntüleme sistemi ile görüntülenip RNA'ların degredasyon durumları kontrol edildi. RNA molekülerinin miktarı ve verimi Qubi̇t HS RNA Assay Kit (Katalog No: Q32852, Q32855) kullanılarak Qubit Florometre cihazında ölçümleri yapıldı. Uygun kalitedeki RNA örneklerinden ABScript III RT Master Mix for qPZR (RK20428) ile cDNA sentezi yapıldı. Sentezlenen cDNA örnekleri ile Applied Biosystem Step One Plus Real-Time cihazında PZR reaksiyonu gerçekleştirildi. cDNA sentezi yapıldıktan sonra miR-4455 ve miR-628-3p ifade düzeylerinin belirlenmesi için qRT-PZR reaksiyonu kuruldu. Veriler gruplar arasındaki farklılıkları ortaya koymak için qRT-PZR sonucunda elde edilen sonuçlar DataAssist v3.01 programında analiz edildi. Sonuçta Aspergillus pozitif örneklerde miR-4455'in kontrol grubuna kıyasla daha yüksek ekspresyonu, miR-628-3p'nin daha düşük fold change değeri ile azalışı görülmüştür. Özellikle miR-628-3p'de kontrol ve polip örneklerinin ifade düzeyi miR-4455'e kıyasla daha düşük seviyede olduğu görülmüştür. MiR-4455'in daha fazla artmış ekspresyonu, bu miRNA'nın polip oluşumuna katkıda bulunabileceği ya da inflamatuar süreçlerde önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir. MiR-628-3p, benzer şekilde ekspresyonu ile bu sürece dahil olabilir, ancak etkisi miR-4455'e kıyasla daha sınırlı olabilir.