10
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Işık yayan organik diyotların performns ve karakteristiklerinin incelenmesi
Bu yüksek lisans çalışmasında, sabit HTL ve ETL kalınlıklanırda, aktif tabakanın(EL)kalınlığını değiştirerek, OLED aygitina ait optiksel ve elektriksel değişimler tespit edilmiştir. Daha sonra, elde edilen sonuçlar değerlendirilerek optimize ışık verimi için uygun OLED yapısı belirlenmiştir. Bu amaçla, ITO/PEDOT:PSS(35nm)/ Ir(mppy)3(%6wt%):PBD(%24):TPD(%9):PVK(%61)/LiF(0,7 nm)/Al(100nm)konfigürasıyonunda, farklı aktif tabaka kalınlıklarına sahip, dört tür OLED aygıtı hazırlanmıştır. dönü kaplama tekniğiyle,farklı dönme hızlarında kapalanan aygıtların aktif tabakalarına ait kalınlıklar, profilometre ile belirlenmiştir. Üretilen OLED aygıtlarının akım yoğunluğu-gerilim, dalga boyuna göre elektrolüminesans, gerilim-lüminesans ve akım yoğunluğu-elektrik alan analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar tartışılmış ve her bir analiz sonucunun, birbiriyle olan uyumluluğu irdelenmiştir. sonuçta, yukarıdaki kofigürasiyonda hazırlanan yeşil renk fosforesans OLED için EL tabaka kalınlığı tespit edilmiştir(56nm). Islak kaplama tekniğiyle hazırlanan aygıtlarda, en iyi değerler, 2,8mA altında, 3,6V'luk açma kapama gerilimi ve 575,5cdm-2'lik ışıma olarak belirlenmiştir.
Sıcak su borusu kontrol ve test otomasyonu, çinko oksit (ZnO) güneş hücresi üretimi
Bu tez iki çalışmadan oluşmaktadır. Tezin birinci çalışmasında ülkemizde ve dünyada yaygın olmayan ısıya dayanıklı PVC boru üretimi ve üretim esnasında yapılan kontrol testleri ve otomasyon sistemi incelenmiştir. Çalışma ile ilgili olarak bu alanda faaliyet gösteren ülkemizin önde gelen PVC üretim tesislerinden Plastsu Plastik firması ile ortak çalışılmıştır. PVC boru üretim ve otomasyonu için tüm ekipmanlar firmada kurularak faaliyete geçirilmiş, kurulan ekipmanın otomasyonu incelenerek tezde sunulmuştur. Tezin ikinci çalışmasında ise ZnO güneş hücreleri üretimi ve karakterizasyonları gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, Ag katkılı ZnO nanoçubuk ve nanoçiçek yapılarda sentezlenmiş ve XRD, SEM ve EDX analizleri ile yapıları karakterize edilmiştir. Elde edilen ZnO nanoyapılı malzemeler boya duyarlı organik güneş hücrelerinde denenmiştir. J-V ve IPCE karakterizasyonları gerçekleştirilerek pil verimlilikleri karakterize edilmiştir.
Biyorafineri ürünlerinin ekstrapolasyon uygulamaları yardımı ile teknolojik olarak değerlendirilmesi
Bu tez çalışmasında, biyorafineri yöntemleriyle elde edilen kimyasallar, ekstrapolasyon yöntemlerinden Fisher-Pry modeli yaklaşımıyla incelenerek ileriye yönelik tahminlemeler yapılmıştır. Gelecek vaad eden bazı biyokimyasalların ve petrol kökenli kimyasalların dünya genelinde üretim miktarları ve pazar payları incelenmiştir. Gerçekleştirilen çalışmada Fisher-Pry yöntemi uygulanmıştır. Sonra ki basamakta kullanılan matematiksel yöntem yardımıyla karşılaştırmalar yapılmış, biyo kökenli kimyasalların ne zaman pazar hakimiyeti sağlayacağı incelenmiştir. Yapılan araştırma ve uygulamalar sonucunda seçilen biyo kökenli kimyasallardan süksinik asitin 2021, furfuralın 2032, 1,3-propanediolün 2036 ve laktik asitin 2029 yıllarında kendi pazarlarında %100 hakimiyet sağlayacağı öngörülmüştür.
Fotovoltaik güç sistemlerinin kalite karakteristiklerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi
Bu tezde, fotovoltaik güç sistemlerinin başarımını etkileyen temel karakteristiklerin tanımlanması ve uygulamalı bir fotovoltaik güç sistemi örneğinde ölçülerek değerlendirilmesi yapılmıştır. Tez kapsamında, hem benzetimle hesaplanan hem de gerçek zamanlı ölçülen sonuçlar karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. FVGS sistem performansının sürekliliğini sağlamak amacıyla, sistemin kalite karakteristiklerini ortaya çıkarmak ve bu verilerden hareketle bir sistem modeli oluşturmak mümkündür. Bu çalışmada, bu hedef doğrultusunda iklim verilerinin ve sistem bileşenlerinin başarıma etkisi kapsamlı olarak incelenmektedir ve sonuçlar uluslararası değerlendirme ölçütleri ile açıklanmaktadır Nilüfer – Bursa'da yerleşik bulunan ve uygulamalı incelenen 5,17 kWp gücündeki çift-eksen izleyicili şebeke bağlantılı fotovoltaik güç sisteminin (FVGS), nihai yıllık hasadının 2065,2 kWh/y ve yıllık gerçekleme oranı (PR) ortalamasının % 84,2 olduğu gözlenmiştir. Bu sonuç, benzetim çalışmasına yakın bir değerdedir ve sabit açılı bir yerleşime göre % 31,6'nın üzerinde bir enerji üretimi anlamına gelmektedir.
Polimer: İnorganik nanoparçacık hibrit UV-fotodedektör tasarımı, yapımı ve performans incelemesi
Bu tez çalışmasında organik ve organik:inorganik hibrit malzemelerle yüksek fotoakım yanıtı alınabilecek UV bölgede çalışan fotodedektörler hazırlanmış, optik ve elektriksel karakterizasyonları ve performans incelemeleri yapılarak literatüre katkı sağlanmıştır. Bu kapsamda yapılan çalışmalarda, poli(9,9-dioktilflorenil-2,7-ilenetinilen) (PFE) organik yarıiletkeni p-tipi malzeme olarak kullanılmış ve n-tipi bileşen değişimlerinin etkileri izlenmiştir. Özetle geleneksel ve/veya evrik mimarideki fotodedektörlerde aktif katmanda, (i) PFE'in bütilnaftalendiimit (BNDI) organik yarıiletkeni ile katkılanması, (ii) PFE:BNDI'in N-TiO2 metaloksit inorganik yarıiletkeni ile katkılanması, (iii) PFE'in ZnO metaloksit inorganik yarıiletkeni ile katkılanması ve (iv) PFE:BNDI'in ZnO metaloksit inorganik yarıiletkeni ile katkılanması çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalardan elde edilen en yüksek fotoyanıt değerleri sırasıyla; 410 mA/W, 597 mA/W, 375 mA/W ve 651 mA/W olarak bulunmuştur.
Hibrid güç sistemleri için değişken seviyeli evirici tasarımı ve performans değerlendirmesi
Bu tez çalışmasında, mikrodenetleyici tabanlı SPWM modüleli, şebeke bağlantılı tek fazlı bir evirici tasarımı anlatılmaktadır. Evirici çıkışında istenen genlik ve frekansta bir alternatif akım üretilmektedir. Günümüzde eviriciler, güç kaynaklarının en önemli mekanizması konumundadırlar. Bir hibrid yenilenebilir enerji sistemi, DC gerilim elde edilmesinde kullanılmaktadır. Hibrid enerji sisteminde güç, rüzgar türbini ve fotovoltaik panellerden sağlanmaktadır. Hibrid enerji sistemi Ege Üniversitesi Güneş Enerjisi kampüs alanında kurulu bulunmaktadır. Sistem, bir rüzgar türbini, fotovoltaik panel, şarj regülatörü, bir sürücü ünite, tam köprü evirici devresi, ve çıkış filtresinden oluşmaktadır. Girişteki güç devresi, bataryalar için +48V dc gerilim sağlamaktadır. Bataryalar bu 48V DC gerilim ile evirici devresini sürmektedir. Evirici devre, bu dc gerilimi 220V ve 50Hz şebeke gerilimine çevirmektedir. Evirici devresi, SPWM modülasyon tekniği ile çalışmaktadır. Bu SPWM sinyalleri, bir optokuplör ve kapı sürücü devre yardımı ile, evirici devresine uygulanmaktadır. Evirici çıkışları filtre edilmiştir. Evirici tasarımında, Microchip firmasının, DSP tabanlı dsPIC32MX795F512L mikrodenetleyicisi kullanılmıştır. Tüm sistem, Matlab Simulink programı ile simule edilmiştir. Simülasyon sonuçları ve deneysel sonuçlar sunulmuştur.
Pv-termal kolektörlerin tasarımı, üretimi ve verimini etkileyen parametrelerin belirlenmesi
Bu tez çalışmasında, güneş enerjisini hem elektrik hem de termal enerjiye dönüştüren su tipli fotovoltaik/termal (PV/T) modüller incelenmiştir. Bu amaçla, özdeş fotovoltaik (PV) hücrelerin kullanıldığı, fakat farklı soğurucu borusu çaplarında, sayılarında, dizilimlerinde ve farklı tabaka tiplerindeki termal kısım yapılarının kullanıldığı 5 adet PV/T modül üretilmiştir. Termal kısım ile PV modül laminasyon tekniği kullanılarak birleştirilmiştir. Ayrıca, bir PV modül ile PV/T modüllerin elektriksel performanslarının karşılaştırılması amacı ile PV/T modül üretiminde kullanılan PV hücrelerle özdeş özelliklere sahip hücreler kullanılarak 1 adet PV modül üretilmiştir. İlk olarak, hazırlanmış olan 6 adet numunenin Standart Test Koşullarındaki (STC) elektriksel verimleri, güneş simülatöründe yapılan Akım-Voltaj ölçümlerinden belirlenmiştir. STC'deki verim değerleri % 12.56 ile %12.68 arasında bulunmuştur. Daha sonra, dış ortam koşullarında PV modüller üzerinde sıcaklığın etkisinin araştırılması, PV/T modülün hem elektriksel hem de termal veriminin incelenmesi amacı ile kurulan deney düzeneği ile 01.04.2012 - 30.09.2012 tarihleri arasında ölçümler yapılmıştır. Numunelerin verimini hesaplamak için, PV ve PV/T modüllere gelen güneş ışınımı, üretilen voltaj ve akım değeri, PV/T modüle giren ve çıkan su sıcaklıkları ve debisi ve ortam sıcaklığı gibi parametreler ölçülmüştür. PV modülün yüksek çalışma sıcaklıklarında elektriksel dönüşüm veriminin, fotovoltaik hücre akımındaki az artışa karşın voltajındaki daha fazla azalış nedeniyle, önemli bir oranda düştüğü gözlenmiştir. PV/T modüldeki su dolaşımının, hücreleri soğutması sebebi ile elektriksel performanslarının PV modüle göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Dış ortam koşullarında modüllerin en yüksek toplam verim değerleri (elektrik+termal) % 60.68 ile % 67.14 arasında bulunmuştur. Böylece, numuneler arasından en verimli olanı seçilmiştir. PV/T üretiminde laminasyon tekniğinin kullanılması, termal kısım ile PV hücreler arasında iyi bir temas ve buna bağlı olarak iyi bir ısı iletimi sağlaması, elektriksel ve termal verimlerinin yükselmesine sebep olmuştur. Çalışmada, PV/T modüllerin bir biyogaz sisteminde kullanımı ile ilgili olarak da önerilerde bulunulmuştur.
Organometalik komplekslere dayalı beyaz oled aydınlatma aygıtı yapım ve karakterizasyonları
Bu çalışma, büyük alanlı beyaz ışık yayan organik diyot (WOLED) hazırlığına yönelik farklı ıslak kaplama yöntem yaklaşımlarını içermektedir. Alan büyütme için dönü kaplama ve sıyırma kaplama yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bununla birlikte yeni sentezlenmiş rutenyum (2 adet) ve iridyum (3 adet) komplekslerinin beyaz ışık elde etmek için kullanılabilme potansiyelleri araştırılmıştır. Beyaz ışığın elde edilmesi için triplet hasadı olarak adlandırılan yöntemlerden Fosforesant/Floresant (P/F) materyallerin bir arada kullanılması yöntemi tercih edilmiştir. Böylece, mavi floresant ışıma, triplet-singlet transferi sayesinde turuncu-kırmızı ışıma sayesinde beyaz ışık elde edilmiştir. CS91 ve CS93 olarak adlandırılan iki rutenyum kompleksi turuncu-kırmızı bileşen olarak, CS137, CS138 ve CS139 olarak adlandırılan iridyum kompleksleri ise sarı bileşen olarak OLED'lerde kullanılmış ve bu materyallerin WOLED alan büyütme çalışmaları için uygun olup olmadıkları araştırılmıştır. Son olarak en iyi performansı gösteren WOLED seçilerek dönü kaplama ve sıyırma kaplama yöntemleri kullanılarak aktif alan büyütme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sıyırma kaplama yöntemi ile 30mm x 70mm aktif alana sahip 63mm x 100mm boyutunda WOLED panel elde edilmiştir.
Enerji bitkisi yetiştirilebilecek alanların Coğrafi Bilgi Sistemleri, uzaktan algılama ve Analitik Hiyerarşi Prosesi desteği ile tespiti
Yapılan bu tez çalışmasında günümüzde enerji arzının yaklaşık % 86.5'ini oluşturan fosil kaynaklara alternatif olabilecek biyoyakıt hammaddesi dallı darının yetiştirilebileceği alanların CBS, AHP ve UZ-AL teknikleriyle belirlenmesi sağlanmıştır. Yer seçiminin yapılabilmesi için öncelikle eleyici kriterler (kısıtlar) ve faktörler belirlenmiş ve bu kriterlerin CBS ortamında değerlendirilebilmesi için farklı veritabanlarından veri temini yapılmış; ayrıca veri türetimi/oluşturma gerçekleştirilmiştir. Bu aşamadan sonra uygun sahaların tespit edilebileceği çok kriterli karar analiz modeli oluşturulmuş ve bu modelin çalıştırılacağı, farklı faktör uygunluklarına sahip 7 adet senaryo üretilmiştir. Her senaryoda kullanılacak modelde ise; (1) Eleyici kriterler çalışma sahasından çıkartılmış, (2) Faktörler, bulanık mantık modülü (FUZZY) ile dallı darı yetiştiriciliği için sahip oldukları uygunluk aralıklarına standardize edilmiş, (3) Faktörlerin bu yetiştiricilikteki önem dereceleri (ağırlıkları) uzman personellerin değerlendirmeleriyle oluşturulan AHP matrisleri ile hesaplanmış ve (4) Tüm bu basamakların ÇKKA modülüne (MCE) entegre edilmesiyle ağırlıklı çakıştırmanın yapılması sonucu sonuçlara ulaşılmıştır. Çalışmada geliştirilen karar destek sistemi, 1.2 milyon ha'lık İzmir ilinde uygulanmış ve dallı darı yetiştiriciliğine uygun olmayan 624.023 ha'lık tarım ve 428.878 ha'lık orman alanları gibi sahalar elenerek (kısıtlanarak) 49.612 ha'lık tarım dışı alanlar (marjinal alanlar) belirlenmiştir. Kalan tarım dışı alanların faktör standardizasyonlarının ve ağırlıklarının ÇKKA'ya entegre edilmesi sonucu, 7 senaryoda farklı sonuç haritalarına ulaşılmıştır. Düşük yükseklik ve düşük eğim aralığına sahip olan birinci senaryoda, yetiştiriciliğe orta ve üstü uygunluğa sahip alanlar yaklaşık 18.899 ha iken; yükseklik ve eğim aralığı diğer senaryolara göre fazla olan üçüncü senaryoda, bu alan değeri 28.484 ha'a çıkmıştır. Çalışmada tespit edilen alanlar, dallı darının verimi ele alındığında, şehrin yakıt ihtiyacının yaklaşık % 40'a yakınını karşılayabilecek büyüklüğe sahiptir. Bu rakam özellikle ülkenin nüfus açısından üçüncü büyük şehri için çok önemli bir değerdir. Bu çalışmada geliştirilen model, tüm kurum ve/veya kuruluşların, yöneticilerin, özel ve/veya tüzel kişilerin kullanabileceği ve yol gösterici bir özelliğe sahiptir. Burada gerçekleştirilen çalışma basamakları ve öneriler ise bu çalışmadan sonra yapılacak çalışmaları daha ileriye götürme niteliği taşımaktadır. Anahtar sözcükler: Coğrafi Bilgi Sistemleri, Çok Kriterli Karar Analizi, Dallı darı, Uzaktan Algılama, Analitik Hiyerarşi Prosesi
Bina dış duvar yalıtımının enerji ve ekserji analizi yöntemiyle optimize edilmesi
Bu tez çalışmasında dört farklı ildeki mevcut binaların dış kabukları için optimum yalıtım kalınlıkları hesaplanmıştır. Hesaplamada kış ayları düşünülerek ısıtma yüklerinden yararlanılmış ve 2008-2014 yılları arası ortalama derece-gün değerleri kullanılmıştır. Isıtma türü olarak doğalgaz, kömür, kalorifer yakıtı ve elektrik, ısı yalıtım malzemesi olarak XPS, EPS ve taşyünü karşılaştırılmıştır. Yakıt ve yalıtım maliyetleri, ısı yalıtım kalınlığına bağlı bir grafik üzerinde toplanmış ve optimum ısı yalıtım kalınlığını belirten, tek minimum noktası olan bir polinom ortaya çıkarılmıştır. Enerji analizi, yakıt maliyeti parametreleri içerisindeki yakıtların yanma enerjilerinden yararlanarak, ekserji analizi ise optimum yalıtımlı ve yalıtımsız duvarın ısı kayıpları ve duvar katmanının yüzey sıcaklıkları kullanılarak yapılmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda, yalıtım malzemesine, kullanılan yakıt cinsine ve iklim bölgelerine göre hesaplanan optimum yalıtım kalınlıkları İzmir'de 5-15 cm, İstanbul'da 7-19 cm, Ankara'da 8-22 cm ve Erzurum'da 12-31 cm aralıklarında belirlenmiştir.